Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska
pełna lista:
wyświetlKliknij by wyświetlić pełną listę
przeszukujKliknij by wyświetlić listę z selekcją kategorii
displayClick to display full list in English
searchClick to display selectable list in English
Martyrologium duchowieństwa — Polska
XX w. (lata 1914 – 1989)
dane osobowe
status
błogosławiony
nazwisko
GOLDA
imiona
Karol
funkcja
ojciec zakonny
wyznanie
Kościół łaciński (rzymskokatolicki) RKwięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.09.21]
zakon
Towarzystwo św. Franciszka Salezego SDBwięcej na
www.salezjanie.pl
[dostęp: 2012.11.23]
(i.e. Salezjanie)
diecezja / prowincja
Inspektoria Krakowska pw. św. Jacka SDB
akademickie wyróżnienia
licencjat teologii
data i miejsce
śmierci
14.05.1942
KL Auschwitzobóz koncentracyjny
dziś: Oświęcim, gm. Oświęcim, pow. Oświęcim, woj. małopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.01.09]
szczegóły śmierci
W 07.1939 przyjechał z Rzymu do Polski. Prawd. planował krótki pobyt wakacyjny i powrót na studia, być może doktoranckie, w Wiecznym Mieście.
Niemiecki i rosyjski najazd na Rzeczpospolitą w 09.1939 i rozpoczęcie II wojny światowej, oraz rozpoczęcie okupacji niemieckiej, zastały go w Wielkopolsce.
Jesienią 1939 powrócił do Tych — które weszły w skład niem. Provinz Schlesien (pl. Prowincja Śląsk), a potem od 1941 niem. Provinz Oberschlesien (pl. Prowincja Górny Śląsk), czyli części okupowanych ziem polskich bezpośrednio włączonych do państwa niemieckiego — do rodziny. Nie mógł tam pozostać, bowiem dom rodzinny został podpalony — prawd. przez tzw. niemiecką V kolumnę, i.e. zdradzieckich obywateli Polski narodowości niemieckiej.
Pod koniec 1939 przeniósł się do ośrodka salezjańskiego w Oświęcimiu. Próbował uzyskać pozwolenie na wyjazd do Rzymu, ale Niemcy mu zgody nie udzielili. Wobec bezwzględnego zakazu prowadzenia szkół polskich na okupowanych ziemiach polskich włączonych bezpośrednio do Rzeszy Niemieckiej, oo. Salezjanie podjęli w Oświęcimiu decyzję o zorganizowaniu tajnego studium teologicznego. Został jej kierownikiem, i.e. radcą. Wykładał dogmatykę.
31.12.1941 aresztowany przez niem. Geheime Staatspolizei (pl. Tajna Policja Państwowa), i.e. Gestapo, prawdopodobnie za spowiadanie żołnierzy niemieckich, co było surowo zabronione, i odmowę wyjawienia tajemnicy spowiedzi.
Uwięziony w niemieckim niem. Konzentrationslager (pl. obóz koncentracyjny) KL Auschwitz — ledwie 3 km od oświęcimskiego ośrodka oo. Salezjanów.
Stamtąd przetransportowany do więzienia Gestapo w Katowicach przy ul. Mikołowskiej 10A.
Przez miesiąc dowożony do siedziby Gestapo przy Bernhardstrasse (dziś ul. Powstańców 31) i tam brutalnie przesłuchiwany.
02.02.1942 ponownie przewieziony do KL Auschwitz.
Zmuszany do niewolniczej pracy w kuźni i w magazynie z materiałami budowlanymi na potrzeby obozowe.
W grypsie z 22.02.1942 pisał: „Pracę mam pod dachem. Co tam u mnie w domu słychać? Módlcie się za mnie. Ja o was pamiętam i kocham w sercu Jezusa”.
