• MATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA: kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneMATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
link to OUR LADY of PERPETUAL HELP in SŁOMCZYN infoLOGO PORTALU

Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska

  • św. ZYGMUNT: kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
LINK do Nu HTML Checker

pełna lista:

wyświetlKliknij by wyświetlić pełną listę

displayClick to display full list in English


Martyrologium duchowieństwa — Polska

XX w. (lata 1914 – 1989)

dane osobowe

wersja:

EnglishClick to display this bio in English

link to PERSONAL RECORD - ENGLISH VERSIONClick to display this bio in English
  • SZUMIŁO Rościsław; źródło: Bogdan Prach, „Duchowieństwo Eparchii Przemyskiej i Apostolskiej Administracji Łemkowszczyzny”, Wydawnictwo Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego, Lwów 2015, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOSZUMIŁO Rościsław
    źródło: Bogdan Prach, „Duchowieństwo Eparchii Przemyskiej i Apostolskiej Administracji Łemkowszczyzny”, Wydawnictwo Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego, Lwów 2015
    zasoby własne

nazwisko

SZUMIŁO

imiona

Rościsław

funkcja

kapłan eparchialny

wyznanie

Ukraiński Kościół greckokatolicki GKwięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2013.05.19]

diecezja / prowincja

administratura apostolska GK Łemkowszczyznywięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2015.03.01]

eparchia GK przemyskawięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2013.05.19]

narodowość

ukraińska

data i miejsce
śmierci

11.08.1945

DEATH symbol

Zawadka Rymanowskadziś: gm. Dukla, pow. Krosno, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]

alt. daty i miejsca
śmierci

12.08.1945, 1944

szczegóły śmierci

Od 1939 posługiwał w parafii Zawadka Rymanowska, wówczas na zachodnim krańcu pow. Sanok, w woj. lwowskim, położonej w dolinie niewielkiego potoku, dopływu rzeki Jasiołki, wzdłuż której wiodła droga–gościniec prowadząca z Dukli do Węgier przez Przełęcz Dukielską, najniższą przełęcz w głównym grzbiecie Karpat. Mieszkało w niej wówczas ok. 1,100 osób, uznających się za Rusinów, i.e. greckokatolickich Łemków — oprócz kilkudziesięciu Polaków — ale do parafii w 1936 ok. 1,595 osób. W pow. Sanok Łemkowie stanowili ok. 54%, natomiast rzymskokatoliccy Polacy ok. 41%, podczas gdy w sąsiednim pow. Krosno, z którym Zawadka Rymanowska była mocno związana, to Polacy stanowili zdecydowaną większość ok. 80%.

Pod koniec lat 1920. miała miejsce tzw. schizma tylawska, i.e. fala grupowych konwersji Łemków na prawosławie — w wyniku których ok. 18,000 Łemków opuściło Kościół greckokatolicki — w proteście przeciw ukrainizacyjnej polityce hierarchii tegoż Kościoła. Odpowiedzią Kościoła było powołanie greckokatolickiej Administracji Apostolskiej Łemkowszczyzny, i.e. AAŁ. AAŁ udało się powstrzymać zabiegi ukrainizacyjne w parafiach sobie podległych, co zapobiegło dalszej apostazji Łemków, acz prawd. wielu kapłanów w AAŁ nadal sprzyjało radykalnej, ukraińskiej ideologii narodowej. Mychajło Baczyńskij, poseł na Sejm RP, w wystąpieniu sejmowym z 21.01.1931, ujawniał, z czym musieli się zmagać Rusini w łonie Kościoła greckokatolickiego, niepodatni na ludobójczą — jak się miało okazać — ideologię narodowców ukraińskich: „Greckokatolicka cerkiew została po wojnie [polsko–ukraińskiej 1918‐1919] zamieniona na agitacyjną ukraińską trybunę polityczną, z której są siane nie słowa miłości bliźniego, lecz słowa nienawiści”. Administrator AAŁ, ks. Jakub Medwecki, wydał m.in. 1937 zakaz kolportażu takich czasopism jak ukr. „Український Бескид” (pl. „Ukraińskie Beskidy”), finansowanego przez ordynariusza greckokatolickiej eparchii przemyskiej, bpa Józefa Kocyłowskiego, którego nakłady kilkukrotnie były konfiskowane przez władze polskie; ukr. „Наш Лемко” (pl. „Nasz Łemko”), wydawanego we Lwowie; czy ukr. „Діло” (pl. „Praca”), gazety również wydawanej we Lwowie, które — jak pisano w uzasadnieniu — „szerzą niezgodę, odnoszą się wrogo do Państwowości Polskiej i negatywnie nastrajają ludność tutejszą do zarządzeń Św. Stolicy Apostolskiej i Rządu Rzeczypospolitej Polskiej”. Był kapłanem AAŁ.

