• MATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA: kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneMATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
link to OUR LADY of PERPETUAL HELP in SŁOMCZYN infoLOGO PORTALU

Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska

  • św. ZYGMUNT: kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
LINK do Nu HTML Checker

pełna lista:

wyświetlKliknij by wyświetlić pełną listę

displayClick to display full list in English


Martyrologium duchowieństwa — Polska

XX w. (lata 1914 – 1989)

dane osobowe

wersja:

EnglishClick to display this bio in English

link to PERSONAL RECORD - ENGLISH VERSIONClick to display this bio in English
  • WÓJTOWICZ Piotr; źródło: Bogdan Prach, „Duchowieństwo Eparchii Przemyskiej i Apostolskiej Administracji Łemkowszczyzny”, Wydawnictwo Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego, Lwów 2015, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOWÓJTOWICZ Piotr
    źródło: Bogdan Prach, „Duchowieństwo Eparchii Przemyskiej i Apostolskiej Administracji Łemkowszczyzny”, Wydawnictwo Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego, Lwów 2015
    zasoby własne

nazwisko

WÓJTOWICZ

inne wersje nazwiska

WUJTOWICZ, WUJTOWYCZ, WUJTOWYCH

imiona

Piotr

  • WÓJTOWICZ Piotr - Tablica nagrobna, cmentarz greckokatolicki, Nehrybka, źródło: www.s-can.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOWÓJTOWICZ Piotr
    Tablica nagrobna, cmentarz greckokatolicki, Nehrybka
    źródło: www.s-can.pl
    zasoby własne
  • WÓJTOWICZ Piotr - Nagrobek, cmentarz greckokatolicki, Nehrybka, źródło: www.s-can.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOWÓJTOWICZ Piotr
    Nagrobek, cmentarz greckokatolicki, Nehrybka
    źródło: www.s-can.pl
    zasoby własne

funkcja

kapłan eparchialny

wyznanie

Ukraiński Kościół greckokatolicki GKwięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2013.05.19]

diecezja / prowincja

eparchia GK przemyskawięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2013.05.19]

honorowe wyróżnienia

kanonik honorowywięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.11.14]

narodowość

ukraińska

data i miejsce
śmierci

06.05.1945

DEATH symbol

Nehrybkadziś: gm. Przemyśl, pow. Przemyśl, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.08.20]

szczegóły śmierci

Od 1920 posługiwał — najpierw jako administrator, a potem proboszcz — parafii Nehrybka, położonej o ok. 5 km na południe od centrum Przemyśla. Trzy największe wsie parafii: Nehrybka, Pikulice i Sielec, były wsiami o większości ukraińckiej. W Nehrybce w 1939 mieszkało szacunkowo ok. 900 osób, w tym ok. 75% greckokatolickich Ukraińców, ok. 19% rzymskokatolickich Polaków i ok. 40 Żydów. Podobne proporcje narodowościowe były w dwóch pozostałych wsiach parafii.

W analizowanych źródłach w zasadzie nie ma informacji o jego postawie wobec problemów, z którymi musiało się mierzyć jego pokolenie. Z tym zastrzeżeniem można aliści przyjąć, że był kapłanem sprzyjającym — a co najmniej neutralnym — ukrainizacyjnej polityce hierarchii swojego Kościoła, która na przełomie lat 1920. i 1930. doprowadziła i.a. do fali grupowych konwersji Łemków na prawosławie — ok. 18,000 Łemków/Rusinów opuściło Kościół greckokatolicki. Kościołowi greckokatolickiemu udało się powstrzymać dalszą apostazję Łemków, nie dzięki wszelako postawie jego eparchii lecz powstaniu specjalnej Administratury Apostolskiej Łemkowszczyzny AAŁ. Mychajło Baczyńskij, poseł na Sejm RP, w wystąpieniu sejmowym z 21.01.1931, ujawniał, z czym musieli się zmagać Rusini w łonie Kościoła greckokatolickiego, niepodatni na ludobójczą — jak się miało okazać — ideologię narodowców ukraińskich: „Greckokatolicka cerkiew została po wojnie [polsko–ukraińskiej 1918‐1919] zamieniona na agitacyjną ukraińską trybunę polityczną, z której są siane nie słowa miłości bliźniego, lecz słowa nienawiści”. Wielu kapłanów jego eparchii nadal sprzyjało jednak nacjonalistom ukraińskim, zbliżonym do ludobójczej OUN/UPA.

Po niemieckim i rosyjskim ataku na Polskę w 09.1939 i rozpoczęciu II wojny światowej, powiat Przemyśl zajęli Niemcy, ale krótko potem część powiatu na prawym brzegu Sanu przekazali Rosjanom, zgodnie z ludobójczą umową dwóch sojuszników, zwaną paktem Ribbentrop–Mołotow z 23.08.1939, potwierdzoną później tzw. „Traktatem o granicach i przyjaźni Niemcy–Rosja” z 28.09.1939, zwanym też 2. paktem Ribbentrop–Mołotow. Jego parafia, na prawym brzegu Sanu, znalazła się pod okupacją rosyjską. W czasie okupacji rosyjskiej głównie Polacy doświadczyli tam rosyjskich prześladowań. Szczegóły precyzowane były na czterech tzw. konferencjach tematycznych, gdy niemiecka niem. Geheime Staatspolizei (pl. Tajna Policja Państwowa), i.e. Gestapo, i rosyjska ros. Народный Комиссариат Внутренних Дел (pl. Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych), i.e. NKWD, dwie ludobójcze organizacje sojusznicze, debatowały nad współpracą i sposobami zwalczania i eksterminacji Polaków na okupowanych przez siebie terytoriach. Pierwsza miała miejsce 27.11.1939 w Brześciu nad Bugiem; druga zaraz potem w Przemyślu. Trzecia odbyła się 20.02.1940, w Zakopanem, w willach „Pan Tadeusz” i „Telimena”, czwarta w 03.1940 w Krakowie. W międzyczasie, na początku 02.1940, w pałacyku myśliwskim Hermanna Göringa w Romintach w Puszczy Rominckiej, doszło do spotkania dwóch ludobójców, Heinricha Himmlera i Ławrentija Berii, gdzie prawd. sfinalizowano decyzję o eksterminacji społeczeństwa polskiego i zwalczaniu polskiego ruchu oporu. W konsekwencji w 04.1940, niemal równocześnie, w Rosji rozpoczęto ludobójcze mordy polskich jeńców wojennych, które do historii przeszły pod nazwą «ludobójstwa katyńskiego», a w okupowanym i zarządzanym przez Niemców quasi‐państwie, zwanym niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), i.e. GG, rozpoczęto niem. Außerordentliche Befriedungsaktion (pl. Nadzwyczajna Akcja Pacyfikacyjna), i.e. «Aktion AB», stanowiącą część tzw. niem. «Intelligenzaktion» (pl. Akcja Inteligencja), eksterminacji polskich elit politycznych i intelektualnych.