01.05.1942, jak podaje jedno ze źródeł, miał być przetransportowany do Wrocławia i prawd. postawiony przed niem. Polizeistandgericht (pl. Policyjny Sąd Doraźny) dla niem. Provinz Oberschlesien. Podstawą prawną niem. Polizeistandgericht był niem. „Verordnung über die Strafrechtspflege gegen Polen und Juden in den eingegliederten Ostgebieten” (pl. „Rozporządzenie o prawie karnym dla Polaków i Żydów na wschodnich obszarach wcielonych”), wydane 04.12.1941 przez niem. Ministerrat für die Reichsverteidigung (pl. Rada Ministrów Obrony Rzeszy), zwane także niem. „Polenstrafrechts Verordnung” (pl. „Dekret o Polakach”). W §I.1 rozporządzenia zapisano: „Polacy i Żydzi na wcielonych ziemiach na wschodzie powinni zachowywać się stosownie do ustaw niemieckich i do wydanych zarządzeń niemieckich urzędów. Mają zaniechać wszystkiego, co przynosi uszczerbek powadze Rzeszy Niemieckiej i narodu niemieckiego”, po czym następował katalog „przestępstw”, za popełnienie których można było orzec karę śmierci. A w §III.2 stwierdzano: „Karę śmierci orzeka się, jeśli przewiduje ją prawo. Jeśli prawo nie przewiduje kary śmierci, to orzeka się ją także wtedy, kiedy przestępstwo świadczy o szczególnie niskich motywach albo z innych powodów jest szczególnie ciężkie”. W §IV.1‐2 uściślano procedurę: „Każdy wyrok jest wykonywalny natychmiast […] prawo do zaskarżenia wyroku przysługuje jedynie prokuratorowi”. Współczesny badacz ustalił, iż „na 1830 osób postawionych przed sądem doraźnym, wobec których zachowały się precyzyjne informacje (szacunki całościowe są znacznie wyższe), około 1710 skazano na karę śmieci, natomiast 120 osadzono w obozie koncentracyjnym”. Owe „szacunki całościowe” inne publikacje kwitują stwierdzeniem, iż „ponad 90% spraw kończyło się wyrokiem śmierci. Szacuje się, że ofiarą tego sądu padło od 3 do ponad 5 tysięcy osób”.
W Katowicach niem. Polizeistandgericht dla niem. Provinz Oberschlesien rozpoczął funkcjonowanie dopiero 02.06.1942, dlatego prawd. sądzony był we Wrocławiu. Jest prawie pewne, że został skazany na karę śmierci.
Przewieziony z powrotem do KL Auschwitz.
Istnieją dwie hipotezy dotyczące jego śmierci. Obie związane z Blokiem 11, znanym jako „Blok Śmierci”, czyli budynkiem funkcjonującym w KL Auschwitz jako obozowe więzienie. Ukazany w wykorzystywanym źródle skan z księgi Bloku 11 wskazuje, iż na ów „Blok Śmierci” został przyjęty 08.05.1941. Istnieje świadectwo więźnia nr 808, Jana Pileckiego, który pracował jako niem. Blockschreiber (pl. pisarz bloku), zamieszczone na stronie obozu KL Auschwitz: „Gdy w grudniu 1942 roku przybyłem na blok, zobaczyłem [niem. Bunkerbuch] i nadal ją prowadziłem, ale dla przejrzystości skreślałem niebieskim tuszem tych, którzy wyszli z bunkra i bloku żywi, a czerwonym tuszem tych, którzy zginęli”. Wpis o „Golda Karl” w owej niem. Bunkerbuch (pl. księga bloku) jest przekreślony czerwoną czerwoną linią. To wskazywałoby, że 14.05.1942 został rozstrzelany pod tzw. Ścianą Śmierci, znajdującą się na dziedzińcu między Blokiem 10 a 11, przed którą rozstrzelano tysiące więźniów (głównie Polaków).
