• MATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA: kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneMATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
link to OUR LADY of PERPETUAL HELP in SŁOMCZYN infoLOGO PORTALU

Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska

  • św. ZYGMUNT: kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
LINK do Nu HTML Checker

pełna lista:

wyświetlKliknij by wyświetlić pełną listę

displayClick to display full list in English


Martyrologium duchowieństwa — Polska

XX w. (lata 1914 – 1989)

dane osobowe

wersja:

EnglishClick to display this bio in English

link to PERSONAL RECORD - ENGLISH VERSIONClick to display this bio in English
  • TURZYŃSKI Teodor Emilian, źródło: bibliotekacyfrowa.eu, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOTURZYŃSKI Teodor Emilian
    źródło: bibliotekacyfrowa.eu
    zasoby własne
  • TURZYŃSKI Teodor Emilian, źródło: biblioteka.wejherowo.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOTURZYŃSKI Teodor Emilian
    źródło: biblioteka.wejherowo.pl
    zasoby własne
  • TURZYŃSKI Teodor Emilian, źródło: docplayer.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOTURZYŃSKI Teodor Emilian
    źródło: docplayer.pl
    zasoby własne
  • TURZYŃSKI Teodor Emilian, źródło: 2wojna.gdynia.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOTURZYŃSKI Teodor Emilian
    źródło: 2wojna.gdynia.pl
    zasoby własne
  • TURZYŃSKI Teodor Emilian - 05.1930, Gdynia, źródło: www.audiovis.nac.gov.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOTURZYŃSKI Teodor Emilian
    05.1930, Gdynia
    źródło: www.audiovis.nac.gov.pl
    zasoby własne
  • TURZYŃSKI Teodor Emilian - 19.12.1932, Gdynia, źródło: www.audiovis.nac.gov.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOTURZYŃSKI Teodor Emilian
    19.12.1932, Gdynia
    źródło: www.audiovis.nac.gov.pl
    zasoby własne
  • TURZYŃSKI Teodor Emilian, źródło: rocznikgdynski.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOTURZYŃSKI Teodor Emilian
    źródło: rocznikgdynski.pl
    zasoby własne

nazwisko

TURZYŃSKI

imiona

Teodor Emilian

  • TURZYŃSKI Teodor Emilian - Tablica pamiątkowa, kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski, Gdynia; źródło: dzięki uprzejmości p. Ewy Cieślak-Wróbel (korespondencja prywatna, 27.02.2017), zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOTURZYŃSKI Teodor Emilian
    Tablica pamiątkowa, kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski, Gdynia
    źródło: dzięki uprzejmości p. Ewy Cieślak-Wróbel (korespondencja prywatna, 27.02.2017)
    zasoby własne
  • TURZYŃSKI Teodor Emilian - Tabliczka pamiątkowa i pomnik, miejsce straceń, Piaśnica; źródło: dzięki uprzejmości p. Ewy Cieślak-Wróbel (korespondencja prywatna, 27.02.2017), zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOTURZYŃSKI Teodor Emilian
    Tabliczka pamiątkowa i pomnik, miejsce straceń, Piaśnica
    źródło: dzięki uprzejmości p. Ewy Cieślak-Wróbel (korespondencja prywatna, 27.02.2017)
    zasoby własne
  • TURZYŃSKI Teodor Emilian - Tablica pamiątkowa, kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, Gdynia, źródło: www.szkolaslup.zafriko.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOTURZYŃSKI Teodor Emilian
    Tablica pamiątkowa, kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, Gdynia
    źródło: www.szkolaslup.zafriko.pl
    zasoby własne
  • TURZYŃSKI Teodor Emilian - Tablica pamiątkowa, grób nr 3, Piaśnica, źródło: biblioteka.wejherowo.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOTURZYŃSKI Teodor Emilian
    Tablica pamiątkowa, grób nr 3, Piaśnica
    źródło: biblioteka.wejherowo.pl
    zasoby własne
  • TURZYŃSKI Teodor Emilian - Tablica pamiątkowa, kruchta, katedra pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, Pelplin, źródło: zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOTURZYŃSKI Teodor Emilian
    Tablica pamiątkowa, kruchta, katedra pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, Pelplin
    źródło: zasoby własne

funkcja

kapłan diecezjalny

wyznanie

Kościół łaciński (rzymskokatolicki) RKwięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.09.21]

diecezja / prowincja

diecezja chełmińskawięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2012.11.23]

ordynariat polowy Wojska Polskiegowięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.12.20]

honorowe wyróżnienia

order „Polonia Restituta"więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2019.04.16]