Jednocześnie Niemcy w GG prowadzili wyraźnie proukraińską politykę. Ukraińcom zagwarantowano samorząd, stosowanie języka ukraińskiego w administracji, szkolnictwo ukraińskie. Rozpoczęła działalność policja ukraińska niem. Ukrainische Hilfspolizei (pl. Ukraińska Policja Pomocnicza), w niektórych regionach określana też jako niem. Schutzmannschaft (pl. Bataliony ochrony), i.e. Schuma. Ukraińcom powierzano też służbę więzienną, angażowano do załóg obozów koncentracyjnych, zatrudniano w niższej administracji. Otwarcie działały ukraińskie organizacje polityczne, takie jak Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów OUN, Ukraiński Komitet Centralny UKC, który stał się reprezentacją ukraińską wobec władz niemieckich. Dozwalano na przejmowanie polskich i organizowanie ukraińskich szkół, czytelni oraz cerkwi. W 1940 dozwolono też na założenie, pod czujną opieką Niemców, ukr. Служба Безпеки (pl. Służba Bezpieczeństwa), i.e. SB OUN, której zadaniem stało się tropienie przeciwników politycznych i ideologicznych OUN. Szkolenia SB OUN przeprowadzano m.in. w Zakopanem, w hotelu „Stamary”. Jak podaje współczesna strona tego hotelu „nauka obejmowała zasady dywersji, sabotażu, gestapowskich metod przesłuchań i metod zabijania”. Nad wszystkimi tymi przedsięwzięciami, opiekę sprawowało Gestapo, które swoją siedzibę miało w willi „Palace”, gdzie mordowano polskich patriotów. SB OUN miała później uczestniczyć w ludobójczych atakach na społeczność polską, i.e. «Genocidium Atrox».

Jednym z pierwszych posunięć okupanta rosyjskiego była sowietyzacja szkół, co oznaczało e.g. usunięcie nauczania religii. Zaraz potem rozpoczęły się masowe aresztowania Polaków. W czterech wielkich deportacjach w głąb Rosji, „na Syberię” — z których pierwsza miała miejsce ok. 10.02.1940, w środku szczególnie mroźnej zimy — Rosjanie wywieźli od 340,000 do 1,000,000 obywateli Polski, całe rodziny, „zwłaszcza tych, którzy pełnili znaczące funkcje”, i.e. nauczycieli, oficerów i osadników wojskowych, działaczy politycznych, właścicieli majątków, biznesmenów, urzędników i innych majętnych osób, uznanych przez Rosjan za „wrogi i szkodliwy element”. W zasadzie nikt z nich do rodzinnych stron już nie powrócił. Być może jednak także i jego parafianie doświadczyli zalet ros. русского мира (pl. ruski mir/świat), bowiem wzdłuż Sanu Rosjanie utworzyli tzw. „linię Mołotowa” — ciąg obronnych fortów i okopów, w okolicy Przemyśla określanych jako 8. Przemyski Rejon Umocniony. Częścią owej „linii” był pas o szerokości ok. 800 m, z którego na całej długości wysiedlano ludność. Elementy fortyfikacji znajdowały się na terenie jego parafii, m.in. w Pikulicach oraz oddalonej o ok. 2 km wiosce Łuczyce. Część parafian mogła być zatem przesiedlona, a część zesłana „na Syberię”.

Po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika, Rosjan, i rozpoczęciu okupacji niemieckiej, wieś została włączona do niem. Kreishauptmannschaft Przemyśl (pl. powiat Przemyśl) w niem. Distrikt Krakau (pl. dystrykt Kraków), jako część GG. Niemcy — tak jak Rosjanie — szczególnym represjom poddali Polaków. Ale równocześnie rozpoczęli proces eksterminacji Żydów. Już w 1939, gdy obaj napastnicy decydowali o granicach między obszarami Polski przez nich okupowanymi, gdy zdecydowano o granicy na rzece San i podzieleniu Przemyśla na dwie strefy okupacyjne, Żydów z niemieckiej części Przemyśla — po lewej stronie Sanu — wysiedlono i zmuszono do przejścia na stronę rosyjską — prawą stronę Sanu. Los Żydów miał się jednak wypełnić dopiero po rozpoczęciu okupacji niemieckiej. Przez następny rok Niemcy nakładali nawarstwiające się restrykcje na Żydów. Los Żydów stawał się tragiczny. 25.10.1941 w GG wszedł w życie dekret niem. Generalgouverneur (pl. Generalny Gubernator) GG, Hansa Franka, zgodnie z którym „Żydzi, którzy bez upoważnienia opuszczają wyznaczoną im dzielnicę, podlegają karze śmierci. Tej samej karze podlegają osoby, które takim Żydom świadomie dają kryjówkę”, oraz „Podżegacze i pomocnicy podlegają tej samej karze jak sprawca, czyn usiłowany karany będzie jak czyn dokonany”. Zaraz potem, na początku 1942, Niemcy rozpoczęli realizację ludobójczego planu niem. «Endlösung der Judenfrage» (pl. Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej), który w GG znany był pod nazwą niem. «Aktion Reinhardt» (pl. Akcja Reinhardt). W 06.1942 wszystkich Żydów z niem. Kreishauptmannschaft Przemyśl — w tym prawd. z jego parafii Nehrybka — zagnano do przemyskiej dzielnicy Garbarze. Liczba przetrzymywanych tam Żydów zwiększyła się z 17,000 do ok. 22,000‐24,000. Powstałe getto otoczono płotem z drutu kolczastego. Odtąd Niemcy systematycznie getto „opróżniali”. I tak do niem. Vernichtungslager (pl. obóz zagłady) VL Belzec przetransportowano i tam zamordowano: 27.07.1942 — ok. 3,000‐6,500 Żydów; 31.07.1942 — 3,000; 03.08.1943 — 3,000; 18.10/17.11.1942 — 3,000‐4,000. 02‐03.09.1943 przetransportowano 3,500 Żydów do niem. Vernichtungslager KL Auschwitz‐Birkenau. 10.09.1943, w ramach niemieckiej niem. „Turnhalle Aktion” (pl. „Operacja gimnastyczna”), w siedzibie niem. Judenrat (pl. Rada żydowska) w szkole im. Grzegorza Piramowicza, zamordowano ok. 1,850 Żydów. W końcu 28.11.1943‐02.02.1944 do innych obozów, w tym KL Auschwitz‐Birkenau, przewieziono ok. 1,000 Żydów. W niem. Aktion (pl. akcja) brała udział „niemiecka, ukraińska i estońska policja”, e.g. kolaboracyjna niem. Ukrainische Hilfspolizei. Jako niem. „Judenrein” (pl. wolne od Żydów) Przemyśl został uznany dopiero w 02.1944. Część Żydów, którzy uciekli i próbowali się ukrywać, wyłapana została przez „Ukraińców” —–Przemyśl otoczony był przez „ukraińskie wsie”, o znaczącej większości społeczności ukraińskiej, m.in. wsie jego parafii: Nehrybkę, Pikulice, Sielec, Krówniki, Przekopaną. Według źródeł żydowskich 568 chrześcijan z niem. Kreishauptmannschaft Przemyśl została przez Niemców zamordowanych za udzielanie pomocy Żydom. Część żydowskich dzieci uratowały katolickie zakonnice.

