Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska
pełna lista:
wyświetlKliknij by wyświetlić pełną listę

przeszukujKliknij by wyświetlić listę z selekcją kategorii
displayClick to display full list in English

searchClick to display selectable list in English

Martyrologium duchowieństwa — Polska
XX w. (lata 1914 – 1989)
dane osobowe

nazwisko
JUCHNOWSKI
imiona
Jakub

funkcja
prezbiter (i.e. jerej)
wyznanie
Cerkiew prawosławna ORwięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.09.21]
diecezja / prowincja
eparchia OR wołyńsko‐podolska (Ukraińska Autonomiczna Cerkiew Prawosławna UACP)więcej na
drevo-info.ru
[dostęp: 2023.08.19]
eparchia OR wołyńsko‐żytomierska (Rosyjska Cerkiew Prawosławna Patriarchatu Moskiewskiego)więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.09.24]
eparchia OR wołyńsko‐łucka (Rosyjska Cerkiew Prawosławna Patriarchatu Moskiewskiego)więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.09.24]
eparchia OR wołyńska (Polska Autokefaliczna Cerkiew Prawosławna PACP)więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]
data i miejsce
śmierci
28.04.1943

Mołotkówdziś: grom. Łanowce miasto, rej. Krzemieniec, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.03.15]
alt. daty i miejsca
śmierci
29.04.1943
szczegóły śmierci
W 1939 był proboszczem prawosławnej parafii w Mołotkowie, na samym południu polskiego woj. wołyńskiego. Mołotków był wioską graniczną, położoną nad rzeczką Żerdź, dopływem wpadającej do Horynia rzeki Żyrak. Znajdowała się w niej placówka Korpusu Ochrony Pogranicza KOP Mołotków. Zamieszkana miała być przez ok. 2,000 osób, w 70‐80% Polakami — reszta to Ukraińcy. Część Polaków to koloniści wojskowi, bohaterowie zmagań o granice Polski lat 1918‐1920, którzy założyli tam kolonię o nazwie Orle Gniazdo. Polacy — katolicy — należeli do oddalonej o ok. 8 km parafii w Białozórce.
Po niemieckim i rosyjskim ataku na Polskę w 09.1939 i rozpoczęciu II wojny światowej, Mołotków zajęty został przez Rosjan w pierwszym dniu rosyjskiej inwazji, i.e. 17.09.1939. Autorom «Liber Albus» nie jest wiadomo, czy mieszkający tam Polacy doświadczyli deportacji w głąb Rosji, „na Syberię”, wiadomo jednak, że co najmniej dwóch z nich było więźniami rosyjskiego obozu jenieckiego KŁW Starobielsk i zostali przez Rosjan w 1940 zamordowani w siedzibie ludobóczego NKWD w Charkowie, w ramach «ludobójstwa katyńskiego».
Po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika, Rosjan, Niemcy wkroczyli do Mołotkowa ok. 27.06.1941 i rozpoczęła się okupacja niemiecka. Mołotków znalazł się w niem. Distrikt Kremenez (pl. Dystrykt Krzemieniec), będącego częścią niem. Generalbezirk Wolhynien–Podolien (pl. Okręg generalny Wołyń–Podole), wchodzącego w skład okupacyjnego niem. Reichskommissariat Ukraine (pl. Komisariat Rzeszy Ukraina).
Był tam, gdy w 02.1943, Roman Szuchewycz ps. „Taras Czuprynka”, główny komendant ukraińskiej ludobójczej organizacji OUN/UPA, wydał rozkaz: „Akcję wytępienia [Polaków] przeprowadzić należy na zasadach następujących: Wsie polskie mają być palone, ich zaś ludność wycinana w pień. Napady na miasta nastąpią w biały dzień, nie zaś w nocy. We wsiach mieszanych należy likwidować samą ludność polską, zagrody natomiast palić tylko w takich wypadkach, jeśli są one o 15 metrów i gdy w ogóle nie grozi przerzucenie się ognia na sąsiednie budynki ukraińskie. Ludność ukraińska otrzyma wskazówki co do miejsca, gdzie ma się zgrupować w czasie trwania napadu […] Za każdego Ukraińca zamordowanego czy to przez Polaków, czy też Niemców stracić 100 (stu) Polaków”.
Był to de facto sygnał do rozpoczęcia «Genocidium Atrox» — i.e. ludobójstwa popełnionego przez Ukraińców na Polakach, zwanego „wołyńskim”.