Złoty „Krzyż Zasługi”więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]

kanonik honorowywięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.11.14]
(katedra pelplińskawięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.11.14]
)

data i miejsce
śmierci

11.11.1939

Wielka Piaśnicapot. Piaśnica
dziś: gm. Puck, pow. Puck, woj. pomorskie, Polska

więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09]

szczegóły śmierci

W czasie I wojny światowej kapelan niemieckiej niem. Kaiserliche Marine (pl. Cesarska Marynarka Wojenna) w porcie wojennym w Cuxhagen.

Współorganizator Powstania Wielkopolskiego 1918‑1919.

Od 01.06.1919 kapelan rezerwy Wojska Polskiego.

Członek komitetu organizacyjnego „Zaślubin Polski z Morzem” 10.02.1920 w Pucku.

W 1920 sekretarz Rady Obrony Państwa, nadzwyczajnego, tymczasowego organu parlamentarno–rządowego, powołanego wobec zagrożenia najazdem rosyjskim w czasie wojny polsko–rosyjskiej 1919‑1921.

Po niemieckim najeździe (i tuż przed najazdem rosyjskim) na Rzeczpospolitą w 09.1939 i rozpoczęciu II wojny światowej, po rozpoczęciu okupacji niemieckiej, aresztowany przez Niemców 14.09.1939 jako zakładnik, zagrożony natychmiastową egzekucją w przypadku polskiego oporu.

Przetrzymywany m.in. w kawiarni „Fangrata” w Gdyni.

Zwolniony po tygodniu (wg innych źródeł po 02.10.1939).

23.10.1939 wezwany na posterunek niemieckiego Gestapo w Kamiennej Górze (Gdynia) i tam następnego dnia aresztowany ponownie.

Od 25.10.1939 przesłuchiwany i torturowany w budynkach „Victoriaschule” w Gdańsku i więziony w obozie przejściowym ZL Neufahrwasser w Gdańsku.

Zmuszany do prac przy odgruzowywaniu Westerplatte.

Następnie od 02.11.1939 w obozie koncentracyjnym KL Stutthof.

Stamtąd wywieziony na miejsce straceń do Piaśnicy i zamordowany.

przyczyna śmierci

zbiorowy mord

sprawstwo

Niemcy

data i miejsce
urodzenia

11.09.1888

Chełmnodziś: gm. Chełmno miasto, pow. Chełmno, woj. kujawsko–pomorskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]

prezbiterat (święcenia)
ordynacja

24.03.1912 (katedra pelplińskawięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.11.14]
)

szczegóły posługi

ok. 1933 – 1939

dziekan — dekanat RK Gdyniadziś: pow. Gdynia miasto, woj. pomorskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.09.02]
— założyciel kilku kuracji i budowniczy kilku kościołów w Gdyni

ok. 1929 – 1939

proboszcz tytularny — Gdyniadziś: pow. Gdynia miasto, woj. pomorskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.09.02]
⋄ parafia RK pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski ⋄ dekanat RK Wejherowo / Gdynianazwy/siedziby dekanatu
dziś: woj. pomorskie, Polska
— także: wizytator/inspektor nauki religii w gimnazjach okręgu pomorskiego, przewodniczący budowy kościoła pw. Serca Pana Jezusa, przewodniczący Rady Szkolnej, prefekt prywatnego Gimnazjum Humanistycznego (1927‑1931)

od 1927

kuratus/rektor/ekspozyt — Gdyniadziś: pow. Gdynia miasto, woj. pomorskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.09.02]
⋄ kościół RK pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski ⋄ Gdynia—Oksywienazwa siedziby parafii
dziś: dzielnica w Gdyni, pow. Gdynia miasto, woj. pomorskie, Polska

więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.09.02]
, parafia RK pw. św. Michała Archanioła ⋄ dekanat RK Wejherowodziś: gm. Wejherowo, pow. Wejherowo, woj. pomorskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]

prefekt — Gdyniadziś: pow. Gdynia miasto, woj. pomorskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.09.02]
⋄ Prywatna Koedukacyjna Szkoła Powszechna i Gimnazjum dra Teofila Zegarskiego

redaktor — tygodnik, „Gwiazda Morza: Tygodnik Parafialny Wybrzeża

1922 – 1927

wikariusz — Świeciedziś: gm. Świecie, pow. Świecie, woj. kujawsko–pomorskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
⋄ parafia RK pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika (farna) ⋄ dekanat RK Świeciedziś: gm. Świecie, pow. Świecie, woj. kujawsko–pomorskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
— także: prefekt Państwowego Gimnazjum

do ok. 1922

wikariusz — Grodzicznodziś: gm. Grodziczno, pow. Nowe Miasto Lubawskie, woj. warmińsko–mazurskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.09.02]
⋄ parafia RK pw. Apostołów św. Piotra i św. Pawła

ok. 1920

wikariusz — Czerskdziś: gm. Czersk, pow. Chojnice, woj. pomorskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
⋄ parafia RK pw. św. Marii Magdaleny ⋄ dekanat RK Tucholadziś: gm. Tuchola, pow. Tuchola, woj. kujawsko–pomorskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]

1915 – 1918

kapelan — Cuxhagendziś: pow. Cuxhagen, kraj Dolna Saksonia, Niemcy
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2023.12.09]
⋄ Port wojenny (niem. Marinestützpunkt), Marynarka Wojenna Cesarstwa Niemieckiego (niem. Kaiserliche Marine)

wikariusz — Frydlądtakże: Frydląd Pomorski
dziś: Debrzno, gm. Debrzno, pow. Człuchów, woj. pomorskie, Polska

więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
⋄ parafia RK pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

wikariusz — Rumiadziś: gm. Rumia miasto, pow. Wejherowo, woj. pomorskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.09.02]
⋄ parafia RK pw. Podwyższenia Krzyża Świętego ⋄ dekanat RK Puckdziś: gm. Puck, pow. Puck, woj. pomorskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]

ok. 1912

wikariusz — Gdańskdzielnica Śródmieście
dziś: pow. Gdańsk miasto, woj. pomorskie, Polska

więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.02.24]
⋄ parafia RK pw. św. Wojciecha

1908 – 1912

student — Pelplindziś: gm. Pelplin, pow. Tczew, woj. pomorskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
⋄ filozofia i teologia, Seminarium Duchowne

