• MATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA: kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneMATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
link to OUR LADY of PERPETUAL HELP in SŁOMCZYN infoLOGO PORTALU

Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska

  • św. ZYGMUNT: kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
LINK do Nu HTML Checker

pełna lista:

wyświetlKliknij by wyświetlić pełną listę

displayClick to display full list in English


Martyrologium duchowieństwa — Polska

XX w. (lata 1914 – 1989)

dane osobowe

wersja:

EnglishClick to display this bio in English

link to PERSONAL RECORD - ENGLISH VERSIONClick to display this bio in English
  • ZWARYCZ Jan; źródło: ks. Grzegorz Sosna, m. Antonine Troc-Sosna, „Hierachia, kler i pracownicy Kościoła Prawosławnego w XIX—XXI wieku w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej”, Warszawa-Bielsk Podlaski 2017, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOZWARYCZ Jan
    źródło: ks. Grzegorz Sosna, m. Antonine Troc-Sosna, „Hierachia, kler i pracownicy Kościoła Prawosławnego w XIX—XXI wieku w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej”, Warszawa-Bielsk Podlaski 2017
    zasoby własne

nazwisko

ZWARYCZ

imiona

Jan

inne wersje imion

Iwan

funkcja

prezbiter (i.e. jerej)

wyznanie

Cerkiew prawosławna ORwięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.09.21]

diecezja / prowincja

eparchia OR na „wyzwolonych ziemiach Ukrainy” (Ukraińska Autokefaliczna Cerkiew Prawosławna UACP 1941‐1944)
eparchia OR wołyńsko‐łucka (Rosyjska Cerkiew Prawosławna Patriarchatu Moskiewskiego)więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.09.24]

eparchia OR wołyńska (Polska Autokefaliczna Cerkiew Prawosławna PACP)więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]

data i miejsce
śmierci

01.07.1943

DEATH symbol

Ochłopówdziś: grom. Kwasów, rej. Łuck, obw. Wołyń, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.03.15]

alt. daty i miejsca
śmierci

10.04.1943

szczegóły śmierci

Od ok. 1938 był proboszczem prawosławnej parafii Ochłopów — należącej do eparchii wołyńskiej Polskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej PACP — w polskim pow. Horochów woj. wołyńskiego. Wieś Ochłopów stanowiąca jej centrum, położona ok. 10 km na południowy zachód od miasta Horochów, zamieszkana była w 1939 przez szacunkowo ok. 1,400 osób, w 90% prawosławnych Ukraińców, ok. 15 polskich gospodarstw, i.e. ok. 100 Polaków i ok. 10 Żydów. Wołyń w Polsce przedwojennej miał prawd. najmniejszy odsetek ludności polskiej w całym państwie. Był także bodajże najsłabiej rozwiniętym gospodarczo województwem Polski, co spowodowane było celową polityką zaborczych Rosjan w XIX w. — przez Wołyń wiedzie bowiem najprostsza droga do serca Rosji, do Moskwy, więc obawiając się ataku z zachodu nie wytyczano tam dróg, nie budowano mostów, nie osuszano bagnistych obszarów nad Prypecią, nie lokowano przemysłu, nie zakładano szkół.

Po niemieckiej i rosyjskiej inwazji Polski w 09.1939 i rozpoczęciu II wojny światowej, na mocy ludobójczej umowy niemiecko–rosyjskiej z 23.08.1939, zwanej paktem Ribbentrop–Mołotow, potwierdzonej 28.09.1939 tzw. „Traktatem o granicach i przyjaźni Niemcy–Rosja”, zwanym też 2. paktem Ribbentrop–Mołotow, Wołyń okupowany był przez Rosjan. Rosjanie represjom poddali szczególnie Polaków, wielu wysyłając w czterech wielkich deportacjach w głąb Rosji, „na Syberię”. Zastosowali także represje wobec duchowieństwa, w tym prawosławnego, w szczególności natury ekonomicznej, narzucając astronomiczne podatki, usuwając religię ze szkół. Wszystkich kapłanów prawosławnych — należących wcześniej do PACP — przymusowo wcielili do Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego.