Po niemieckim i rosyjskim ataku na Polskę w 09.1939 i rozpoczęciu II wojny światowej, po rozpoczęciu okupacji niemieckiej, Zawadka Rymanowska znalazła się w niem. Kreishauptmannschaft Krosno (pl. powiat Krosno) w niem. Distrikt Krakau (pl. dystrykt Kraków), w ramach okupowanego i zarządzanego przez Niemców quasi‐państwa, zwanego niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), i.e. GG. Niemieckie okupacyjne władze GG zaczęły wdrażać politykę podważania wpływów Kościoła rzymskokatolickiego i polskiej kultury poprzez popieranie obrządku greckokatolickiego i ukraińskojęzycznego kształcenia w szkołach. Polityka wspierania żywiołu ukraińskiego może najbardziej uwidoczniała się w polityce społecznej GG. Niemcy dozwoli na działalność organizacji społeczno–charatytywnych, ale tylko Ukraiński Komitet Centralny UCK był finansowany częściowo z budżetu GG. Dodatkowo mógł korzystać ze środków spółdzielni ukraińskich. Polska Rada Główna Opiekuńcza RGO i Żydowska Samopomoc Społeczna musiały polegać wyłącznie na dobrowolnych wpłatach darczyńców. W rezultacie polskie i żydowskie organizacje mogły prowadzić tylko działalność charytatywną: wspierając dożywianie, pomoc dla uchodźców, etc. Ukraińcy/Rusini przy pomocy funduszy GG budowali zaś ukraińskie/rusińskie szpitale, sierocińce, żłobki, szkoły.

Łemkowskie wsparcie takiej polityki wyrażali m.in. mieszkańcy oddalonej o ok. 22 km na zachód od Zawadki Romanowskiej wsi Krępna, gdzie 80% mieszkańców stanowili Rusini: „była Polska, ale już jej nigdy nie będzie. Panowali Polacy, ale teraz już nie będą nigdy. Polaczki dwacet lat kręcili nam językami a teraz kręcić nie będą”. Prowadziło to do wzmożenia konfliktu polsko–ukraińskiego. Nie mogło być inaczej, skoro na drzwiach wejściowych poczekalni dworca głównego w Krakowie widniał napis: niem. „Nur für Deutsche aus dem Reich, Volksdeutsche und Ukrainer” (pl. „Tylko dla Niemców z Rzeszy, volksdeutschów i Ukraińców”). Stosunek Łemków do Polaków nie był aliści jednoznaczny. Jeden z członków polskich konspiracyjnych organizacji wspominał, że gdy po rozpoczęciu okupacji niemieckiej polscy żołnierze i oficerowie próbowali przedostać się na Węgry, by dotrzeć do polskiej armii formującej się na zachodzie — wówczas we Francji — „na całym Podkarpaciu największe zaufanie mieliśmy do Łemków […] Tu nikt nie zdradził […] Łemkowie Polaków nie zdradzili”.

05.02.1941, po śmierci wspomnianego ks. Jakuba Medweckiego, administratorem AAŁ został ks. Aleksander Małynowski, zdecydowany zwolennik ukrainizacji Łemkowszczyzny, w czym wspierany był przez okupanta niemieckiego. Natychmiast rozpoczął proces ukrainizacji podległych sobie struktur kościelnych, usuwając księży, którzy w niepodległej Polsce byli temu przeciwni, wprowadzając język ukraiński. Współpracował z tolerowanymi, a nawet wspieranymi, przez Niemców organami ludobójczej ukraińskiej organizacji OUN. Opierał się też na sporej liczbie — ok. 20,000 — ukraińskich uchodźców spod okupacji rosyjskiej, w większości nacjonalistów. W memoriale do ordynariusza rzymskokatolickiej diecezji kieleckiej, bp Czesława Kaczmarka, grupa greckokatolickich kapłanów, m.in. ks. Włodzimierz Wenhrynowicz, pisała o nim: „Zawsze odznaczał się głęboką nienawiścią do tego co nie jest ukraińskie i nie przebierał w środkach, jeżeli rozchodziło się o zniszczenie i pognębienie wrogów”.