Istnieje jednak druga hipoteza, oparta o świadectwo innego więźnia nr 3649, Karola Dudy, do którego w połowie 05.1942 miał podejść niem. Stubenältester (pl. sztubowy), i.e. więzień funkcyjny odpowiadający za porządek i dyscyplinę w jednej izbie lub wydzielonej części baraku, Józef Mitas nr 6635 — polski sadysta i degenerat, pochodzący z Żernik (dziś część Gliwic), być może były policjant z okolic Bierunia k. Tych — podległy niem. Blockälteste (pl. blokowy), z ramienia ludobójczej niem. Die Schutzstaffel der NSDAP (pl. Oddział ochronny NSDAP), i.e. «SS», paramilitarnej formacji podległej rządzącej w Niemczech Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników NSDAP, sprawowującego bezpośredni nadzór nad więźniami danego bloku mieszkalnego. Mitas miał się „pochwalić”, iż „powiesił tego księdza z Tychów”. Jest to możliwe ponieważ 09.05.1942 Niemcy przenieśli więźniów tzw. niem. Strafkompanie (pl. kompania karna), których do tej pory przetrzymywano na Bloku 11, do sąsiedniego obozu KL Auschwitz II Birkenau. Gdyby więc był więźniem niem. Strafkompanie mógł zostać zamordowany 14.05.1942 właśnie w KL Auschwitz II Birkenau, tym bardziej, że wspomniany degenerat Józef Mitas, znany był ze zmuszania więźniów do popełniania samobójstw i z nienawiści do kapłanów katolickich. Wziął m.in. udział w mordzie na o. Józefie Kowalskim SDB, 04.07.1942. Poniósł jednak karę — po przeniesieniu do obozu KL Buchenwald został zabity przez więźniów, którzy go tam rozpoznali.
W akcie zgonu, przesłanym rodzinie, „uczciwi” inaczej niemieccy „lekarze” i formaliści — a zarazem niezrównani bajkopisarze — zanotowali, iż przyczyną śmierci było niem. „Grippe bei Körper–schwäche” (pl. „grypa przy osłabionym sercu”).
numery obozowe
18160Kliknij by wyświetlić stronę źródłową (KL AuschwitzKliknij by przejść do opisu)
przyczyna śmierci
mord
sprawstwo
Niemcy
miejsca i wydarzenia
KL AuschwitzKliknij by przejść do opisu, Katowice (więzienie)Kliknij by przejść do opisu, Regierungsbezirk KattowitzKliknij by przejść do opisu, «Intelligenzaktion Schlesien»Kliknij by przejść do opisu, Ribbentrop‐MołotowKliknij by przejść do opisu, Encykliki Piusa XIKliknij by przejść do opisu
data i miejsce
urodzenia
23.12.1914
Tychydziś: pow. Tychy miasto, woj. śląskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]
rodzice
GOLDA Karol
🞲 ?, ? — 🕆 ?, ?
ŚWIERCZYK Anna
🞲 ?, ? — 🕆 ?, ?
śluby zakonne
23.07.1932 (czasowe)
1937 (wieczyste)
prezbiterat (święcenia)
ordynacja
18.12.1938
Rzymdziś: prow. Rzym, reg. Lacjum, Włochy
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
kościół RK pw. Najświętszego Serca Chrystusa Królawięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]
szczegóły posługi
1939 – 1941
kierownik — Oświęcimdziś: gm. Oświęcim, pow. Oświęcim, woj. małopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31] ⋄ Instytut Teologiczny (wyższe seminarium duchowne), Salezjanie SDB
1940 – 1941
zakonnik — Mysłowicedziś: pow. Mysłowice miasto, woj. śląskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31] ⋄ Dom Towarzystwa, Salezjanie SDB — duszpasterz parafialny; także w Tychach i Brzeszczach
1939
zakonnik — Poznańdziś: pow. Poznań miasto, woj. wielkopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31] ⋄ Dom Towarzystwa (przy ul. Wronieckiej 9), Salezjanie SDB
1939
zakonnik — Lądtakże: Ląd nad Wartą
dziś: gm. Lądek, pow. Słupca, woj. wielkopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.12.11] ⋄ Dom Towarzystwa, Salezjanie SDB
1935 – 1939
student — Rzymdziś: prow. Rzym, reg. Lacjum, Włochy