Zaraz potem, w 03.1943 UPA wydało apel skierowany do członków kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei (pl. Ukraińska Policja Pomocnicza), w niem. Reichskommissariat Ukraine określanej jako niem. Schutzmannschaft (pl. Bataliony ochrony), i.e. Schuma, która współuczestniczyła w realizacji niemieckiego, ludobójczego planu niem. «Endlösung der Judenfrage» (pl. Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej), który w niem. Reichskommissariat Ukraine realizowany był pod nazwą niem. «Aktion Reinhardt» (pl. Akcja Reinhardt), o dezercję i wstępowanie w szeregi UPA. Być może nawet 10,000 Ukraińców tak uczyniło.
I to prawd. ów rozkaz i ów apel stoją u źródeł tła ostatnich dni jego życia. A mianowicie — głównie według źródeł polskich — w ok. 04‐06.1943 dezercji dokonało wielu członków 102. batalionu Schuma, stacjonującego w Krzemieńcu, ok. 45 km od Mołotkowa, którzy wcześniej wzięli m.in. udział w eksterminacji ok. 10,000 Żydów w tym mieście, prawd. na zboczach wzniesienia określanego jako Kuliczówka. Zanim zdezerterowali dokonali napadu na polską wieś Mołotków. 102. batalionem Schuma dowodził wówczas prawd. Jan/Iwan Szuryga, i jest prawdopodobne, że jednym z jego członków, „na kontrakcie”, w którymś momencie — tak podają niektóre źródła rosyjskie, inne to kwestionują — był sam ludobójca Roman Szuchewycz.
Wybór wsi mógł nie być przypadkowy. Wieś miała być dość zasobna. A ponadto źródła rosyjskie sugerują, że jako kapłan prawosławny miał się sprzeciwiać przeciw autokefalii ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej, popieranej przez ludobójczą ukraińską organizację OUN i powstające UPA. Sprzeciw przeciw autokefalii był wszak przyczyną zabójstwa dokonanego niedaleko Krzemieńca ledwie 10 dni później, bo 08.05.1943, przez OUN/UPA prawosławnego bpa Aleksandra Gromadzkiego i towarzyszącego mu protojereja.
Atak miał miejsce 28‐29.04.1943. Przebieg wydarzeń był prawd. następujący:
102. batalion Schuma, ok. 150‐200 osób, nadjechał ciężarówkami i otoczył wieś — być może uczestniczyły też jakieś jednostki 103. batalionu Schuma, a także lokalne grupki Ukraińców z sąsiednich wsi. Być może przeciwstawił im się powstający oddział polskiej samoobrony — była wszak okupacja niemiecka, zakaz posiadania broni, za co groziła natychmiastowa śmierć, więc tworzenie samoobrony nie było proste — ale bezskutecznie. Rozpoczęła się rzeź, w której lokalni Ukraińcy stosowali — jak w wielu miejscach później — siekiery, widły, karabiny i granaty.
Część Polaków — 100‐200 osób, w tym kobiety i dzieci — schroniła się w cerkwi, najsolidniejszej budowli we wsi. Ukraińcy oblali budynek smołą i podpalii. Ogień w niewyjaśnionych okolicznościach miano ugasić, ale i tak śmierć w nim miało ponieść ok. 50‐100 (głównie od dymu, ran i dobijania).
Był jedną z ofiar.
Razem spalić miano 353 chaty (tylko pięciu ogień nie tknął, ocalała też nadpalona cerkiew), zamordować ok. 507‐617 osób, w tym kobiety, starcy i 92 dzieci — mężczyźni w większości mieli walczyć i ginąć w walce — narodowości polskiej i ukraińskiej.
12.10.2007 ludobójca Roman Szuchewycz został pośmiertnie nagrodzony tytułem Bohatera Ukrainy. W kilku miejscowościach owemu łac. „hostis humani generis” wystawiono pomniki i tablice pamiątkowe, nazwano szkoły jego imieniem.
łac. „O Tempora! O mores!”
alt. szczegóły śmierci
Ukraińskie źródła atak i pacyfikację wsi przypisują Niemcom. Miał być odpowiedzią za zabójstwo rodziny pracownika urzędów w Krzemieńcu, być może Niemca albo Polaka.
przyczyna śmierci
zbiorowy mord
sprawstwo
Niemcy / Ukraińcy
miejsca i wydarzenia
«Genocidium Atrox»Kliknij by przejść do opisu, Ribbentrop‐MołotowKliknij by przejść do opisu
data i miejsce
urodzenia
23.10.1890