Po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika, Rosjan, i zajęciu przez Niemców całej Galicji, włącznie ze Lwowem, Niemcy rozpoczęli realizację niemieckiego planu niem. «Endlösung der Judenfrage» (pl. Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej), który w GG realizowany był pod nazwą niem. «Aktion Reinhardt» (pl. Akcja Reinhardt). W większości miejscowości aktywny udział w niem. «Aktion Reinhardt» brali członkowie kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei (pl. Ukraińska Policja Pomocnicza), w niektórych regionach określanej też jako niem. Schutzmannschaft (pl. Bataliony ochrony), i.e. Schuma. W Zawadce Rymanowskiej Żydów, jak się wydaje, nie było, ale musiały dochodzić tam informacje o losie e.g. Żydów z oddalonej o ok. 10 km na północ Dukli. Tak relacjonował ostateczną likwidację getta 12‐13.07.1942 burmistrz komisaryczny Dukli, Ukrainiec Leon Bukatowicz: „W nocy miasto zostało okrążone przez [niem. Geheime Staatspolizei (pl. Tajna Policja Państwowa), i.e.] Gestapo, z Jasła […], a przy tem do pomocy była straż graniczna, żandarmeria niemiecka i oddział Ukraińców w czarnych mundurach. Polecono by wszyscy żydzi zebrali się o godzinie 7‐mej rano na obszarze majątku dworskiego, które to przeprowadziła rada żydowska […] Przy tym widziałem, że oddzielono dwu żydów tzw. policji żydowskiej Goldmana i jeszcze jednego, którzy byli prawdopodobnie konfidentami gestapo i znęcali się w okropny sposób nad żydami. Posortowanych ładowano do aut i wożono gdzieś w kierunku Barwinka. Jak potem słyszałem, tam ich gdzieś strzelano ja jednak tego nie widziałem a na ostatku zastrzelono dwu żydów owych konfidentów”. W okolicy Barwinka, ok. 10 km na południe od Zawadki Rymanowskiej, przy wspomnianym gościńcu Dukla–Węgry, zamordowano ok. 400 Żydów; 1000 zaś wywieziono do niem. Vernichtungslager (pl. obóz zagłady) VL Belzec i tam zamordowano.

Zaraz potem zaczęły docierać informacje o sytuacji na oddalonym o kilkaset kilometrów na wschód Wołyniu, gdzie w 02.1943, Roman Szuchewycz ps. „Taras Czuprynka”, komendant ukraińskiej, ludobójczej organizacji OUN/UPA, który w 1941 był członkiem ukraińskiej niem. Sondergruppe Nachtigall (pl. Grupa Specjalna Słowik) — jednostki niem. Wehrmacht (pl. Siły Zbrojne) biorącej udział w niemieckim ataku na Rosjan w 1941, oskarżanej o uczestnictwo w pogromie Żydów we Lwowie w 1941 — a później członkiem niem. Schutzmannschaftsbataillon 201 (pl. 201. Batalion Zespołu ochrony) — odpowiedzialnego za mordy Żydów i ludności cywilnej na terytorium Białorusi — wydał rozkaz: „Akcję wytępienia [Polaków] przeprowadzić należy na zasadach następujących: Wsie polskie mają być palone, ich zaś ludność wycinana w pień. Napady na miasta nastąpią w biały dzień, nie zaś w nocy. We wsiach mieszanych należy likwidować samą ludność polską, zagrody natomiast palić tylko w takich wypadkach, jeśli są one o 15 metrów i gdy w ogóle nie grozi przerzucenie się ognia na sąsiednie budynki ukraińskie. Ludność ukraińska otrzyma wskazówki co do miejsca, gdzie ma się zgrupować w czasie trwania napadu […] Za każdego Ukraińca zamordowanego czy to przez Polaków, czy też Niemców stracić 100 (stu) Polaków”.

Był to de facto sygnał do rozpoczęcia «Genocidium Atrox» — i.e. ludobójstwa popełnionego przez Ukraińców na Polakach, zwanego „wołyńskim”.

Następnie, w 03.1943, UPA wydało apel skierowany do członków kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei o dezercję i wstępowanie w szeregi UPA. Być może nawet 10,000 Ukraińców tak uczyniło. Nie dziwi to, skoro spora część dowódczej kadry ludobójców z OUN/UPA szkolona była w 1939‐1941 — pod ścisłą kontrolą Niemców — w niem. Distrikt Krakau, m.in. w tzw. „Szkole Oficerskiej im. Konowalca” w Krakowie. Inni zaś prominentni działacze szkoleni byli — w tropieniu przeciwników politycznych i ideologicznych, ich fizycznej likwidacji — jako agenci ukr. Служба Безпеки (pl. Służba Bezpieczeństwa), i.e. SB OUN, założonej w 1940 m.in. w Zakopanem, w hotelu „Stamary”. Jak podaje współczesna strona tego hotelu „nauka obejmowała zasady dywersji, sabotażu, gestapowskich metod przesłuchań i metod zabijania”. Pod czujną, a jakże, opieką Niemców. W tym samym czasie, i.e. 20.02.1940, w Zakopanem, w willach „Pan Tadeusz” i „Telimena”, rozpoczynała się trzecia tzw. „konferencja tematyczna” niemieckiego Gestapo i rosyjskiego ros. Народный Комиссариат Внутренних Дел (pl. Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych), i.e. NKWD, dwóch ludobójczych organizacji sojuszniczych, debatująca nad współpracą i sposobami zwalczania i eksterminacji Polaków na okupowanych przez siebie terytoriach. W Zakopanem, nad wszystkimi tymi przedsięwzięciami, opiekę sprawowało Gestapo, które swoją siedzibę miało w willi „Palace”, gdzie mordowano polskich patriotów.