Tymczasem w 02.1943, ok. 200 km na północny wschód, na Wołyniu, Roman Szuchewycz ps. „Taras Czuprynka”, komendant ukraińskiej, ludobójczej organizacji OUN/UPA, który w 1941 był członkiem ukraińskiej niem. Sondergruppe Nachtigall (pl. Grupa Specjalna Słowik) — jednostki niem. Wehrmacht (pl. Siły Zbrojne) biorącej udział w niemieckim ataku na Rosjan w 1941, oskarżanej o uczestnictwo w pogromie Żydów we Lwowie w 1941 — a później członkiem niem. Schutzmannschaftsbataillon 201 (pl. 201. Batalion Zespołu ochrony) — odpowiedzialnego za mordy Żydów i ludności cywilnej na terytorium Białorusi — wydał rozkaz: „Akcję wytępienia [Polaków] przeprowadzić należy na zasadach następujących: Wsie polskie mają być palone, ich zaś ludność wycinana w pień. Napady na miasta nastąpią w biały dzień, nie zaś w nocy. We wsiach mieszanych należy likwidować samą ludność polską, zagrody natomiast palić tylko w takich wypadkach, jeśli są one o 15 metrów i gdy w ogóle nie grozi przerzucenie się ognia na sąsiednie budynki ukraińskie. Ludność ukraińska otrzyma wskazówki co do miejsca, gdzie ma się zgrupować w czasie trwania napadu […] Za każdego Ukraińca zamordowanego czy to przez Polaków, czy też Niemców stracić 100 (stu) Polaków”.

Był to de facto sygnał do rozpoczęcia «Genocidium Atrox» — i.e. ludobójstwa popełnionego przez Ukraińców na Polakach, zwanego „wołyńskim”.

Zaraz potem, w 03.1943 UPA wydało apel skierowany do członków kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei o dezercję i wstępowanie w szeregi UPA. Być może nawet 10,000 Ukraińców tak uczyniło.

Wołyń spłynął polską krwią. Dziesiątki tysięcy Polaków zostało przez Ukraińców zamordowanych — przy bierności Niemców — w niezwykle barbarzyński sposób. Setki wsi spłonęły.

Rozkaz Szuchewycza i apel UPA formalnie nie były skierowane do oddziałów niem. Ukrainische Hilfspolizei w niem. Distrikt Galizien i niem. Distrikt Krakau — tam bowiem w 1943 ludobójcza OUN nie powołała zbrojnego ramienia pod nazwą UPA, ale formowała oddziały zbrojne pod eufemistyczną nazwą, dla „zmylenia” Niemców, ukr. Українська Народна Самооборона (pl. Ukraińska Narodowa Samoobrona), i.e. UNS. De facto aliści również i tam ludobójcy ukraińscy, „bezrobotni” po zakończeniu niem. «Aktion Reinhardt», dezerterowali i wstępowali do UNS, której głównym celem, tak jak OUN/UPA, była eksterminacja ludności polskiej, acz w jej wewnętrznej dokumentacji i raportach ostentacyjnie pisano „obrona przed terrorem władz niemieckich”. A w 12.1943 — gdy stało się jasne, że Niemcy wojnę na wschodzie przegrywają, UNS został formalnie przekształcony w jednostkę ludobójczej OUN/UPA „UPA‐Zachód”. W 01.1944 jego dowódcą został jeszcze jeden z ukraińskich „wychowankówniem. Sondergruppe Nachtigall i niem. Schutzmannschaftsbataillon 201, degenerat Wasyl Sydor ps. „Szełest”, który prawie natychmiast rozkazał „nieustannie uderzać w Polaków aż do wyniszczenia ich do ostatniego z tych ziem”. Inny z głównych przywódców grupy „UPA‐Zachód”, ludobójca Mirosław Onyszkiewicz ps. „Orest”, tak 06.04.1944 precyzował zadania podległych mu oddziałów UPA: „Rozkazuję niezwłoczne przeprowadzenie czystki swojego rejonu z elementu polskiego […] Czystkę należy przeprowadzić w stanicach słabo zaludnionych przez Polaków. W tym celu stworzyć przy rejonie bojówkę, złożoną z naszych członków, której zadaniem byłaby likwidacja wyżej wymienionych. Większe nasze stanice będą oczyszczone z tego elementu przez nasze oddziały wojackie nawet w biały dzień […] Prowadźcie z nimi twardą, bezwzględną walkę. Nikogo nie oszczędzać, nawet w przypadku małżeństw mieszanych. Wyciągać z domów Lachów, ale Ukraińców i dzieci w tych domach nie likwidować […] Wydobyć broń. Śmierć Polakom”.

niem. Distrikt Galizien i niem. Distrikt Krakau rozpoczęło się «Genocidium Atrox».