Leduchówdziś: grom. Poczajów miasto, rej. Krzemieniec, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.03.15]
prezbiterat (święcenia)
ordynacja
15.07.1915

szczegóły posługi
24.01.1942
protojerej (pl. pierwszy kapłan) — Ukraińska Autonomiczna Cerkiew Prawosławna Patriarchatu Moskiewskiego — nadanie godności
06.11.1937 – 1943
proboszcz — Mołotkówdziś: grom. Łanowce miasto, rej. Krzemieniec, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.03.15] ⋄ parafia OR pw. św. Jerzego Męczennika
od 24.09.1936
proboszcz — Lipadziś: grom. Beresteczko miasto, rej. Łuck, obw. Wołyń, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.03.15] ⋄ parafia OR pw. św. Dymitra
od 29.06.1936
proboszcz — Ozdziutyczetakże: Oździutycze
dziś: grom. Zaturce, rej. Włodzimierz, obw. Wołyń, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.03.15] ⋄ parafia OR pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
od 09.02.1935
proboszcz — Pieczornatakże: Pieczarna
dziś: grom. Łanowce miasto, rej. Krzemieniec, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2023.07.16] ⋄ parafia OR pw. św. Mikołaja ⋄ dekanat OR Krzemieniec 5. okr.nazwa dekanatu prawosławnego
dziś: rej. Krzemieniec, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.10.18]
od 1934
duszpasterz — Korzecdziś: grom. Korzec miasto, rej. Równe, obw. Równe, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.12.11] ⋄ monaster OR pw. Trójcy Świętej — p.o. („ad interim”)
05.02.1924 – 29.02.1928
dziekan — dekanat OR Krzemieniec 5. okr.nazwa dekanatu prawosławnego
dziś: rej. Krzemieniec, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.10.18]
do ok. 1934
proboszcz — Pieczornatakże: Pieczarna
dziś: grom. Łanowce miasto, rej. Krzemieniec, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2023.07.16] ⋄ parafia OR pw. św. Mikołaja ⋄ dekanat OR Krzemieniec 5. okr.nazwa dekanatu prawosławnego
dziś: rej. Krzemieniec, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.10.18]
15.07.1915
prezbiter (pl. kapłan, i.e. jerej) — Rosyjska Cerkiew Prawosławna — chirotonia kapłańska, i.e. święcenia prezbiteratu
student — Żytomierzdziś: grom. Żytomierz miasto, rej. Żytomierz, obw. Żytomierz, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31] ⋄ filozofia i teologia, Prawosławne Seminarium Duchowne
inni związani
szczegółami śmierci
GROMADZKIKliknij by wyświetlić biogram Aleksander (abp Aleksy), JURKIEWICZKliknij by wyświetlić biogram Teodor, KARNKOWSKIKliknij by wyświetlić biogram Aleksander
miejsca i wydarzenia
opisy
«Genocidium Atrox»: W latach 1939‐1947, szczególnie w latach 1943‐1944, niezależne jednostki ukraińskie, głównie przynależące do ludobójczych organizacji OUN (ramię polityczne) i UPA (ramię zbrojne), wspomagane przez ludność ukraińską, wymordowały — zazwyczaj w niezwykle brutalny sposób — na terenach Wołynia oraz sąsiadujących regionów Rzeczypospolitej, od 130,000 do 180,000 Polaków, ludności cywilnej, kobiet, dzieci, starszych, młodszych, mężczyzn. Konflikt polsko‐ukraiński, który otwarcie objawił się podczas i po zakończeniu I wojny światowej (w szczególności skutkując wojną polsko‐ukraińską lat 1918‐1919), który przetrwał, a nawet wzmocnił się podczas czasów II Rzeczpospolity, gdy zachodnia część Ukrainy wchodziła w skład państwa polskiego, wybuchł ponownie z momentem wybuchu II wojny światowej w 09.1939. Za czasów rosyjskiej okupacji 1939‐1941, gdy setki tysięcy Polaków zostało deportowanych w głąb Rosji, gdy dziesiątki tysięcy zostało zamordowanych (m.in. podczas tzw. zbrodni katyńskiej), miał jeszcze ograniczony zasięg, tym bardziej, że Ukraińcy, w szczególności nacjonaliści ukraińscy, również stali się obiektem prześladowań rosyjskich. Dopiero wybuch wojny niemiecko‐rosyjskiej 22.06.1941 i początek niemieckiej okupacji doprowadził do niezwykle krwawego konfliktu. Ukraińcy początkowo otwarcie wspierali Niemców (zakładając policję ukraińską,współuczestnicząc w zagładzie Żydów, wstępując do jednostek wojskowych walczących u boku Niemców). Później, wobec ambiwalentnej postawy Niemców, zaczęli się uniezależniać. I w 1943 jedna z jednostek ukraińskiej organizacji