Po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika, Rosjan, i rozpoczęciu okupacji niemieckiej, jego parafia weszła w skład niem. Kreisgebiete Gorochow (pl. powiat Horochów) w niem. Generalbezirk Wolhynien–Podolien (pl. Okręg generalny Wołyń–Podole), będącej częścią okupowanego i zarządzanego przez Niemców quasi‐państwa niem. Reichskommissariat Ukraine (pl. Komisariat Rzeszy Ukraina).

Wśród duchowieństwa prawosławnego nastąpił wówczas podział. Jedną z frakcji Cerkwi prawosławnej stała się Autonomiczna Ukraińska Cerkiew Prawosławna AUCP, której kanoniczne proklamowanie ogłosił 18.08.1941 synod ukraińskich biskupów prawosławnych w Ławrze Poczajowskiej. AUCP dążyła do autokefalii, i.e. usamodzielnienia, ale uznając zwierzchnictwo Patriarchatu Moskiewskiego. 08‐10.02.1942 wszelako, inna grupa biskupów prawosławnych oznajmiła powstanie Ukraińskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej UACP, pod auspicjami PACP, która z kolei jeszcze w 1940 złożyła akt lojalności wobec niemieckiego ludobójcy Hansa Franka, niem. Generalgouverneur (pl. Generalny Gubernator) okupowanego i zarządzanego przez Niemców quasi‐państwa, zwanego niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), i.e. GG. Na obszarze niem. Reichskommissariat Ukraine biskupi UACP uważali się za następców PACP, której autokefalię przyznał Patriarchat Konstantynopolitański. Opierając się na szczątkowych informacjach o jego losach w ostatnich latach życia wysoce prawdopodobne wydaje się, że złożył akces do AUCP.

Gdy Cerkiew prawosławna debatowała i sprzeczała na temat swojej wewnętrznej struktury w nowej, okupacyjnej sytuacji, Niemcy rozpoczynali realizację ludobójczego planu niem. «Endlösung der Judenfrage» (pl. Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej), czyli eksterminacji Żydów na okupowanych terenach. Lokalnym centrum realizacji owego planu stało się powiatowe miasteczko Horochów, w którym w 1939 mieszkało szacunkowo ok. 6,200 osób, z czego rzymskokatoliccy Polacy stanowili ok. 17%, prawosławni Ukraińcy ok. 36%, a Żydzi ok. 47%, i.e. ok. 2,900 osób. Gdy Niemcy wkroczyli ok. 24.06.1941 do Horochowa „nieżydowscy mieszkańcy cieszyli się i witali [nowego okupanta] kwiatami”, podaje żydowska „Encyklopedia obozów i gett”. Następnego dnia, 25.06.1941, Niemcy nakazali mieszkańcom pojawić się na miejskim rynku, po czym rzucili granaty zapalające do domów. Prawd. połowa domów w mieście spłonęła, głównie nieżydowskich. Pod koniec 06.1941 Niemcy zaaresztowali i zastrzelili 7 osób, prawd. Żydów, oskarżanych o kolaborację z Rosjanami. Następnie powołali ukraińska policję, przekształconą później w niem. Ukrainische Hilfspolizei (pl. Ukraińska Policja Pomocnicza), która według tego samego żydowskiego źródła „była nieubłagana dla Żydów. Wszystkich schwytanych Żydów torturowała i rabowała ich domy”. Taki pogrom, w trakcie którego zabito dwóch Żydów, miał miejsce w 07.1941. Spalono synagogę. 12.08.1941 do Horochowa przybył oddział niem. Ukrainische Hilfspolizei z Łucka, pod dowództwem niem. Geheime Staatspolizei (pl. Tajna Policja Państwowa), i.e. Gestapo. Ukraińcy zgarnęli 300 Żydów, „prominentnych mieszkańców”, zmusili ich do wykopania rowu w lokalnym lasku, po czym wszystkich w nim zamordowali i zakopali. Kolejne 70‐80 osób zamordowano 23.08.1941. Na początku 11.1941 Niemcy utworzyli getto, otoczone drewnianym płotem zwieńczonym drutem kolczastym. Wszystkich zmuszano do niewolniczej pracy przymusowej. Za realizację niemieckich poleceń przez społeczeństwo żydowskie odpowiedzialny był niem. Judenrat (pl. Rada Żydowska), który do pomocy miał niem. Jüdischer Ordnungsdienst (pl. Żydowska Służba Porządkowa). Dwóch bram/wejść do getta strzegła niem. Ukrainische Hilfspolizei. Ok. 200 Żydów próbowało uciec, ale większość została schwytana przez Ukraińców i zamordowana. Ostateczna niem. Aktion (pl. akcja) miała miejsce 08/14.09.1942. Ok. 2,500 Żydów — według innych źródeł nawet ok. 5,000, w tym Żydów z sąsiednich wsi, prawd. także z jego Ochłopowa — zamordowano nad rowami wykopanymi przy drodze prowadzącej na południe, do Drużkopola, w kierunku Ochłopowa. Niemcy mogli dumnie raportować, iż niem. Kreisgebiet Gorochow był niem. „Judenrein” (pl. „wolne od Żydów”).