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31] ⋄ filozofia i teologia, „Gregorianum” [i.e. łac. Pontificia Universitas Gregoriana (pl. Papieski Uniwersytet Gregoriański)] — podyplomowe studia specjalistyczne, uwieńczone tytułem Licencjata Świętej Teologii
1934 – 1935
zakonnik — Daszawadziś: grom. Stryj miasto, rej. Stryj, obw. Lwów, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31] ⋄ Dom Towarzystwa, Salezjanie SDB — asystencja (praktyki wychowawczo–duszpasterskie)
1932 – 1934
uczeń — Marszałkidziś: gm. Grabów nad Prosną, pow. Ostrzeszów, woj. wielkopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.18] ⋄ filozofia, Instytut Filozoficzny (zwany także Studentatem Filozoficznym), Salezjanie SDB — dwa ostatnie lata nauki na poziomie gimnazjalnym
1930 – 1931
nowicjat — Czerwińsk nad Wisłądziś: gm. Czerwińsk nad Wisłą, pow. Płońsk, woj. mazowieckie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.09.02] ⋄ Dom Towarzystwa, Salezjanie SDB
ok. 1928 – 1930
uczeń — Oświęcimdziś: gm. Oświęcim, pow. Oświęcim, woj. małopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31] ⋄ Gimnazjum Męskie, Dom Towarzystwa (Casa Madre), Salezjanie SDB
ok. 1924 – ok. 1928
uczeń — Pszczynadziś: gm. Pszczyna, pow. Pszczyna, woj. śląskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31] ⋄ Państwowe Gimnazjum im. Bolesława Chrobrego
do ok. 1924
uczeń — Tychydziś: pow. Tychy miasto, woj. śląskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19] ⋄ szkoła powszechna
inni związani
szczegółami śmierci
ANTONOWICZKliknij by wyświetlić biogram Ignacy Tadeusz, DOBIASZKliknij by wyświetlić biogram Ignacy, HARAZIMKliknij by wyświetlić biogram Franciszek Ludwik, KOWALSKIKliknij by wyświetlić biogram Józef, MIŚKAKliknij by wyświetlić biogram Franciszek, MROCZEKKliknij by wyświetlić biogram Ludwik Jan, SZEMBEKKliknij by wyświetlić biogram Franciszek Włodzimierz, ŚWIERCKliknij by wyświetlić biogram Jan, WOJCIECHOWSKIKliknij by wyświetlić biogram Kazimierz
miejsca i wydarzenia
opisy
KL Auschwitz: Niemiecki niem. Konzentrationslager (pl. obóz koncentracyjny) KL i niem. Vernichtungslager (pl. obóz zagłady) VL Auschwitz w okolicy Oświęcimia, założony przez Niemców 27.01.1940 na ówczesnym terytorium Niemiec (najpierw w niem. Provinz Schlesien — Prowincji Śląsk; a od 1941 niem. Provinz Oberschlesien — Prowincja Górny Śląsk). KL Auschwitz był początkowo obozem głównie dla Polaków, od 1942 stał się miejscem zagłady europejskich Żydów. W skład kompleksu obozów koncentracyjnych KL Auschwitz wchodził znajdujący się zaraz obok niem. Vernichtungslager (pl. obóz zagłady) VL Auschwitz II Birkenau, gdzie Niemcy zamordowali nawet do ponad miliona ludzi, głównie Żydów, w komorach gazowych. W samym KL Auschwitz ok. 30,000 więźniów Niemcy zamordowali śmiertelnymi zastrzykami. Do 1941 zabijano dożylnymi zastrzykami stężonego perhydrolu, eteru, wody utlenionej, lub benzyny. Później stosowano dosercowy zastrzyk — igłą długości ok. 10 cm — 10‐15 ml 30% roztworu fenolu C6H5OH (nabywanego od niemieckiego koncernu IG Farben, a precyzyjniej od wchodzącej w jego skład firmy Bayer, i do dziś stosowanego przez firmę Bayer AG m.in. do produkcji aspiryny), który zabijał w ciągu 15 sekund. Przez KL Auschwitz przeszło ponad 400 kapłanów i osób zakonnych, z których ok. 40% zostało zamordowanych (większość z nich to Polacy). (więcej na: en.auschwitz.org.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2012.11.23], www.meczennicy.pelplin.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.07.06])