inni związani
szczegółami śmierci

ANGRYKKliknij by wyświetlić biografię Ludwik, BIEŃKOWSKIKliknij by wyświetlić biografię Jan Antoni, BLAJERKliknij by wyświetlić biografię Błażej, BŁAŻEWSKIKliknij by wyświetlić biografię Ignacy, BORYSIAKKliknij by wyświetlić biografię Jan, BRODOWSKIKliknij by wyświetlić biografię Jan, DUNAJSKIKliknij by wyświetlić biografię Piotr Paweł, FIEREKKliknij by wyświetlić biografię Anastazy, FITTKAUKliknij by wyświetlić biografię Edmund, GASIŃSKIKliknij by wyświetlić biografię Ludwik, GLISZCZYŃSKIKliknij by wyświetlić biografię Jan, GŁOWAKliknij by wyświetlić biografię Czesław, HEINIGKliknij by wyświetlić biografię Juliusz, HOEFTKliknij by wyświetlić biografię Walter Józef, JAKUBOWSKIKliknij by wyświetlić biografię Jan Stanisław, JAMRÓGKliknij by wyświetlić biografię Witold (o. Henryk), JÓŹWIAKKliknij by wyświetlić biografię Joanna, KALISZKliknij by wyświetlić biografię Kazimierz Franciszek, KASZUBOWSKIKliknij by wyświetlić biografię Alojzy, KITZERMANNKliknij by wyświetlić biografię Franciszek, KNITTERKliknij by wyświetlić biografię Alojzy Bernard, KONEWECKIKliknij by wyświetlić biografię Józef, KOTOWSKAKliknij by wyświetlić biografię Maria Jadwiga (s. Alicja), KRĘCKIKliknij by wyświetlić biografię Anastazy, LABUDAKliknij by wyświetlić biografię Bronisław, LEHMANNKliknij by wyświetlić biografię Józef, MOJKOWSKIKliknij by wyświetlić biografię Julian, NIKLEWSKIKliknij by wyświetlić biografię Feliks, OLKIEWICZKliknij by wyświetlić biografię Brunon, PRONOBISKliknij by wyświetlić biografię Wojciech, PRZYBYSZKliknij by wyświetlić biografię Franciszek, RACKIKliknij by wyświetlić biografię Czesław, ROMPCAKliknij by wyświetlić biografię Leon, SARNOWSKIKliknij by wyświetlić biografię Robert Józef, SUDYKliknij by wyświetlić biografię Karol, SZYNALEWSKIKliknij by wyświetlić biografię Franciszek Ksawery Aleksy, SZYPNIEWSKIKliknij by wyświetlić biografię Władysław, UGOFOWSKIKliknij by wyświetlić biografię Franciszek, WARCZAKKliknij by wyświetlić biografię Augustyn, WĄTRÓBSKIKliknij by wyświetlić biografię Wojciech, WIELEWSKIKliknij by wyświetlić biografię Władysław Sylwester, WILEMSKIKliknij by wyświetlić biografię Czesław Kazimierz, WILEMSKIKliknij by wyświetlić biografię Paweł Feliks, WITKOWSKIKliknij by wyświetlić biografię Bolesław, WOHLFEILKliknij by wyświetlić biografię Edmund Kazimierz, ZAKRZEWSKIKliknij by wyświetlić biografię Jan, ZĄBEKKliknij by wyświetlić biografię Edmund Leopold, ŻUREKKliknij by wyświetlić biografię Mieczysław

miejsca zagłady
nazwy obozów
(+ nr więźnia)

Piaśnica: W lasach piaśnickich, ok. 1 km od centrum wsi Wielka Piaśnica w pobliżu Wejherowa na Pomorzu, w ramach niem. «Intelligenzaktion», od 10.1939 do 04.1940 Niemcy zamordowali, w masowych egzekucjach, 12,000‑14,000 Polaków z Pomorza Gdańskiego, w większości polskiej inteligencji. Ludobójstwa dokonywały jednostki SS (m.in. z oddziału Wachsturmbann „Eimann”) z pomocą członków paramilitarnej organizacji Volksdeutscher Selbstschutz, zdradzieckich obywateli Polski niemieckiego pochodzenia. Mordowano aresztowane osoby, które znalazły się na wcześniej przygotowanej w Niemczech tzw. niem. „Sonderfahndungsbuch Polen” — imiennej liście proskrypcyjnej „wrogów Rzeszy”. Ofiary dowożono zazwyczaj pociągami do Wejherowa, w doczepionych do zwykłego pojazdu kursowego zamkniętych wagonach. Tam wagony odczepiano i ofiary, po brutalnej selekcji z rodzielaniem rodzin i dzieci, ładowany na samochody ciężarowe i autobusy. Na miejscu czekały na nich doły, wykopywane wcześniej najpierw przez lokalnych niemieckich rolników, a później przez Polaków‑więźniów z obozu niem. Neufahrwasser w Gdańsku, zwanych niem. „Himmelfahrtskommando” (pl. „Komando Wniebowstąpienia”), których po jakimś czasie mordowano i sprowadzano nowych. Ofiary musiały się rozebrać do bielizny, a następnie w grupach po 5‑6 osób były mordowane strzałem w tył głowy, w pozycji stojącej lub klęczącej nad wykopanym dołem. Ranni byli dobijani — niektórzy ciosami kolb karabinowych. Groby zakopywano, a w 1940 zasadzono na nich sadzonki drzew i krzewów. W 1944, wobec zbliżającej się klęski wojennej Niemcy zmusili polskich więźniów z obozu koncentracyjneg KL Stutthof do rozkopania grobów i spalenia zwłok, po czym więźniów zamordowali. Piaśnica określana jest jako „pomorski Katyń” lub „Kaszubska Golgota”. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.12.19]
)