Zaraz potem, bo w 02.1943, na Wołyniu, Roman Szuchewycz ps. „Taras Czuprynka”, komendant ukraińskiej, ludobójczej organizacji OUN/UPA, który w 1941 był członkiem ukraińskiej niem. Sondergruppe Nachtigall (pl. Grupa Specjalna Słowik) — jednostki niem. Wehrmacht (pl. Siły Zbrojne) biorącej udział w niemieckim ataku na Rosjan w 1941, oskarżanej o uczestnictwo w pogromie Żydów we Lwowie w 1941 — a później członkiem niem. Schutzmannschaftsbataillon 201 (pl. 201. Batalion Zespołu ochrony) — odpowiedzialnego za mordy Żydów i ludności cywilnej na terytorium Białorusi — wydał rozkaz: „Akcję wytępienia [Polaków] przeprowadzić należy na zasadach następujących: Wsie polskie mają być palone, ich zaś ludność wycinana w pień. Napady na miasta nastąpią w biały dzień, nie zaś w nocy. We wsiach mieszanych należy likwidować samą ludność polską, zagrody natomiast palić tylko w takich wypadkach, jeśli są one o 15 metrów i gdy w ogóle nie grozi przerzucenie się ognia na sąsiednie budynki ukraińskie. Ludność ukraińska otrzyma wskazówki co do miejsca, gdzie ma się zgrupować w czasie trwania napadu […] Za każdego Ukraińca zamordowanego czy to przez Polaków, czy też Niemców stracić 100 (stu) Polaków”.

Był to de facto sygnał do rozpoczęcia «Genocidium Atrox» — i.e. ludobójstwa popełnionego przez Ukraińców na Polakach, zwanego „wołyńskim”.

A w 03.1943 UPA wydało apel skierowany do członków kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei o dezercję i wstępowanie w szeregi UPA. Być może nawet 10,000 Ukraińców tak uczyniło.

Taktykę ludobójczych Ukraińców uszczegółowiał rozkaz dowódcy UPA na Wołyniu Dmytro Kłaczkiwskiego ps. „Kłym Sawur” z 06.1943, który przewidując klęskę Niemiec w wojnie z Rosją, wyjaśniał i rozkazywał: „Powinniśmy przeprowadzić wielką akcję likwidacji polskiego elementu. Przy odejściu wojsk niemieckich należy wykorzystać ten dogodny moment dla zlikwidowania całej ludności męskiej w wieku od 16 do 60 lat […] Tej walki nie możemy przegrać, i za każdą cenę trzeba osłabić polskie siły. Leśne wsie oraz wioski położone obok leśnych masywów powinny zniknąć z powierzchni ziemi”.

Wołyń spłynął polską krwią. Dziesiątki tysięcy Polaków zostało przez Ukraińców zamordowanych — przy bierności Niemców — w niezwykle barbarzyński sposób. Setki wsi spłonęły.

I wówczas, na początku «Genocidium Atrox», zginął.