UNS/UPA nie miała zresztą wtedy nic innego do roboty, bowiem — jak potwierdza to nawet ukraińska Wikipedia — „podczas ostatnich miesięcy 1943 oddziały UNS nie prowadziły operacji zbrojnych w związku z wprowadzeniem 02.10.1943 przez Niemców w Galicji systemu [odpowiedzialności zbiorowej] egzekucji 10 zakładników za zabójstwa każdego żołnierza niemieckiego lub przedstawiciela władz”. Polacy nie uczestniczyli w strukturach tej okupacyjnej władzy. A Niemcy zachowywali się wobec ludobójczych aktów UNS/UPA pasywnie, nie podejmując w zasadzie większych operacji przeciw Ukraińcom.

Nawet dalej na zachodzie, w niem. Distrikt Krakau, Polacy zaczęli sobie zdawać sprawę, czym tak naprawdę było «Genocidium Atrox». Wprawdzie skala ludobójstwa nie była tam jeszcze w 1944 duża, ale ze wschodu — zarówno z Wołynia jak i z niem. Distrikt Galizien — zaczęli pojawiać się straumatyzowani uciekinierzy, świadkowie ukraińskiego bestialstwa. Polskie Państwo Podziemne i należący do niego polscy partyzanci Armii Krajowej AK czy Batalionów Chłopskich BCh zaczęli współuczestniczyć przy tworzeniu oddziałów samoobrony.

Przemyśl i okolice Rosjanie zdobyli 27.07.1944 , w ramach ofensywy zwanej operacją lwowsko–sandomierską. Rozpoczęła się okupacja rosyjska.

Ofensywa rosyjska wszelako już w 08.1944 została wstrzymana — na polecenie najwyższych władz rosyjskich. Przyczyną był wybuch 01.08.1944 Powstania Warszawskiego, i.e. próby przejęcia władzy na terytorium Polski przez Polskie Państwo Podziemne przed wkroczeniem Rosjan. Rosjanie, de facto w chwilowej strategicznej zmowie z Niemcami, pozwolili Niemcom na zdławienie Powstania i wymordowanie ok. 200,000 Polaków. To sprawiło, że Przemyśl i okolice, w tym okolice jego Nehrybki, aż do 01.1945 stały się obszarem przyfrontowym, miejscem kwaterowania tysięcy rosyjskich żołdaków. Siła rosyjskich wojsk frontowych była tak przytłaczająca, że 01.09.1944 Wasyl Sydor ps. „Szełest” nakazał wstrzymanie akcji przeciw polskiej ludności cywilnej, ale rozkaz nie objął „polskiego elementu współpracującego z NKWD i organami moskiewskiego imperializmu”. Nadal OUN/UPA miało atakować „polską milicję liczącą 20 osób w jakiejś miejscowości. Jedną trzecią lub połowę z nich należy zniszczyć, resztę rozbroić i ostrzec, że jeśli nie przestaną współpracować przeciwko nam z bolszewikami, następnym razem również zostaną zniszczeni”.

12.01.1945 Rosjanie rozpoczęli decydującą ofensywę na wschodzie, tzw. operację wiślańsko–odrzańską. Byli zabezpieczeni na zapleczu, bo Polskie Państwo Podziemne i Armia Krajowa AK, wobec krwawego stłumienia przez Niemców Powstania Warszawskiego, były bardzo osłabione, więc można było pozostawić okupowane terytoria pod kontrolą ludobójczego NKWD i polskich zdrajców współpracujących z nim, i.e. tzw. rosyjskiej republiki polskiej „prl”. Jednocześnie polski rząd, funkcjonujący w Londynie i Polskie Państwo podziemne zdecydowały o rozwiązaniu Armii Krajowej AK. Stało się to 19.01.1945.

I wówczas na ziemiach, które opuściły rosyjskie wojska frontowe, zaczęła się uaktywniać ludobójcza OUN/UPA. W szczególności dotyczyło to obszaru między tzw. linią Curzona–Namiera a Sanem, i.e. między rzekami Bug a San, określanego przez Ukraińców jako Zakerzonia, który OUN/UPA uznawała za zachodnią część przyszłego państwa ukraińskiego. Linia Curzona–Namiera, była demarkacyjną linią między Polską a rosyjskimi bolszewikami, zaproponowaną 11.07.1920 Rosjanom przez ministra spraw zagranicznych imperium brytyjskiego, George"a Curzona, w czasie wielkiej ofensywy rosyjskiej w trakcie wojny polsko–rosyjskiej 1919‐1921, zasugerowaną przez tzw. eksperta, Lewisa Bernsteina Namiera, Żyda polskiego pochodzenia. Rosja — wbrew planom imperialistów brytyjskich — poniosła w 1920 klęskę, ale koncepcja linii Curzona–Namiera, przebiegającej przez środek Polski, stała się cause célèbre wszystkich imperialnych koncepcji podziału Europy Środkowej, w szczególności rosyjskich i niemieckich. Właśnie wówczas, na początku 1945, dowódcą Okręgu Wojskowego OUN/UPA WO‐6 „San”, obejmującego Zakerzonię, został wspomniany ludobójca Mirosław Onyszkiewicz ps. „Orest”.

Skomplikowaną sytuację w Przemyślu i okolicach dopełniały decyzje podjęte 28.11‐01.12.1943 przez głównych przywódców antyniemieckiej koalicji — USA, Wielkiej Brytanii i Rosji — na konferencji w Teheranie. Wówczas de facto uzgodniono, że przedwojenna Polska zostanie podzielona, a obszary, które w 1939 zagarnęła i okupowała Rosja, zostaną częścią Rosji. W ten sposób koalicjanci uprawomocnili ludobójczy pakt Ribbentrop–Mołotow, w części dotyczącej Rosji. Jedną ze zmian, na które zdecydował się przywódca Rosji, ludobójca Stalin, było pozostawienie obszarów na zachód od Bugu, e.g. Zakerzonii, w granicach „prl”. Rosjanie wszelako nie zamierzali poprzestać na prostym wytyczeniu nowych granic — starą, wypróbowaną rosyjską metodą, zamierzali też rozwiązać problemy narodowościowe i społeczne. Metodą tą były deportacje całych narodów i społeczeństw.