Wołyń spłynął polską krwią. Dziesiątki tysięcy Polaków zostało przez Ukraińców zamordowanych — przy bierności Niemców — w niezwykle barbarzyński sposób. Setki wsi spłonęły.

W 1943‐1944 do niem. Distrikt Krakau zaczęli docierać polscy uciekinierzy z Wołynia, przynosząc ze sobą straszne opowieści o ukraińskim barbarzyństwie. Nie sprzyjało to zmniejszaniu napięcia między społecznością polską a łemkowską. Przeciwnie. Tym bardziej, że na przełomie 1943/1944, wobec oznak postępującej klęski Niemiec i zbliżania się frontu walk niemiecko–rosyjskich, dowództwo ludobójczej OUN zdecydowało się na rozszerzenie «Genocidium Atrox» na obszar GG, w tym niem. Distrikt Krakau, do tej pory bowiem ludobójcza UPA, by „nie drażnić” sojusznika niemieckiego, tam formalnie nie działała.

Nie istnieją w zasadzie przekazy o bezpośrednim, aktywnym udziale łemkowskich mieszkańców Zawadki Rymanowskiej w tych, stanowiących okrutno tło owych lat, wydarzeniach. Wieś najbardziej doświadczona została innym wydarzeniem, i.e. przejściem frontu niemiecko–rosyjskiego w 1944. Po zatrzymaniu bowiem w 08.1944 wielkiej rosyjskiej ofensywy, zwanej dziś operacją lwowsko–sandomierską, w wyniku wybuchu 01.08.1944 polskiego Powstania Warszawskiego i taktycznego, chwilowego sojuszu rosyjsko–niemieckiego — za takowy należy uznać decyzję najwyższych władz Rosji o wstrzymaniu ofensywy i nie udzielenia pomocy powstańcom, a nawet przeszkadzania w udzielaniu pomocy — umożliwiającego Niemcom zgniecenie Powstania, Rosjanie zdecydowali się udzielić pomocy innemu powstaniu, tzw. narodowemu powstaniu słowackiemu 29.08‐28.10.1944. W owym powstaniu zginęło ok. 4,200 Słowaków — dla porównania w Warszawie Niemcy dokonali ludobójstwa ok. 200,000 mieszkańców polskiej stolicy. 08.09.1944 Rosjanie rozpoczęli tzw. operację dukielsko–preszowską, której celem miało być złamanie oporu niemieckiego i przedarcie się przez Przełęcz Dukielską do Słowacji. W niezwykle krwawych walkach ok. 23.09.1944 Rosjanie zdobyli Zawadkę Rymanowską. Jakaś część wioski prawd. uległa zniszczeniu. Operacja aliści nie była udana, Niemcy bronili się zacięcie i nie dopuścili do przedarcia się Rosjan na Słowację — zginęło, zostało rannych bądź zaginęło ok. 126,211 żołdaków rosyjskich, i 20,000‐70,000 niemieckich.

Rozpoczęła się okupacja rosyjska. Nie wiedziano jeszcze wówczas, że już 28.11‐01.12.1943, na konferencji w Teheranie, zdradzieccy Anglicy i Amerykanie zgodzili się na ustalenie powojennej polskiej wschodniej granicy na tzw. linii Curzona–Namiera, czyli de facto uznania zasadności rosyjskiego najazdu na Polskę w 09.1939 i uznania rosyjskich roszczeń wyrażonych w ludobójczej umowie niemiecko–rosyjskiej z 23.08.1939, zwanej paktem Ribbentrop–Mołotow, potwierdzonej 28.09.1939 tzw. „Traktatem o granicach i przyjaźni Niemcy–Rosja”, zwanym też 2. paktem Ribbentrop–Mołotow, które doprowadziły do wybuchu II wojny światowej. Oznaczało to bowiem także, że Zawadka Rymanowska miała się znaleźć po zakończeniu działań wojennych na obszarze przydzielonym polskiej komunazistowskiej agenturze rosyjskiej, w rosyjskiej republice polskiej zwanej prl.

Jednym z pierwszych skutków rozpoczęcia okupacji rosyjskiej były olbrzymie akcje deportacyjne ludności, zgodne ze standardową, wielowiekową, zbrodniczą praktyką rosyjską rozwiązywania problemów społecznych i narodowościowych. Miliony Polaków zamierzano deportować ze wschodu i przesiedlić na zachód, na tereny, które przed II wojną światową należały do Niemiec; Ukraińców i Łemków przesiedlano zaś z prl, na terytorium bezpośrednio okupowane przez Rosjan. Deportacje Ukraińców miały cztery odsłony — etapy. W pierwszej — „dobrowolnej”, 15.10‐31.12.1944, zmuszono ok. 20,000 Ukraińców do wyjazdu głównie z polskiego woj. lubelskiego. W 01‐08.1945, i.e. w drugim etapie, również w większości „dobrowolnym”, zmuszono m.in. wiosną 1945 do wyjazdu na wschód Łemków z terenów objętych wspomnianą operacją dukielsko–preszowską.