Polski Instytut Pamięci Narodowej IPN podaje, że „zamordowany 1 lipca 1943 r. przez bandę OUN”.

Inne źródła podają, że w Ochłopowie funkcjonowała wówczas „bojówka UPA”. A Horochów i okolice stały się miejscem wielu ludobójczych ataków OUN/UPA na polskie wsie i osady w tym czasie. I tak w oddalonej o ok. 4‐5 km na północ od Ochłopowa wsi Pieczychwosty, w 05‐07.1943, zamordowano ok kilkunastu do stu Polaków — „część Polaków zginęła na miejscu, inni zostali uprowadzeni do okolicznych lasów”. 04.07.1943 we wsi Bodziaczów, ok. 5 km na północny zachód, zamordowano ponad 20 osób (4 rodziny), w tym „16‐letnią Zielińską Danutę […] 5 zbirów, zamordowawszy uprzednio dziadków w piwnicy, w bestialski sposób niewinne dziewczę zeszpeciło, później w sposób krew mrożący w żyłach, odciąwszy piersi, ręce, uszy i nos, zamordowali ją”. Największe nasilenie mordów miało miejsce ok. 11.07.1941, dnia zwanego „krwawą niedzielą”, gdy ludobójcze OUN/UPA dokonało napadów na ok. 99 miejscowości, w szczególności w sąsiadujących niem. Kreisgebiete Gorochow i niem. Kreisgebiete Wladimir Wolinsk (pl. powiat Włodzimierz Wołyński). W tych dniach w okolicy Ochłopowa miała cała seria morderczych napadów. I tak w oddalonym o ok. 12 km na północ Koziatynie 11.07.1943 zamordowano 19 osób. W najbliższych Zagajach, ledwie ok. 3 km na północny zachód, ludobójcza OUN/UPA 11‐12.07.1943, zniszczyła całą wieś. Polaków mordowano w domach, na polach, podczas prób ucieczki, przy użyciu broni palnej oraz narzędzi gospodarskich. „O okrucieństwie napastników niech świadczy fakt, że jednemu z mieszkańców wioski, który pasł konie, po złapaniu wycięto język i wykłuto oczy, a potem szyderczo pytano, czy wie, kto to zrobił. Ukraińscy zbrodniarze zostawili go w kałuży krwi, by konał w męczarniach i odjechali”. Razem w Zagajach zamordowano ok. 260 osób. We wsi i kolonii Poluchno, ok. 4‐5 km na północny wschód, 12.07.1943 zamordowano łącznie 89 Polaków. A w Lemieszowie k. wspomnianego Koziatyna, w 08.1943, podczas ataków na pojedyncze polskie gospodarstwa oraz uciekinierów z atakowanych polskich wiosek, zamordowano co najmniej 2 rodziny, i.e. 11 osób. W całym 07.1943 zamordowano 10,000‐20,000 Polaków.

Nie wiadomo, jaka była przyczyna jego mordu. Nie zachowały się informacje o mordach Polaków w samym Ochłopowie, ale zarówno wspomniane Zagaje, Poluchno, Pieczychwosty czy Bodziaczów leżały na terenie jego parafii. Zamordowany został ok. 10 dni przez „krwawą niedzielą”, gdy musiały już trwać przygotowania do ludobójczych ataków. Czy sprzeciwiał się planom bojówki OUN/UPA? Czy może mord był związany z podziałem w Cerkwi prawosławnej? Nie wiadomo.

Wiadomo natomiast, że 12.10.2007 ludobójca Roman Szuchewycz został pośmiertnie nagrodzony tytułem Bohatera Ukrainy. W 12.2020 Rada Najwyższa Ukrainy w uchwale uznała ludobójcę Dymitra Kłaczkiwskiego „kierownikiem Ukraińskiej Powstańczej Armii na Wołyniu i uczestnikiem walk o niepodległość Ukrainy w XX wieku”. W kilku miejscowościach owym łac. „hostis humani generis” wystawiono pomniki i tablice pamiątkowe, nazwano szkoły ich imieniem.