Ponad milion Polaków z tzw. Kresów, i.e. terytoriów na wschód od linii Curzona–Namiera i Bugu, zaczęli zmuszać do wyjazdu na zachód i północ „prl”, na ziemie, które w 1939 stanowiły część Niemiec. A Ukraińców i Rusinów, głównie z Zakerzonii, zaczęli przymuszać do wyjazdu na wschód, na obszary mające należeć bezpośrednio do komunistycznej Rosji. Pierwsza faza, trwająca do końca 1944 była „dobrowolna” i objęła terytorium na północ od Przemyśla. Do Rosji wyjechało ok. 20,000 osób. Druga faza zaczęła się 01.01.1945 i spotkała się generalnie z oporem. Zgłaszających się „dobrowolnie” było niewielu.

Tak więc na początku 1945, po opuszczeniu ziemi przemyskiej przez frontowe oddziały rosyjskie, nastąpiło starcie trzech głównych sił. Z jednej strony ludobójcy ukraińscy z OUN/UPA, walczący o ukraińską Zakerzonię, dokonywali mordów i pacyfikacji polskich wsi, oraz ataków na siły rosyjskie, w tym ludobójcze NKWD, wspierane przez polskie jednostki, które zdecydowały się zdradzić ideały Polski niepodległej i podjęły współpracę z Rosjanami. Z drugiej strony spadkobiercy Polskiego Państwa Podziemnego, którzy po wielu latach walki z Niemcami, zamierzając powrócić do życia cywilnego, zostali oskarżeni przez Rosjan i ich polskich kolaborantów o … kolaborację z Niemcami, i w praktyce zmuszeni do odnowienia ruchu oporu i partyzantki. Jednocześnie musieli bronić wsi atakowanych przez ludobójców z OUN/UPA. Dziś określamy ich jako „żołnierzy wyklętych”. Trzecią stroną byli Rosjanie, a w szczególności oddziały ludobóczej NKWD, wspierane przez rosnące w siłę — umacniane rosyjską potęgą — komunazistowskie jednostki rosyjskiej republiki polskiej „prl”. Zwalczali OUN/UPA, ale szczególnie zwalczali polskich patriotów, byłych członków Polskiego Państwa Podziemnego, widząc w nim największe zagrożenie dla rosyjskich rządów.

Jak podają polskie opracowania „od początku 02.1945 do końca 05.1945 na stosunkowo niewielkim obszarze powiatu przemyskiego, między Dubieckiem a Przemyślem, odnotowano wiele napadów na ludność ukraińską, którym niekiedy towarzyszyły masowe mordy”. Zaatakowane zostały wsie Iskań, Przedmieście Dubieckie, Jawornik Ruski, Zohatyn, Piątkową, przysiółki Poruty i Zahuty, wsie Trójczyce, Kosienice, Podbukowina, Ruska Wieś, Bełwin, Siedliska, Maćkowice, Małkowice.

Od ok. początku 03.1945 miały też miejsce napady na plebanie księży greckokatolickich. 23.02.1945 w Babicach zamordowano ks. Anatola Sembratowicza. 03.03.1945 zamordowany został ks. Jan Sorokiewicz w Ujkowicach. 06.03.1945 w Skopowie został zamordowany ks. Jan Demiańczyk. 11.04.1945 w Brzusce zamordowany został ks. Aleksander Biłyk. Liczbę zabitych Rusinów/Ukraińców w tym czasie, w tamtym regionie, oblicza się na 900‐1,000.

Ludobójcza OUN/UPA nie pozostawała dłużna, dokonując ataków i mordów m.in. w Borownicy, Jaworniku, Dobrzance, Tarnawce, Brzezawie.

I właśnie wówczas zginął.

Kanonik kapituły greckokatolickiej katedry w Przemyślu, ks. Wasyl Hrynik, raportował: „Greckokatolicki Przemyski Urząd Dekanalny w Przemyślu z żalem informuje o tragicznej śmierci świętej pamięci czcigodnego ojca Petra Wojtowycza, przemyskiego miejskiego dziekana i proboszcza Nehrybki, który zginął z rąk bandytów na Wielkanoc dnia 6.05.1945 roku około 10 godz. wieczorem na plebanii w Nehrybce razem z żoną Stefanią ze Śliwińskich, synem Jarosławem, kandydatem do stanu duchownego, oraz służącą Anną Mychałyk.

Tragicznego wieczora około 10 bandytów napadło na plebanię w Nehrybce, oszukali niby to są [nieczytelne], uzyskawszy wstęp na plebanię, postrzelali wyżej wymienionych. Najpierw ciężko ich pobili, bo św. pamięci mieli siniaki na ciele, a syn Jarosław i służąca mieli połamane ręce. Św. pamięci o. Wojtowycz otrzymał 8 kul. Zabitych znaleziono poukładanych na łóżkach z głowami zakrytymi poduszkami.

Cały majątek, konie z wozem, krowy, garderobę, domową [nieczytelne], zapasy żywności bandyci zabrali ze sobą. Przypadkiem pozostawili przy życiu bratanicę św. pamięci o. Wojtowycza, która spała na strychu, gdzie bandyci nie zachodzili. Anna Wojtowycz jest ciężko ranna i znajduje się w radzieckim szpitalu wojskowym w Przemyślu”.

Natomiast jeden z agentów ludobójczej ukraińskiej SB OUN tak raportował: „Ranieni: siostra księdza i służąca, których rano odstawiono do szpitala. W czasie akcji wszystko zostało zrabowane. Rano na kontrolę przyjechali bolszewicy z obozu. Przeprowadzili śledztwo i śladami doszli na Optyń (kolonia polska) do jednego Polaka, gdzie znaleźli sutannę księdza. Aresztowali tego Polaka, jego córkę i zięcia. Po tej akcji bolszewicy dali we wsi Nehrybka mężczyznom granaty i kilka karabinów”.