Na Ukrainę wyjechała wówczas jakaś część jego parafialnej wioski.

Jakaś część jednak została — wsród nich i on.

Wówczas Rosjanie i ich polscy namiestnicy w prl podjęli decyzję o przymusowym przesiedleniu Ukraińców i Łemków na wschód. Trzeci etap rozpoczął się 01.09.1945.

Już wcześniej jednak mundurowe służby komunazistowskiego prl — funkcjonariusze milicji MO i zbrodniczego UB, żołdacy oddziałów wojskowych WP, rozpoczęły akcję agitacyjno–prześladowczą wobec opierających się Ukraińców. Wiadomo i.a. o nachodzeniu, wieczorami i nocami, kapłanów greckokatolickich, przesłuchaniach w siedzibach służb, nękaniu ich, oskarżaniu o współpracę z ludobójczą OUN/UPA — niejednokrotnie zapewne zasadnie — próbach wymuszenia deklaracji wyjazdu i rozpoczęcia agitacji za wyjazdem wiernych.

Tak prawd. było w jego przypadku.

Według źródeł ukraińskich 11/12.08.1945 „polska banda zaatakowała” jego plebanię.

Miał być pobity i obrabowany.

Dostał ataku serca i zmarł.

Ostatni łemkowscy mieszkańcy Zawadki Rymanowskiej opuścili wieś w 1947, w ramach tzw. „Akcji Wisła”, ostatniej deportacji Łemków przeprowadzonej przez Rosjan i kolaborujących z nimi komunazistów prl — już nie na Ukrainę, ale na tereny zachodniej i północnej Polski, przed 1939 należące do Niemiec. Wcześniej, w 1945‐1946, ok. 170 gospodarstw, powoli przejmowanych przez polskich osiedleńców, spaliły bandy ludobójczej OUN/UPA mordując przy okazji ok. 6 Polaków.

przyczyna śmierci

eksterminacja

sprawstwo

Polacy (?)

miejsca i wydarzenia

«Genocidium Atrox»Kliknij by przejść do opisu, GeneralgouvernementKliknij by przejść do opisu, Ribbentrop‐MołotowKliknij by przejść do opisu, Encykliki Piusa XIKliknij by przejść do opisu

data i miejsce
urodzenia

02.01.1894

BIRTH symbol

Szlachtowadziś: gm. Szczawnica, pow. Nowy Targ, woj. małopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.01.28]

rodzice

SZUMIŁO Michał
🞲 26.10.1865, Jaworówdziś: grom. Jaworów miasto, rej. Jaworów, obw. Lwów, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09]
🕆 10.10.1955, Ryczychówdziś: grom. Mikołajów miasto, rej. Stryj, obw. Lwów, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2025.03.18]

MAN and WOMAN symbol

PODŁUCKA Sydonia
🞲 01.12.1863, ? — 🕆 16.02.1933, ?

prezbiterat (święcenia)
ordynacja

14.04.1929

ORDINATION symbol

Przemyśldziś: pow. Przemyśl miasto, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]

katedra GK pw. św. Teresywięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2015.03.01]

szczegóły posługi

1939 – 1945

proboszcz — Zawadka Rymanowskadziś: gm. Dukla, pow. Krosno, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]
⋄ parafia GK pw. Opieki Najświętszej Maryi Panny ⋄ dekanat GK Rymanówdziś: gm. Rymanów, pow. Krosno, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09]

do ok. 1945

duszpasterz — Chyrowadziś: gm. Dukla, pow. Krosno, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.01.22]
⋄ parafia GK pw. Opieki Najświętszej Maryi Panny ⋄ dekanat GK Dukladziś: gm. Dukla, pow. Krosno, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09]
— p.o. („ad interim”)

do ok. 1945

duszpasterz — Polanydziś: gm. Krempna, pow. Jasło, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.01.22]
⋄ parafia GK pw. św. Jana Chryzostoma ⋄ dekanat GK Dukladziś: gm. Dukla, pow. Krosno, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09]
— p.o. („ad interim”)

do ok. 1945

duszpasterz — Tylawadziś: gm. Dukla, pow. Krosno, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.01.22]
⋄ parafia GK pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny ⋄ dekanat GK Dukladziś: gm. Dukla, pow. Krosno, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09]
— p.o. („ad interim”)

1944 – 1945

duszpasterz — Mszanadziś: gm. Dukla, pow. Krosno, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.01.22]
⋄ parafia GK pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny ⋄ dekanat GK Dukladziś: gm. Dukla, pow. Krosno, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09]
— p.o. („ad interim”)