łac. „O Tempora! O mores!

alt. szczegóły śmierci

Według innej wersji ukraińskiej, od 1955 propagowanej przez ukraińskich uchodźców w Kanadzie, w większości związanych z ludobójczą OUN/UPA, zamordować go mieli „Niemcy”. Ponoć jego parafialny Ochłopów kilkukrotnie stał się miejscem „karnych ekspedycji” niemieckich. Jak podają źródła ich przyczyną miała być „legenda”, jakoby pierwsze oddziały ludobójczej ukraińskiej organizacji OUN/UPA miały być sformowane właśnie tam, w okolicy. Jedna z takich „karnych ekspedycji” miała miejsce w 1943, gdy wieś zostać miała spalona.

przyczyna śmierci

mord

sprawstwo

Ukraińcy

miejsca i wydarzenia

«Genocidium Atrox»Kliknij by przejść do opisu, Ribbentrop‐MołotowKliknij by przejść do opisu

data i miejsce
urodzenia

14.04.1891

BIRTH symbol

Sulimówdziś: grom. Kulików, rej. Lwów, obw. Lwów, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2026.07.13]

alt. daty i miejsca
urodzenia

1895

(pow. Żółkiew)część Królestwa Galicji i Lodomerii
dziś: rej. Lwów, obw. Lwów, Ukraina

więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.03.15]

rodzice

ZWARYCZ Jan
🞲 ?, ? — 🕆 ?, ?

MAN and WOMAN symbol


🞲 ?, ? — 🕆 ?, ?

prezbiterat (święcenia)
ordynacja

1917

ORDINATION symbol

szczegóły posługi

do 1943

proboszcz — Ochłopówdziś: grom. Kwasów, rej. Łuck, obw. Wołyń, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.03.15]
⋄ parafia OR pw. św. Mikołaja Cudotwórcy ⋄ dekanat OR Horochówdziś: grom. Horochów, rej. Łuck, obw. Wołyń, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.11.27]

10.1937 – 01.01.1938

wikariusz — Kryczylskdziś: grom. Sarny miasto, rej. Sarny, obw. Równe, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.03.15]
⋄ parafia OR pw. Opieki Najświętszej Maryi Panny

25.03.1937 – 01.08.1937

proboszcz — Mokwindziś: grom. Bereźne miasto, rej. Równe, obw. Równe, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.03.15]
⋄ parafia OR pw. św. Michała — p.o. („ad interim”)

od 19.09.1936

administrator — Podzamczedziś: grom. Radziwiłłów miasto, rej. Dubno, obw. Równe, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.03.15]
⋄ parafia OR pw. Zmartwychwstania Pańskiego ⋄ dekanat OR Dubno 4. okr.nazwa dekanatu prawosławnego
dziś: rej. Dubno, obw. Równe, Ukraina

więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]

od 09.08.1936

administrator — Pułhanydziś: grom. Skryhołów, rej. Łuck, obw. Wołyń, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.03.15]
⋄ parafia OR pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny

od 08.06.1936

proboszcz — Ochłopówdziś: grom. Kwasów, rej. Łuck, obw. Wołyń, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.03.15]
⋄ parafia OR pw. św. Mikołaja Cudotwórcy ⋄ dekanat OR Horochówdziś: grom. Horochów, rej. Łuck, obw. Wołyń, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.11.27]

od 18.05.1936

administrator — Korytnicadziś: grom. Łokacze, rej. Włodzimierz, obw. Wołyń, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.03.15]
⋄ parafia OR pw. Ducha Świętego ⋄ dekanat OR Horochówdziś: grom. Horochów, rej. Łuck, obw. Wołyń, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.11.27]

proboszcz — Ochłopówdziś: grom. Kwasów, rej. Łuck, obw. Wołyń, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.03.15]
⋄ parafia OR pw. św. Mikołaja Cudotwórcy ⋄ dekanat OR Horochówdziś: grom. Horochów, rej. Łuck, obw. Wołyń, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.11.27]

od 11.08.1926

psalmista — Żołobkidziś: grom. Szumsk miasto, rej. Krzemieniec, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2023.07.16]
⋄ parafia OR pw. Trójcy Świętej — posługa poprzedzona 12.06.1926 2‐letnią degradacją (prawd. czasową suspensą)

duszpasterz — Harajmówkadziś: grom. Harajmówka, rej. Łuck, obw. Wołyń, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.03.15]
⋄ parafia OR pw. Opieki Najświętszej Maryi Panny