KL Stutthof: W niemieckim niem. Konzentrationslager (pl. obóz koncentracyjny) KL Stutthof (ówcześnie na terenie Wschodnich Prus należących do Niemiec, dziś: wieś Sztutowo), którego budowę rozpoczęto 02.09.1939, w dzień po niemieckim ataku na Polskę i rozpoczęciu II wojny światowej, Niemcy przetrzymywali razem ok. 110,000‑127,000 osób pochodzących z 28 krajów, w tym 49,000 kobiet i dzieci. Zamordowali ok. 65,000 osób. W dniach 25.01‑27.04. 1945, wobec nacierającej armii rosyjskiej, Niemcy przeprowadzili ewakuację obozu. 09.05.1945, gdy na teren obozu wtargnęli żołnierze rosyjskim, było w nim tylko 100 więźniów. W początkowym okresie (1939‑1940) w KL Stutthof przetrzymywano księży z obszaru Pomorza, by później wysłać ich do obozu koncentracyjnego KL Dachau. Część została zamordowana już w KL Stutthof lub okolicy (na przykład w lesie Stegna). Także w późniejszym czasie wśród więźniów pojawiali się duchowni. (więcej na: www.stutthof.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2012.11.23]
, pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.07.06]
)

ZL Neufahrwasser: niem. Zivilgefangenenlager (pl. obóz jeniecki dla osób cywilnych) zorganizowany przez Niemców już w dniu wybuchu wojny, 01.09. 1939, w Gdańsku ‑ Nowym Porcie, w należących do Polski byłych koszarach artyleryjskich, dla Polaków z Pomorza aresztowanych w ramach akcji «Intelligenzaktion» — likwidacji polskiej inteligencji. Z ZL Neufahrwasser więźniowie — zdołano zidentyfikować 2,702 osoby, ale szacuje się, że przez obóz przeszło ok. 10,000 aresztowanych — wysyłani byli do obozu koncentracyjnego KL Stutthof albo bezpośrednio do miejsc zagłady. Obóz działał do 01.04.1940. (więcej na: stutthof.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.08.10]
, ofiaromwojny.republika.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.12.04]
)

DL Victoriaschule (Gdańsk): W dniach 01‑15.09.1939 Niemcy wykorzystali gmach szkoły jako niem. Durchgangslager (pl. obóz przejściowy) — podległy formalnie komendzie niem. Schutzpolizei (pl. Policja Ochronna) i. e. Schupo w Gdańsku, a faktycznie niemieckiej niem. Geheime Staatspolizei (pl. Tajna Policja Państwowa) i.e. Gestapo — dla aresztowanych Polaków z Gdańska. Aresztowani byli okrutnie bici i maltretowani. Liczbę zatrzymanych ocenia się na ok. 3,000. W dniach 07‑15.09.1939 więźniów przeniesiono do obozu przejściowego ZL Neufahrwasser i innych miejsc kaźni, w tym KL Stutthof. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.08.10]
, ofiaromwojny.republika.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.12.04]
)

«Intelligenzaktion»: (pl. „akcja inteligencja”) — niemiecki program eksterminacji polskiej elity, głównie inteligencji, przeprowadzony od początku okupacji w 09.1939 do 04.1940, głównie na terenach przyłączonych bezpośrednio do Niemiec, ale także na terenie tzw. Generalnego Gubernatorstwa, gdzie nosił miano «AB‑aktion». W pierwszej fazie, tuż po rozpoczęciu okupacji niemieckiej, realizowany pod nazwą niem. Unternehmen „Tannenberg” (pl. „operacja Tannenberg”) — w oparciu o opracowane przez jednostkę Zentralstelle II/P (Polen) niemieckiego Głównego Urzędu SD listy proskrypcyjne Polaków (niem. Sonderfahndungsbuch Polen), uznawanych za szczególnie niebezpiecznych dla III Rzeszy. Znalazły się na niej nazwiska 61,000 Polaków. Razem w trakcie tego ludobójstwa planowo i metodycznie zamordowano ok. 50 tys. nauczycieli, księży, przedstawicieli ziemiaństwa, wolnych zawodów, działaczy społecznych i politycznych oraz emerytowanych wojskowych. Kolejnych 50 tys. zesłano do obozów koncentracyjnych, gdzie przeżył tylko znikomy procent. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.10.04]
)