1944 – 1945

duszpasterz — Myscowadziś: gm. Krempna, pow. Jasło, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.01.22]
⋄ parafia GK pw. św. Paraskiewy Piątnicy ⋄ dekanat GK Dukladziś: gm. Dukla, pow. Krosno, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09]
— p.o. („ad interim”)

1938 – 1939

administrator — Jaworkidziś: gm. Szczawnica, pow. Nowy Targ, woj. małopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.01.17]
⋄ parafia GK pw. św. Jana Chryzostoma ⋄ dekanat GK Muszynadziś: gm. Muszyna, pow. Nowy Sącz, woj. małopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.04.01]

1933 – 1938

wikariusz — Nowy Sączdziś: pow. Nowy Sącz, woj. małopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
⋄ parafia GK ⋄ kaplica GK pw. św. Mikołaja Cudotwórcy ⋄ dekanat GK Muszynadziś: gm. Muszyna, pow. Nowy Sącz, woj. małopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.04.01]

1932 – 1933

administrator — Magierówdziś: grom. Dobrosin‐Magierów, rej. Lwów, obw. Lwów, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.11.20]
⋄ parafia GK pw. św. Jerzego Męczennika ⋄ dekanat GK Niemirówdziś: grom. Jaworów miasto, rej. Jaworów, obw. Lwów, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.01.16]

1931 – 1932

administrator — Lipowiecdziś: grom. Jaworów miasto, rej. Jaworów, obw. Lwów, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.01.22]
⋄ parafia GK pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny ⋄ dekanat GK Lubaczówdziś: gm. Lubaczów miasto, pow. Lubaczów, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.11.20]

1931

administrator — Budynindziś: gm. Ulhówek, pow. Tomaszów Lubelski, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.18]
⋄ parafia GK pw. Opieki Najświętszej Maryi Panny ⋄ dekanat GK Bełzdziś: grom. Bełz miasto, rej. Szeptycki, obw. Lwów, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.11.15]

1929 – 1930

wikariusz — Budynindziś: gm. Ulhówek, pow. Tomaszów Lubelski, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.18]
⋄ parafia GK pw. Opieki Najświętszej Maryi Panny ⋄ dekanat GK Bełzdziś: grom. Bełz miasto, rej. Szeptycki, obw. Lwów, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.11.15]

1925 – 1929

student — Przemyśldziś: pow. Przemyśl miasto, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
⋄ filozofia i teologia, Greckokatolickie Seminarium Duchowne

inni związani
szczegółami śmierci

ANDREJCZUKKliknij by wyświetlić biogram Piotr, DIAKKliknij by wyświetlić biogram Bazyli, DOBRZAŃSKIKliknij by wyświetlić biogram Mikołaj, HAJDUKKliknij by wyświetlić biogram Michał, HAJDUKKliknij by wyświetlić biogram Michał, HOŁOWACZKliknij by wyświetlić biogram Mikołaj, HORECZKOKliknij by wyświetlić biogram Michał, LESZCZUKKliknij by wyświetlić biogram Józef, KOSTYSZYNKliknij by wyświetlić biogram Włodzimierz, LISKIEWICZKliknij by wyświetlić biogram Mikołaj, ŁEMCIOKliknij by wyświetlić biogram Włodzimierz, NIMYŁOWICZKliknij by wyświetlić biogram Demetriusz, SZAŁASZKliknij by wyświetlić biogram Stefan, SZCZERBAKliknij by wyświetlić biogram Jarosław, SZEWCZUKKliknij by wyświetlić biogram Bazyli, WEŁYCZKOKliknij by wyświetlić biogram Michał, WENHRYNOWICZKliknij by wyświetlić biogram Orest, WENHRYNOWICZKliknij by wyświetlić biogram Szczepan Emilian, WENHRYNOWICZKliknij by wyświetlić biogram Włodzimierz, ZAWOROTIUKKliknij by wyświetlić biogram Michał