nacjonalistycznej OUN/UPA na Wołyniu doprowadziła do ludobójstwa miejscowej ludności polskiej. W ciągu paru tygodni zamordowano, przy biernej postawie Niemców, ponad 40 tys. Polaków. Strategię wołyńskiego OUN/UPA zaakceptowała i przyjęła cała organizacja i podobne akty ludobójstwa przeniosły się na tereny Małopolski Wschodniej, gdzie zamordowano ponad 20 tys. Polaków, napotykając jednakże na zbrojny opór ludności polskiej. Dalej na zachód, na terenie Chełmszczyzny, Rzeszowszczyzny, etc. ludobójstwo przekształciło się otwarty wręcz konflikt. Generalnie ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów, współpracujących z niemieckimi siłami okupacyjnymi, na bezbronnych Polakach miało miejsce na całym terenie obecności ukraińskiej, zniszczono setki wiosek, mordując w wyrafinowany sposób wszystkich ich mieszkańców. W czasie tego holokaustu — znanego jako «Genocidium Atrox» (pl. „straszne ludobójstwo”) — zginęło ponad 200 kapłanów i sióstr zakonnych. Charakter i cel ludobójstwa może najlepiej oddaje pieśń śpiewana przez morderców: „Polaków wyrżniemy, Żydów wytniemy, wielką Ukrainę zdobyć musimy” (ukr. „Поляків виріжем, Євреїв видусим, велику Україну здобути мусим”). Ludobójstwo i konflikt, które doprowadziły do całkowitej eliminacji polskiej społeczności i polskiej kultury z Ukrainy, zakończyły się przymusowymi deportacji lat 1944‐1945 Polaków z terenów Ukrainy oraz części Ukraińców na Ukrainę, oraz „Akcją Wisła”, w trakcie której komunazistowskie siły kontrolowanych przez Rosjan polskich jednostek wysiedliły Ukraińców z terenów południowo‐wschodnich na zachód polskiej republiki prl. (więcej na: www.swzygmunt.knc.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.06.20])
Ribbentrop‐Mołotow: Ludobójczy rosyjsko‐niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. W sensie politycznym pakt był próbą przywrócenia status quo ante sprzed 1914, z jednym wyjątkiem, a mianowicie „handlową” wymianą tzw. „Królestwa Polskiego”, wchodzącego w 1914 w skład Imperium Rosyjskiego, na Galicję Wschodnią (dzisiejszą zachodnią Ukrainę), w 1914 należącą do Imperium Austro‐Węgierskiego. Galicję, ze Lwowem, mieli przejąć Rosjanie, „Królestwo Polskie” — pod nazwą Generalnego Gubernatorstwa — Niemcy. Wybuchła w rezultacie „wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu — wsparte zdradą formalnych sojuszników Polski, Francji i Niemiec, które 12.09.1939 na wspólnej konferencji w Abbeville, zdecydowały o nieudzielaniu pomocy zaatakowanej Polsce i niepodejmowaniu działań zbrojnych wobec Niemiec (co było złamaniem zobowiązań traktatowych z Polską) — zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy‐Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane «Intelligenzaktion», w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko‐niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30])
źródła
osobowe:
wolynskie.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2024.03.15], ternopedia.te.uaKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2024.03.15]
bibliograficzne:
„Hierachia, kler i pracownicy Kościoła Prawosławnego w XIX‐XXI wieku w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej”, ks. Grzegorz Sosna, m. Antonina Troc-Sosna, Warszawa–Bielsk Podlaski 2017
„https://grok.comKliknij by wyświetlić stronę źródłową”, Grok, dyskusja prywatna, 02.12.2025
„Encyklopedia obozów i gett, 1933‐1945Kliknij by wyświetlić stronę źródłową”, Muzeum Pamięci Holokaustu w Stanach Zjednoczonych, red. Martin Dean, tom II: „Getta w okupowanej przez Niemców wschodniej Europie”, część B
„Genocidium Atrox”, GTKRK, https://www.swzygmunt.knc.pl/GENOCIDEs/15 GENOCIDUM ATROX/vPOLISH/MAINs/GENATROXsearch01.htm
Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. w WikipediiPatrz:
pl.wikipedia.org — proszę spróbować wybierając link poniżej:
LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORAKliknij i spróbuj wywołać własnego klienta poczty E–majlowej
Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:

jako temat podając:
MARTYROLOGIUM: JUCHNOWSKI Jakub
Powrót do przeglądania życiorysu:
Kliknij by powrócić do życiorysu