Odpowiedzialność zbiorowa („zakładnicy”): Zbrodnicza praktyka stosowana przez Niemców na okupowanych terenach Polski, od pierwszego w zasadzie dnia II wojny światowej. Polegała na wyznaczeniu i publicznym ogłoszeniu listy nazwisk wybranych osób, których życie zależało od bezwzględnego stosowania się do zarządzeń niemieckich. Każde złamanie owych zarządzeń, przez dowolną osobę, niezależnie od okoliczoności, skutowało mordem wyznaczonych „zakładników”. W pierwszych dniach wojny i okupacji stosowowana była m.in. przez niemieckie wojsko Wehrmacht, by zapobiec aktom kontynuacji walk obronych przez polskie społeczeństwo. W późniejszym czasie, w szczególności w zarządzanym przez Niermców Generalnym Gubernartorstwie, stanowiła część oficjalnej polityki władz okupacyjnych — zbiorowej odpowiedzialności za jakiekolwiek akty oporu wobec praktyk okupupanta. Za życie jednego Niemca, choćby i śmierć nastąpiła z przyczyn obyczajowych, Niemcy dokonywali egzekucji od kilkunastu do nawet stu wcześniej wyznaczonych jako „zakładników” Polaków.

Ribbentrop‑Mołotow: Ludobójczy rosyjsko‑niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. W sensie politycznym pakt był próbą przywrócenia status quo ante sprzed 1914, z jednym wyjątkiem, a mianowicie „handlową” wymianą tzw. „Królestwa Polskiego”, wchodzącego w 1914 w skład Imperium Rosyjskiego, na Galicję Wschodnią (dzisiejszą zachodnią Ukrainę), w 1914 należącą do Imperium Austro‑Węgierskiego. Galicję, ze Lwowem, mieli przejąć Rosjanie, „Królestwo Polskie” — pod nazwą Generalnego Gubernatorstwa — Niemcy. Wybuchła w rezultacie „wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu — wsparte zdradą formalnych sojuszników Polski, Francji i Niemiec, które 12.09.1939 na wspólnej konferencji w Abbeville, zdecydowały o nieudzielaniu pomocy zaatakowanej Polsce i niepodejmowaniu działań zbrojnych wobec Niemiec (co było złamaniem zobowiązań traktatowych z Polską) — zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy‑Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane «Intelligenzaktion», w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko‑niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30]
)

Encykliki Piusa XI: Wobec powstania w Europie dwóch systemów totalitarnych, które zdawały się ze sobą konkurować, acz więcej było między nimi podobieństw niż sprzeczności, papież Pius XI wydał w 03.1937 (w ciągu 5 dni) dwie encykliki. W wydanej 14.03.1938 „Mit brennender Sorge” (pl. „Z palącą troską”) potępił narodowy socjalizm panujący w Niemczech. Pisał: „Kto idąc za wierzeniami starogermańsko — przedchrześcijańskimi, na miejsce Boga osobowego stawia różne nieosobowe fatum, ten przeczy mądrości Bożej i Opatrzności […], kto wynosi ponad skalę wartości ziemskie: rasę albo naród, albo państwo, albo ustrój państwa, przedstawicieli władzy państwowej albo inne podstawowe wartości ludzkiej społeczności, […] i czyni z nich najwyższą normę wszelkich wartości, także religijnych, i oddaje się im bałwochwalczo, ten […] daleki jest od prawdziwej wiary w Boga i od światopoglądu odpowiadającego takiej wierze”. 19.03.1937 wydał „Divini Redemptoris” (pl. „Boski Odkupiciel”), w której poddał krytyce komunizm rosyjski, materializm dialektyczny i teorię walki klas. Pisał: „Komunizm pozbawia człowieka wolności, a więc duchowej podstawy wszelkich norm życiowych. Odbiera osobie ludzkiej całą jej godność i wszelkie moralne oparcie, z którego pomocą mogłaby się przeciwstawić naporowi ślepych namiętności […] To nowa ewangelia, którą bolszewicki i bezbożny komunizm głosi jako orędzie zbawienia i odkupienia ludzkości”… Pius XI domagał się poddania stanowionego prawa ludzkiego naturalnemu prawu Bożemu, zalecał wcielanie w życie ideału państwa i społeczeństwa chrześcijańskiego, i wzywał katolików do oporu. Dwa lata później narodowo socjalistyczne Niemcy i komunistyczna Rosja porozumiały się i wywołały II wojnę światową. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28]
, pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28]
)