miejsca i wydarzenia
opisy

«Genocidium Atrox»: W latach 1939‐1947, szczególnie w latach 1943‐1944, niezależne jednostki ukraińskie, głównie przynależące do ludobójczych organizacji OUN (ramię polityczne) i UPA (ramię zbrojne), wspomagane przez ludność ukraińską, wymordowały — zazwyczaj w niezwykle brutalny sposób — na terenach Wołynia oraz sąsiadujących regionów Rzeczypospolitej, od 130,000 do 180,000 Polaków, ludności cywilnej, kobiet, dzieci, starszych, młodszych, mężczyzn. Konflikt polsko‐ukraiński, który otwarcie objawił się podczas i po zakończeniu I wojny światowej (w szczególności skutkując wojną polsko‐ukraińską lat 1918‐1919), który przetrwał, a nawet wzmocnił się podczas czasów II Rzeczpospolity, gdy zachodnia część Ukrainy wchodziła w skład państwa polskiego, wybuchł ponownie z momentem wybuchu II wojny światowej w 09.1939. Za czasów rosyjskiej okupacji 1939‐1941, gdy setki tysięcy Polaków zostało deportowanych w głąb Rosji, gdy dziesiątki tysięcy zostało zamordowanych (m.in. podczas tzw. zbrodni katyńskiej), miał jeszcze ograniczony zasięg, tym bardziej, że Ukraińcy, w szczególności nacjonaliści ukraińscy, również stali się obiektem prześladowań rosyjskich. Dopiero wybuch wojny niemiecko‐rosyjskiej 22.06.1941 i początek niemieckiej okupacji doprowadził do niezwykle krwawego konfliktu. Ukraińcy początkowo otwarcie wspierali Niemców (zakładając policję ukraińską,współuczestnicząc w zagładzie Żydów, wstępując do jednostek wojskowych walczących u boku Niemców). Później, wobec ambiwalentnej postawy Niemców, zaczęli się uniezależniać. I w 1943 jedna z jednostek ukraińskiej organizacji nacjonalistycznej OUN/UPA na Wołyniu doprowadziła do ludobójstwa miejscowej ludności polskiej. W ciągu paru tygodni zamordowano, przy biernej postawie Niemców, ponad 40 tys. Polaków. Strategię wołyńskiego OUN/UPA zaakceptowała i przyjęła cała organizacja i podobne akty ludobójstwa przeniosły się na tereny Małopolski Wschodniej, gdzie zamordowano ponad 20 tys. Polaków, napotykając jednakże na zbrojny opór ludności polskiej. Dalej na zachód, na terenie Chełmszczyzny, Rzeszowszczyzny, etc. ludobójstwo przekształciło się otwarty wręcz konflikt. Generalnie ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów, współpracujących z niemieckimi siłami okupacyjnymi, na bezbronnych Polakach miało miejsce na całym terenie obecności ukraińskiej, zniszczono setki wiosek, mordując w wyrafinowany sposób wszystkich ich mieszkańców. W czasie tego holokaustu — znanego jako «Genocidium Atrox» (pl. „straszne ludobójstwo”) — zginęło ponad 200 kapłanów i sióstr zakonnych. Charakter i cel ludobójstwa może najlepiej oddaje pieśń śpiewana przez morderców: „Polaków wyrżniemy, Żydów wytniemy, wielką Ukrainę zdobyć musimy” (ukr. „Поляків виріжем, Євреїв видусим, велику Україну здобути мусим”). Ludobójstwo i konflikt, które doprowadziły do całkowitej eliminacji polskiej społeczności i polskiej kultury z Ukrainy, zakończyły się przymusowymi deportacji lat 1944‐1945 Polaków z terenów Ukrainy oraz części Ukraińców na Ukrainę, oraz „Akcją Wisła”, w trakcie której komunazistowskie siły kontrolowanych przez Rosjan polskich jednostek wysiedliły Ukraińców z terenów południowo‐wschodnich na zachód polskiej republiki prl. (więcej na: www.swzygmunt.knc.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.06.20]
)

Generalgouvernement: Po polskiej klęsce w kampanii 09.1939, będącej rezultatem paktu Ribbentrop‐Mołotow i stanowiącej pierwszy etap II wojny światowej, i rozpoczęciu w części Polski okupacji niemieckiej (w drugiej, wschodniej części Polski rozpoczęła się okupacja rosyjska), Niemcy podzielili okupowane polskie terytorium na pięć głównych rejonów. W dwóch z nich utworzyli nowe niemieckie prowincje, dwie wcielili do innych prowincji. Natomiast piąta część potraktowana została odrębnie, i w sensie politycznym odtwarzać miała niemiecki pomysł z 1915 (po klęsce Rosjan w bitwie pod Gorlicami w 05.1915 w czasie I wojny światowej) utworzenia polskiej enklawy w ramach Niemiec. Nielegalna w sensie prawa międzynarodowego, i.e. konwencji haskiej, i publicznego, zarządzana przez Niemców wedle odrębnych praw — specjalnie ustanowionych dla polskich niem. Untermenschen (pl. podludzie) — do czasu ofensywy rosyjskiej w 1945 stanowiła część niem. Großdeutschland (pl. Wielkie Niemcy). Do 31.07.1940 zwana formalnie niem. Generalgouvernement für die besetzten polnischen Gebiete (pl. Generalne Gubernatorstwo dla okupowanych ziem polskich) — później już tylko niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), tak jak w latach 1915‐1918. Od 07.1941, czyli po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika Rosjan, w jego skład wchodził też dystrykt Galicja, czyli polskie przedwojenne południowo–wschodnie województwa. Wobec Polaków i Żydów stosowano specjalne prawo karne, umożliwiające dowolne wymierzanie kary śmierci niezależnie od wieku „sprawcy”, sankcjonujące stosowanie odpowiedzialności zbiorowej. Po zakończeniu działań zbrojnych II wojny światowej rząd niem. Generalgouvernement uznano za organizację przestępczą, a jego przywódcę, gubernatora Hansa Franka, za zbrodniarza i stracono. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2024.12.13]
)