Kwestia odpowiedzialności za napady i mordy do dziś pozostaje nierozstrzygnięta. Choć mordy na kapłanach greckokatolickich miały, jak sugeruje opracowanie Muzeum Historii Polski charakter „zorganizowanej akcji” — „powtarzał się sposób działania napastników […] za każdym też razem zabijano zbliżoną liczbę osób […] [stosowano] podobny modus operandi” — to nie wiadomo, kto miałby ją zlecać i kto realizować. Może najbliższy prawdy był starosta Birczy — jak się wydaje kolaborant okupanta rosyjskiego — który przypuszczał, że było to „zorganizowane w oddziały partyzanckie "zbiorowisko ludzi spośród miejscowego elementu wywrotowego i repatriantów polskich ze wschodu"”. Miał zapewne na myśli grupy byłych członków Polskiego Państwa Podziemnego, rozwiązanej Armii Krajowej AK czy Batalionów Chłopskich BCh, którzy lata wojny spędzili na walce z Niemcami, a w nagrodę nowy okupant rosyjski i jego kolaboranci zaczynali ich ścigać, oskarżając o współpracę z Niemcami. Miał też na myśli straumatyzowanych Polaków, uciekających ze wschodu, doświadczonych ukraińskim ludobójstwem «Genocidium Atrox».

Najczęściej wymieniany jest oddział partyzanta byłej Ludowej Straży Bezpieczeństwa LSB, części BCh niescalonej z AK — BCh rozwiązane zostały w 03.1945 — Romana Kisiela ps. „Sęp”.

Możliwe jest też, że udział w mordach miały polskie oddziały tzw. Milicji Obywatelskiej, kolaborujące z Rosjanami, których celem było zastraszenie ludności ukraińskiej i przymuszenie do dobrowolnego opuszczenia rodzinnych stron i wyjazdu na wschód. W przypadku Nehrybki nie da się wszelako wykluczyć czystej bandyterki, która stawała się plagą owych lat.

Sama ludobójcza OUN/UPA oskarżała — w specjalnej ulotce — „zarówno AK, jak i miejscową milicję oraz mieszkańców [sąsiednich polskich wiosek]”.

12.10.2007 ludobójca Roman Szuchewycz został pośmiertnie nagrodzony tytułem Bohatera Ukrainy. 10.12.2017, w imieniu „Rady Koordynacyjnej ds. Upamiętnienia Odznaczonych Rycerzy OUN i UPA”, ludobójca Wasyl Sydor odznaczony został pośmiertnie we Lwowie Srebrnym Krzyżem Zasługi Wojskowej UPA I klasy (nr 009). W kilku miejscowościach owym łac. „hostis humani generis” wystawiono pomniki i tablice pamiątkowe, nazwano szkoły ich imieniem.

łac. „O Tempora! O mores!

alt. szczegóły śmierci

Według niektórych źródeł ukraińskich zamordowany, wraz z żoną i synem, przez „polskie bandy”. Ciało miano wrzucić do studni. Według jeszcze innych źródeł torturowany i zamordowany, wraz z żoną i synem, przez Rosjan.

przyczyna śmierci

zbiorowy mord

sprawstwo

Ukraińcy / Polacy / Rosjanie

miejsca i wydarzenia

«Genocidium Atrox»Kliknij by przejść do opisu, VL BelzecKliknij by przejść do opisu, GeneralgouvernementKliknij by przejść do opisu, Ribbentrop‐MołotowKliknij by przejść do opisu, Encykliki Piusa XIKliknij by przejść do opisu

data i miejsce
urodzenia

10.03.1885

BIRTH symbol

Hubicedziś: grom. Dobromil miasto, rej. Sambor, obw. Lwów, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.01.16]

rodzice

WÓJTOWICZ Bazyli
🞲 ?, ? — 🕆 ?, ?

MAN and WOMAN symbol

WOŁOSZYN Anna
🞲 ?, ? — 🕆 ?, ?

prezbiterat (święcenia)
ordynacja

01.09.1912

ORDINATION symbol

Przemyśldziś: pow. Przemyśl miasto, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]

katedra GK pw. św. Teresywięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2015.03.01]

szczegóły posługi

1933 – 1945

wicedziekan / prodziekan — dekanat GK Przemyśldziś: pow. Przemyśl miasto, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]

1923 – 1945

proboszcz — Nehrybkadziś: gm. Przemyśl, pow. Przemyśl, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.08.20]
⋄ parafia GK pw. św. Szczepana Pierwszego Męczennika ⋄ dekanat GK Przemyśldziś: pow. Przemyśl miasto, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]

1920 – 1923

administrator — Nehrybkadziś: gm. Przemyśl, pow. Przemyśl, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.08.20]
⋄ parafia GK pw. św. Szczepana Pierwszego Męczennika ⋄ dekanat GK Przemyśldziś: pow. Przemyśl miasto, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]

1916 – 1918

wikariusz — Hruszówdziś: grom. Hruszów, rej. Drohobycz, obw. Lwów, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.01.22]
⋄ parafia GK pw. św. Paraskiewy Piątnicy ⋄ dekanat GK Medenicedziś: grom. Medenice, rej. Drohobycz, obw. Lwów, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.01.16]

1912 – 1916

wikariusz — Stary Sambordawn.: Staremiasto
dziś: grom. Stary Sambor miasto, rej. Sambor, obw. Lwów, Ukraina

więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09]
⋄ parafia GK pw. św. Mikołaja Cudotwórcy ⋄ dekanat GK Stary Sambordawn.: Staremiasto
dziś: grom. Stary Sambor miasto, rej. Sambor, obw. Lwów, Ukraina

więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09]

1911 – 1912

student — Przemyśldziś: pow. Przemyśl miasto, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
⋄ filozofia i teologia, Greckokatolickie Seminarium Duchowne

1908 – 1911

student — Lwówdziś: grom. Lwów miasto, rej. Lwów, obw. Lwów, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
⋄ filozofia i teologia, Greckokatolickie Seminarium Duchowne