Katowice (więzienie): Kompleks więzienny w Katowicach przy ul. Mikołowskiej 10A powstał po 1878 jako areszt Sądu Grodzkiego. W 1922‐1939, w niepodległej Polsce, był więzieniem I klasy. Podczas niemieckiej okupacji 1939‐1945 areszt tymczasowy, punkt zborny, miejsce egzekucji. Przesłuchania więzionych odbywał się głównie w siedzibie niem. Geheime Staatspolizei (pl. Tajna Policja Państwowa), i.e. Gestapo, przy Bernhardstrasse (później Strasse der SA, a dziś ul. Powstańców 31). Od 09.10.1941 do 22.01.1945 na głównym placu więzienia Niemcy ustawili gilotynę, zwaną przez więźniów „czerwoną wdową”. Zgładzono na niej co najmniej 552 osoby, w tym ks. Jana Franciszka Machę i ks. Joachima Antoniego Gürtlera. W 01‐05.1945, po rozpoczęciu okupacji rosyjskiej, areszt ludobójczego NKWD, skąd więźniów wysyłano do rosyjskich obozów koncentracyjnych w Świętochłowicach i Mysłowicach. Od drugiej połowy 1945 areszt zbrodniczego polskiego komunazistowskiego Urzędu Bezpieczeństwa UB, podległego NKWD (a potem MGB), gdzie wykonywano wyroki śmierci przez rozstrzelanie i powieszenie.
Regierungsbezirk Kattowitz: Po polskiej klęsce w kampanii 09.1939, będącej rezultatem paktu Ribbentrop‐Mołotow i stanowiącej pierwszy etap II wojny światowej, i rozpoczęciu w części Polski okupacji niemieckiej (w drugiej, wschodniej części Polski rozpoczęła się okupacja rosyjska), Niemcy podzielili okupowane polskie terytorium na pięć głównych obszarów (i kilka mniejszych). Największy przekształcili w niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), przeznaczone wyłącznie dla Polaków i Żydów i stanowiące część tzw. niem. Großdeutschland (pl. Wielkie Niemcy). Z dwóch utworzyli odrębne nowe prowincje. Dwa pozostałe przyłączyli do już istniejących niemieckich prowincji. Jednym z nich był polski Górny Śląsk, który już 08.10.1939, dekretem przywódcy niemieckiego Adolfa Hitlera (formalnie zaczął obowiązywać 26.10.1939), został wcielony do Niemiec jako niem. Regierungsbezirk Kattowitz (pl. Rejencja katowicka) i wszedł w skład niem. Provinz Schlesien (pl. Prowincja Śląsk) z siedzibą we Wrocławiu. 01.04.1940 niem. Regierungsbezirk Kattowitz powiększony został o kilka przedwojennych powiatów niemieckich, a 18.01.1941 utworzono nową niemiecką prowincję niem. Provinz Oberschlesien (pl. Prowincja Górny Śląsk), który poza niem. Regierungsbezirk Kattowitz objął także Opolszczyznę. Od 26.10.1939, czyli powstania rejencji obowiązywało w niej prawo państwa niemieckiego, to samo co w Berlinie. Główną osią polityki rejencji, której obszar Niemcy uznali za niem. „Ursprünglich Deutsche” (pl. „rdzennie niemieckie”), mimo iż tylko ok. 6% mieszkańców jej przedwojennej polskiej części stanowili Niemcy, było niem. „Entpolonisierung” (pl. „odpolszczenie”), czyli przymusowa germanizacja. Głównym mechanizmem było wprowadzenie niem. Deutsche Volksliste (pl. folkslista) DVL, niemieckiej listy narodowościowej, która miała precyzować przynależność narodową mieszkańców rejencji. Najliczniejszą grupą, która zaznaczano w przeprowadzonych przymusowych rejestracjach, była Grupa 3, osób, które określiły się jako „Ślązacy” (w 1943 ok. 41%), oraz osoby pozostające poza DVL (ok. 36%). Ta ostatnia grupa przeznaczona była docelowo na deportację do niem. Generalgouvernement (do czego masowo nie doszło, bo niemiecki przemysł potrzebował niewolniczej siły roboczej). Grupa 3, uznawana przez Niemców za możliwych do zniemczenia, podlegała pewnym ograniczeniom prawnym, i obowiązywała ją m.in. służba w wojsku niemieckim Wehrmacht. Dzieci mogły się uczyć tylko po niemiecku. Wobec ludności polskiej prowadzono politykę terroru. Działał specjalny sąd policyjny, kontrolowany przez niem. Geheime Staatspolizei (pl. Tajna Policja Państwowa), i.e. Gestapo, przed