Ribbentrop‐Mołotow: Ludobójczy rosyjsko‐niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. W sensie politycznym pakt był próbą przywrócenia status quo ante sprzed 1914, z jednym wyjątkiem, a mianowicie „handlową” wymianą tzw. „Królestwa Polskiego”, wchodzącego w 1914 w skład Imperium Rosyjskiego, na Galicję Wschodnią (dzisiejszą zachodnią Ukrainę), w 1914 należącą do Imperium Austro‐Węgierskiego. Galicję, ze Lwowem, mieli przejąć Rosjanie, „Królestwo Polskie” — pod nazwą Generalnego Gubernatorstwa — Niemcy. Wybuchła w rezultacie „wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu — wsparte zdradą formalnych sojuszników Polski, Francji i Niemiec, które 12.09.1939 na wspólnej konferencji w Abbeville, zdecydowały o nieudzielaniu pomocy zaatakowanej Polsce i niepodejmowaniu działań zbrojnych wobec Niemiec (co było złamaniem zobowiązań traktatowych z Polską) — zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy‐Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane «Intelligenzaktion», w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko‐niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30]
)

Encykliki Piusa XI: Wobec powstania w Europie dwóch systemów totalitarnych, które zdawały się ze sobą konkurować, acz więcej było między nimi podobieństw niż sprzeczności, papież Pius XI wydał w 03.1937 (w ciągu 5 dni) dwie encykliki. W wydanej 14.03.1938 „Mit brennender Sorge” (pl. „Z palącą troską”) potępił narodowy socjalizm panujący w Niemczech. Pisał: „Kto idąc za wierzeniami starogermańsko — przedchrześcijańskimi, na miejsce Boga osobowego stawia różne nieosobowe fatum, ten przeczy mądrości Bożej i Opatrzności […], kto wynosi ponad skalę wartości ziemskie: rasę albo naród, albo państwo, albo ustrój państwa, przedstawicieli władzy państwowej albo inne podstawowe wartości ludzkiej społeczności, […] i czyni z nich najwyższą normę wszelkich wartości, także religijnych, i oddaje się im bałwochwalczo, ten […] daleki jest od prawdziwej wiary w Boga i od światopoglądu odpowiadającego takiej wierze”. 19.03.1937 wydał „Divini Redemptoris” (pl. „Boski Odkupiciel”), w której poddał krytyce komunizm rosyjski, materializm dialektyczny i teorię walki klas. Pisał: „Komunizm pozbawia człowieka wolności, a więc duchowej podstawy wszelkich norm życiowych. Odbiera osobie ludzkiej całą jej godność i wszelkie moralne oparcie, z którego pomocą mogłaby się przeciwstawić naporowi ślepych namiętności […] To nowa ewangelia, którą bolszewicki i bezbożny komunizm głosi jako orędzie zbawienia i odkupienia ludzkości”… Pius XI domagał się poddania stanowionego prawa ludzkiego naturalnemu prawu Bożemu, zalecał wcielanie w życie ideału państwa i społeczeństwa chrześcijańskiego, i wzywał katolików do oporu. Dwa lata później narodowo socjalistyczne Niemcy i komunistyczna Rosja porozumiały się i wywołały II wojnę światową. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28]
, pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28]
)

źródła

osobowe:
www.vox-populi.com.uaKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.09.21]
, er.ucu.edu.uaKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2020.01.26]

bibliograficzne:
Duchowieństwo Eparchii Przemyskiej i Apostolskiej Administracji Łemkowszczyzny”, Bogdan Prach, Wydawnictwo Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego, Lwów 2015
Encyklopedia obozów i gett, 1933‐1945Kliknij by wyświetlić stronę źródłową”, Muzeum Pamięci Holokaustu w Stanach Zjednoczonych, red. Martin Dean, tom II: „Getta w okupowanej przez Niemców wschodniej Europie”, część A
Genocidium Atrox”, GTKRK, https://www.swzygmunt.knc.pl/GENOCIDEs/15 GENOCIDUM ATROX/vPOLISH/MAINs/GENATROXsearch01.htm

LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORA

Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. WikipediiPatrz:
pl.wikipedia.org
 — proszę spróbować wybierając link poniżej:

LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORAKliknij i spróbuj wywołać własnego klienta poczty E–majlowej

Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:

ADRES EMAJL

jako temat podając:

MARTYROLOGIUM: SZUMIŁO Rościsław

Powrót do przeglądania życiorysu:

kliknij by powrócić do życiorysuKliknij by powrócić do życiorysu