żonaty — jedno dziecko

inni związani
szczegółami śmierci

WÓJTOWICZKliknij by wyświetlić biogram Jarosław Bazyli, BIŁYKKliknij by wyświetlić biogram Aleksander, DEMIAŃCZYKKliknij by wyświetlić biogram Jan, SEMBRATOWICZKliknij by wyświetlić biogram Anatol, SOROKIEWICZKliknij by wyświetlić biogram Jan, KONKOLEWSKIKliknij by wyświetlić biogram Stefan

miejsca i wydarzenia
opisy

«Genocidium Atrox»: W latach 1939‐1947, szczególnie w latach 1943‐1944, niezależne jednostki ukraińskie, głównie przynależące do ludobójczych organizacji OUN (ramię polityczne) i UPA (ramię zbrojne), wspomagane przez ludność ukraińską, wymordowały — zazwyczaj w niezwykle brutalny sposób — na terenach Wołynia oraz sąsiadujących regionów Rzeczypospolitej, od 130,000 do 180,000 Polaków, ludności cywilnej, kobiet, dzieci, starszych, młodszych, mężczyzn. Konflikt polsko‐ukraiński, który otwarcie objawił się podczas i po zakończeniu I wojny światowej (w szczególności skutkując wojną polsko‐ukraińską lat 1918‐1919), który przetrwał, a nawet wzmocnił się podczas czasów II Rzeczpospolity, gdy zachodnia część Ukrainy wchodziła w skład państwa polskiego, wybuchł ponownie z momentem wybuchu II wojny światowej w 09.1939. Za czasów rosyjskiej okupacji 1939‐1941, gdy setki tysięcy Polaków zostało deportowanych w głąb Rosji, gdy dziesiątki tysięcy zostało zamordowanych (m.in. podczas tzw. zbrodni katyńskiej), miał jeszcze ograniczony zasięg, tym bardziej, że Ukraińcy, w szczególności nacjonaliści ukraińscy, również stali się obiektem prześladowań rosyjskich. Dopiero wybuch wojny niemiecko‐rosyjskiej 22.06.1941 i początek niemieckiej okupacji doprowadził do niezwykle krwawego konfliktu. Ukraińcy początkowo otwarcie wspierali Niemców (zakładając policję ukraińską,współuczestnicząc w zagładzie Żydów, wstępując do jednostek wojskowych walczących u boku Niemców). Później, wobec ambiwalentnej postawy Niemców, zaczęli się uniezależniać. I w 1943 jedna z jednostek ukraińskiej organizacji nacjonalistycznej OUN/UPA na Wołyniu doprowadziła do ludobójstwa miejscowej ludności polskiej. W ciągu paru tygodni zamordowano, przy biernej postawie Niemców, ponad 40 tys. Polaków. Strategię wołyńskiego OUN/UPA zaakceptowała i przyjęła cała organizacja i podobne akty ludobójstwa przeniosły się na tereny Małopolski Wschodniej, gdzie zamordowano ponad 20 tys. Polaków, napotykając jednakże na zbrojny opór ludności polskiej. Dalej na zachód, na terenie Chełmszczyzny, Rzeszowszczyzny, etc. ludobójstwo przekształciło się otwarty wręcz konflikt. Generalnie ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów, współpracujących z niemieckimi siłami okupacyjnymi, na bezbronnych Polakach miało miejsce na całym terenie obecności ukraińskiej, zniszczono setki wiosek, mordując w wyrafinowany sposób wszystkich ich mieszkańców. W czasie tego holokaustu — znanego jako «Genocidium Atrox» (pl. „straszne ludobójstwo”) — zginęło ponad 200 kapłanów i sióstr zakonnych. Charakter i cel ludobójstwa może najlepiej oddaje pieśń śpiewana przez morderców: „Polaków wyrżniemy, Żydów wytniemy, wielką Ukrainę zdobyć musimy” (ukr. „Поляків виріжем, Євреїв видусим, велику Україну здобути мусим”). Ludobójstwo i konflikt, które doprowadziły do całkowitej eliminacji polskiej społeczności i polskiej kultury z Ukrainy, zakończyły się przymusowymi deportacji lat 1944‐1945 Polaków z terenów Ukrainy oraz części Ukraińców na Ukrainę, oraz „Akcją Wisła”, w trakcie której komunazistowskie siły kontrolowanych przez Rosjan polskich jednostek wysiedliły Ukraińców z terenów południowo‐wschodnich na zachód polskiej republiki prl. (więcej na: www.swzygmunt.knc.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.06.20]
)

VL Belzec: Niemiecki niem. Vernichtungslager (pl. obóz zagłady) VL — oficjalnie zwany SS‐Sonderkommando Belzec — funkcjonujący od 03.1942 do 06.1943 k. wsi Bełżec, ok. 8 km na południe od Tomaszowa Lubelskiego, utworzony w ramach niemieckiej akcji ekstermnacji ludności żydowskiej „Reinhardt”. Ofiarami byli polscy Żydzi z gett i obozów w niemieckim Generalnym Gubernatorstwie, głównie z dystryktów Galicja, Kraków i Lublin; a także Żydzi austriaccy, czescy, niemieccy, słowaccy i węgierscy. Ofiary mordowano w stacjonarnych komorach gazowych przy użyciu gazów spalinowych. Liczbę zamordowanych szacuje się na ok. 450,000 osób. Obozem zarządzało przeciętnie ok. 20 funkcjonariuszy SS — Niemców i Austriaków. Wspomagała ich kompania straźników (niem. SS‐Wachmannschaften) — głównie byli rosyjscy jeńcy wojenni, którzy przeszli na stronę Niemiec, w większości narodowości ukraińskiej. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2020.02.08]
)