którym stanęło ok. 4,000‐5,000 osób. Za lata 1942‐1945 zweryfikowano ponad 2,000 z nich, z czego 1,890 skazano na kary śmierci, w tym 286 w publicznych egzekucjach. Tysiące osób zamordowano w czasie tzw. «Intelligenzaktion Schlesien», w tym 300‐650 polskich nauczycieli i ok. 61 polskich kapłanów katolickich. Na terenie rejencji znajdował się niemiecki obóz koncentracyjny i obóz zagłady KL Auschwitz, w którym Niemcy więzili ok. 1,100,000 Żydów (mordując ok. 1,000,000, i.e. ok. 90% z nich) oraz ok. 140,000 Polaków (mordując ok. 70,000, i.e. ok. 50% z nich). Po zakończeniu działań zbrojnych II wojny światowej nadzorca prowincji niem. Provinz Schlesien, niem. Reichsstatthalter (pl. Namiestnik Rzeszy) i niem. Gauleiter (pl. naczelnik okręgu) niemieckiej partii narodowo–socjalistycznej, Fritz Brecht, popełnił samobójstwo. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2024.06.24])
«Intelligenzaktion Schlesien»: Przeprowadzona przez Niemców głównie w 04‐05.1940 akcja aresztowań i eksterminacji polskiej elity intelektualnej Górnego Śląska, w większości umieszczonej na jednej z przygotowanych przed niemiecką agresją tzw. niem. Sonderfahndungsliste (pl. Specjalna lista poszukiwanych), i.e. list proskrypcyjnych „wrogów Rzeszy” — zawierającej nazwiska powstańców śląskich, działaczy plebiscytowych, dziennikarzy, polityków, intelektualistów, urzędników oraz duchownych — mająca na celu całkowitą germanizację regionu. Odnośne rozporządzenie o numerze IV‐D2‐480/40 wydane zostało przez RSHA, czyli niem. Reichssicherheitshauptamt (pl. Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy), i podpisane przez Heinricha Himmlera lub Reinharda Heydricha. Część aresztowanych zamordowano w zbiorowych egzekucjach, część wydalono do zarządzanego przez Niemców niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), część zesłano do obozów koncentracyjnych. Ustalono personalia 3,047 osób wywiezionych w ciągu dwóch miesięcy 1940. Ofiarami było 33 księży katolickich, z których 22 zginęło w obozach koncentracyjnych (duchowni zostali zesłani — w 5 transportach — najpierw do KL Dachau, a potem do KL Gusen, gdzie niewolniczo pracowali w kamieniołomach). Razem Niemcy zamordowali ok. 2,000 członków górnośląskiej polskiej elity inteligenckiej. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2016.05.30])
Ribbentrop‐Mołotow: Ludobójczy rosyjsko‐niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. W sensie politycznym pakt był próbą przywrócenia status quo ante sprzed 1914, z jednym wyjątkiem, a mianowicie „handlową” wymianą tzw. „Królestwa Polskiego”, wchodzącego w 1914 w skład Imperium Rosyjskiego, na Galicję Wschodnią (dzisiejszą zachodnią Ukrainę), w 1914 należącą do Imperium Austro‐Węgierskiego. Galicję, ze Lwowem, mieli przejąć Rosjanie, „Królestwo Polskie” — pod nazwą Generalnego Gubernatorstwa — Niemcy. Wybuchła w rezultacie „wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu — wsparte zdradą formalnych sojuszników Polski, Francji i Niemiec, które 12.09.1939 na wspólnej konferencji w Abbeville, zdecydowały o nieudzielaniu pomocy zaatakowanej Polsce i niepodejmowaniu działań zbrojnych wobec Niemiec (co było złamaniem zobowiązań traktatowych z Polską) — zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy‐Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane «Intelligenzaktion», w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko‐niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30])