Wojna polsko‑rosyjska 1919‑1921: Wojna o niepodległość i granice Rzeczpospolitej. Polska odzyskała niepodległość w 1918, ale o granice musiała walczyć z dawnymi potęgami imperialnymi, w szczególności z Rosją. Rosja planowała wzniecenie rewolucji bolszewickiej w krajach zachodu Europy, co stało się przyczyną rozpętania przez nią w 1920 wojny przeciw Polsce. Pokonana został w bitwie warszawskiej, zwanej „cudem nad Wisłą” (jednej z 10 najważniejszych bitew w historii świata, według niektórych historyków), w 08.1920, dzięki której Polska odzyskała część ziem utraconych w ramach rozbiorów Polski w XVIII w., a Europa ocalona została przed ludobójczym komunizmem. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.12.20]
)

Powstanie Wielkopolskie: Powstanie polskich mieszkańców byłej niemieckiej niem. Posen Provinz (pl. Prowincja Poznańska) na przełomie lat 1918‑1919 — po abdykacji 09.11.1918 niemieckiego cesarza Wilhelma II Hohenzollerna; po rozejmie i zawieszeniu broni między Aliantami a Niemcami podpisanym 11.11.1918 w wagonie sztabowym w Compiègne, w kwaterze marszałka Francji Ferdynanda Focha — co oznaczało de facto zakończenie I wojny światowej — przeciwko powstałej na gruzach Cesarstwa Niemieckiego niemieckiej Republice Weimarskiej, z zamiarem przyłączenia ziem zaboru pruskiego do odrodzonej w 1918 Rzeczypospolitej. Rozpoczęte 27.12.1918 w Poznaniu i zakończone 16.02.1919 rozejmem w Trewirze (w którym znalazły się postanowienia nakazujące Niemcom zaprzestania działań przeciw Polsce), co oznaczało de facto polskie zwycięstwo. Udział w Powstaniu wzięło wielu polskich kapłanów, zarówno jako kapelanów oddziałów powstańczych, jak i członków i przywódców nowych władz polskich na terenach objętych Powstaniem. W 1939, po najeździe niemieckim na Polskę i rozpoczęciu II wojny światowej ci kapłani byli szczególnie prześladowani przez Niemców i w większości zamordowani. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2016.08.14]
)

źródła

osobowe:
pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.12.19]
, work.brp.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2012.12.28]
, biblioteka.wejherowo.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.05.19]

bibliograficzne:
Słownik biograficzny kapłanów diecezji chełmińskiej wyświęconych w latach 1821‑1920”, Henryk Mross, Pelplin, 1995
pierwotnych (oryginalnych) zdjęć:
bibliotekacyfrowa.euKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2020.05.30]
, biblioteka.wejherowo.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.05.19]
, docplayer.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2018.02.15]
, 2wojna.gdynia.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2018.11.18]
, www.audiovis.nac.gov.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30]
, www.audiovis.nac.gov.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30]
, rocznikgdynski.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.12.09]
, www.szkolaslup.zafriko.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.10.04]
, biblioteka.wejherowo.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.05.19]

LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORA

Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. WikipediiPatrz:
pl.wikipedia.org
 — proszę spróbować wybierając link poniżej:

LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORAKliknij i spróbuj wywołać własnego klienta poczty E-majlową

Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:

ADRES EMAJL

jako temat podając:

MARTYROLOGIUM: TURZYŃSKI Teodor Emilian

Powrót do przeglądania życiorysu:

kliknij by powrócić do życiorysuKliknij by powrócić do życiorysu