Generalgouvernement: Po polskiej klęsce w kampanii 09.1939, będącej rezultatem paktu Ribbentrop‐Mołotow i stanowiącej pierwszy etap II wojny światowej, i rozpoczęciu w części Polski okupacji niemieckiej (w drugiej, wschodniej części Polski rozpoczęła się okupacja rosyjska), Niemcy podzielili okupowane polskie terytorium na pięć głównych rejonów. W dwóch z nich utworzyli nowe niemieckie prowincje, dwie wcielili do innych prowincji. Natomiast piąta część potraktowana została odrębnie, i w sensie politycznym odtwarzać miała niemiecki pomysł z 1915 (po klęsce Rosjan w bitwie pod Gorlicami w 05.1915 w czasie I wojny światowej) utworzenia polskiej enklawy w ramach Niemiec. Nielegalna w sensie prawa międzynarodowego, i.e. konwencji haskiej, i publicznego, zarządzana przez Niemców wedle odrębnych praw — specjalnie ustanowionych dla polskich niem. Untermenschen (pl. podludzie) — do czasu ofensywy rosyjskiej w 1945 stanowiła część niem. Großdeutschland (pl. Wielkie Niemcy). Do 31.07.1940 zwana formalnie niem. Generalgouvernement für die besetzten polnischen Gebiete (pl. Generalne Gubernatorstwo dla okupowanych ziem polskich) — później już tylko niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), tak jak w latach 1915‐1918. Od 07.1941, czyli po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika Rosjan, w jego skład wchodził też dystrykt Galicja, czyli polskie przedwojenne południowo–wschodnie województwa. Wobec Polaków i Żydów stosowano specjalne prawo karne, umożliwiające dowolne wymierzanie kary śmierci niezależnie od wieku „sprawcy”, sankcjonujące stosowanie odpowiedzialności zbiorowej. Po zakończeniu działań zbrojnych II wojny światowej rząd niem. Generalgouvernement uznano za organizację przestępczą, a jego przywódcę, gubernatora Hansa Franka, za zbrodniarza i stracono. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2024.12.13]
)

Ribbentrop‐Mołotow: Ludobójczy rosyjsko‐niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. W sensie politycznym pakt był próbą przywrócenia status quo ante sprzed 1914, z jednym wyjątkiem, a mianowicie „handlową” wymianą tzw. „Królestwa Polskiego”, wchodzącego w 1914 w skład Imperium Rosyjskiego, na Galicję Wschodnią (dzisiejszą zachodnią Ukrainę), w 1914 należącą do Imperium Austro‐Węgierskiego. Galicję, ze Lwowem, mieli przejąć Rosjanie, „Królestwo Polskie” — pod nazwą Generalnego Gubernatorstwa — Niemcy. Wybuchła w rezultacie „wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu — wsparte zdradą formalnych sojuszników Polski, Francji i Niemiec, które 12.09.1939 na wspólnej konferencji w Abbeville, zdecydowały o nieudzielaniu pomocy zaatakowanej Polsce i niepodejmowaniu działań zbrojnych wobec Niemiec (co było złamaniem zobowiązań traktatowych z Polską) — zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy‐Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane «Intelligenzaktion», w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko‐niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30]
)

Encykliki Piusa XI: Wobec powstania w Europie dwóch systemów totalitarnych, które zdawały się ze sobą konkurować, acz więcej było między nimi podobieństw niż sprzeczności, papież Pius XI wydał w 03.1937 (w ciągu 5 dni) dwie encykliki. W wydanej 14.03.1938 „Mit brennender Sorge” (pl. „Z palącą troską”) potępił narodowy socjalizm panujący w Niemczech. Pisał: „Kto idąc za wierzeniami starogermańsko — przedchrześcijańskimi, na miejsce Boga osobowego stawia różne nieosobowe fatum, ten przeczy mądrości Bożej i Opatrzności […], kto wynosi ponad skalę wartości ziemskie: rasę albo naród, albo państwo, albo ustrój państwa, przedstawicieli władzy państwowej albo inne podstawowe wartości ludzkiej społeczności, […] i czyni z nich najwyższą normę wszelkich wartości, także religijnych, i oddaje się im bałwochwalczo, ten […] daleki jest od prawdziwej wiary w Boga i od światopoglądu odpowiadającego takiej wierze”. 19.03.1937 wydał „Divini Redemptoris” (pl. „Boski Odkupiciel”), w której poddał krytyce komunizm rosyjski, materializm dialektyczny i teorię walki klas. Pisał: „Komunizm pozbawia człowieka wolności, a więc duchowej podstawy wszelkich norm życiowych. Odbiera osobie ludzkiej całą jej godność i wszelkie moralne oparcie, z którego pomocą mogłaby się przeciwstawić naporowi ślepych namiętności […] To nowa ewangelia, którą bolszewicki i bezbożny komunizm głosi jako orędzie zbawienia i odkupienia ludzkości”… Pius XI domagał się poddania stanowionego prawa ludzkiego naturalnemu prawu Bożemu, zalecał wcielanie w życie ideału państwa i społeczeństwa chrześcijańskiego, i wzywał katolików do oporu. Dwa lata później narodowo socjalistyczne Niemcy i komunistyczna Rosja porozumiały się i wywołały II wojnę światową. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28]
, pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28]
)

źródła

osobowe:
www.kresykedzierzynkozle.home.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.08.17]
, www.vox-populi.com.uaKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.03.01]
, www.s-can.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.12.19]
, www.kresowianie.infoKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.05.19]

bibliograficzne:
Duchowieństwo Eparchii Przemyskiej i Apostolskiej Administracji Łemkowszczyzny”, Bogdan Prach, Wydawnictwo Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego, Lwów 2015
Encyklopedia obozów i gett, 1933‐1945Kliknij by wyświetlić stronę źródłową”, Muzeum Pamięci Holokaustu w Stanach Zjednoczonych, red. Martin Dean, tom II: „Getta w okupowanej przez Niemców wschodniej Europie”, część A
Genocidium Atrox”, GTKRK, https://www.swzygmunt.knc.pl/GENOCIDEs/15 GENOCIDUM ATROX/vPOLISH/MAINs/GENATROXsearch01.htm
pierwotnych (oryginalnych) zdjęć:
www.s-can.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.12.19]
, www.s-can.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.12.19]

LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORA

Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. WikipediiPatrz:
pl.wikipedia.org
 — proszę spróbować wybierając link poniżej:

LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORAKliknij i spróbuj wywołać własnego klienta poczty E–majlowej

Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:

ADRES EMAJL

jako temat podając:

MARTYROLOGIUM: WÓJTOWICZ Piotr

Powrót do przeglądania życiorysu:

kliknij by powrócić do życiorysuKliknij by powrócić do życiorysu