Encykliki Piusa XI: Wobec powstania w Europie dwóch systemów totalitarnych, które zdawały się ze sobą konkurować, acz więcej było między nimi podobieństw niż sprzeczności, papież Pius XI wydał w 03.1937 (w ciągu 5 dni) dwie encykliki. W wydanej 14.03.1938 „Mit brennender Sorge” (pl. „Z palącą troską”) potępił narodowy socjalizm panujący w Niemczech. Pisał: „Kto idąc za wierzeniami starogermańsko — przedchrześcijańskimi, na miejsce Boga osobowego stawia różne nieosobowe fatum, ten przeczy mądrości Bożej i Opatrzności […], kto wynosi ponad skalę wartości ziemskie: rasę albo naród, albo państwo, albo ustrój państwa, przedstawicieli władzy państwowej albo inne podstawowe wartości ludzkiej społeczności, […] i czyni z nich najwyższą normę wszelkich wartości, także religijnych, i oddaje się im bałwochwalczo, ten […] daleki jest od prawdziwej wiary w Boga i od światopoglądu odpowiadającego takiej wierze”. 19.03.1937 wydał „Divini Redemptoris” (pl. „Boski Odkupiciel”), w której poddał krytyce komunizm rosyjski, materializm dialektyczny i teorię walki klas. Pisał: „Komunizm pozbawia człowieka wolności, a więc duchowej podstawy wszelkich norm życiowych. Odbiera osobie ludzkiej całą jej godność i wszelkie moralne oparcie, z którego pomocą mogłaby się przeciwstawić naporowi ślepych namiętności […] To nowa ewangelia, którą bolszewicki i bezbożny komunizm głosi jako orędzie zbawienia i odkupienia ludzkości”… Pius XI domagał się poddania stanowionego prawa ludzkiego naturalnemu prawu Bożemu, zalecał wcielanie w życie ideału państwa i społeczeństwa chrześcijańskiego, i wzywał katolików do oporu. Dwa lata później narodowo socjalistyczne Niemcy i komunistyczna Rosja porozumiały się i wywołały II wojnę światową. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28], pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28])
źródła
osobowe:
www.meczennicy.pelplin.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.05.19], noweinfo.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2026.07.13], www.hagiographycircle.comKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2012.11.23]
bibliograficzne:
„Towarzystwo Salezjańskie w Polsce w warunkach okupacji 1939‐1945”, o. Jan Pietrzykowski SDB, Instytut Pamięci Narodowej IPN, Warszawa, 2015
pierwotnych (oryginalnych) zdjęć:
www.meczennicy.pelplin.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.05.19], www.harmeze.franciszkanie.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.02.15], www.dziennikzachodni.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2018.02.15], auschwitz.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.03.01], auschwitz.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.03.01], auschwitz.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.03.01], www.dolfi.comKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2018.02.15], www.ssb24.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2018.02.15], salezjanieoswiecim.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2025.02.11], pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.12.04], www.harmeze.franciszkanie.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.03.21], polski-cmentarz.comKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.03.01]
LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORA
Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. w WikipediiPatrz:
pl.wikipedia.org — proszę spróbować wybierając link poniżej:
LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORAKliknij i spróbuj wywołać własnego klienta poczty E–majlowej
Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:
jako temat podając:
MARTYROLOGIUM: GOLDA Karol
Powrót do przeglądania życiorysu:
Kliknij by powrócić do życiorysu