1917

prezbiter (pl. kapłan, i.e. jerej) — Rosyjska Cerkiew Prawosławna — chirotonia kapłańska, i.e. święcenia prezbiteratu

do 1917

student — Żytomierzdziś: grom. Żytomierz miasto, rej. Żytomierz, obw. Żytomierz, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
⋄ filozofia i teologia, Prawosławne Seminarium Duchowne

miejsca i wydarzenia
opisy

«Genocidium Atrox»: W latach 1939‐1947, szczególnie w latach 1943‐1944, niezależne jednostki ukraińskie, głównie przynależące do ludobójczych organizacji OUN (ramię polityczne) i UPA (ramię zbrojne), wspomagane przez ludność ukraińską, wymordowały — zazwyczaj w niezwykle brutalny sposób — na terenach Wołynia oraz sąsiadujących regionów Rzeczypospolitej, od 130,000 do 180,000 Polaków, ludności cywilnej, kobiet, dzieci, starszych, młodszych, mężczyzn. Konflikt polsko‐ukraiński, który otwarcie objawił się podczas i po zakończeniu I wojny światowej (w szczególności skutkując wojną polsko‐ukraińską lat 1918‐1919), który przetrwał, a nawet wzmocnił się podczas czasów II Rzeczpospolity, gdy zachodnia część Ukrainy wchodziła w skład państwa polskiego, wybuchł ponownie z momentem wybuchu II wojny światowej w 09.1939. Za czasów rosyjskiej okupacji 1939‐1941, gdy setki tysięcy Polaków zostało deportowanych w głąb Rosji, gdy dziesiątki tysięcy zostało zamordowanych (m.in. podczas tzw. zbrodni katyńskiej), miał jeszcze ograniczony zasięg, tym bardziej, że Ukraińcy, w szczególności nacjonaliści ukraińscy, również stali się obiektem prześladowań rosyjskich. Dopiero wybuch wojny niemiecko‐rosyjskiej 22.06.1941 i początek niemieckiej okupacji doprowadził do niezwykle krwawego konfliktu. Ukraińcy początkowo otwarcie wspierali Niemców (zakładając policję ukraińską,współuczestnicząc w zagładzie Żydów, wstępując do jednostek wojskowych walczących u boku Niemców). Później, wobec ambiwalentnej postawy Niemców, zaczęli się uniezależniać. I w 1943 jedna z jednostek ukraińskiej organizacji nacjonalistycznej OUN/UPA na Wołyniu doprowadziła do ludobójstwa miejscowej ludności polskiej. W ciągu paru tygodni zamordowano, przy biernej postawie Niemców, ponad 40 tys. Polaków. Strategię wołyńskiego OUN/UPA zaakceptowała i przyjęła cała organizacja i podobne akty ludobójstwa przeniosły się na tereny Małopolski Wschodniej, gdzie zamordowano ponad 20 tys. Polaków, napotykając jednakże na zbrojny opór ludności polskiej. Dalej na zachód, na terenie Chełmszczyzny, Rzeszowszczyzny, etc. ludobójstwo przekształciło się otwarty wręcz konflikt. Generalnie ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów, współpracujących z niemieckimi siłami okupacyjnymi, na bezbronnych Polakach miało miejsce na całym terenie obecności ukraińskiej, zniszczono setki wiosek, mordując w wyrafinowany sposób wszystkich ich mieszkańców. W czasie tego holokaustu — znanego jako «Genocidium Atrox» (pl. „straszne ludobójstwo”) — zginęło ponad 200 kapłanów i sióstr zakonnych. Charakter i cel ludobójstwa może najlepiej oddaje pieśń śpiewana przez morderców: „Polaków wyrżniemy, Żydów wytniemy, wielką Ukrainę zdobyć musimy” (ukr. „Поляків виріжем, Євреїв видусим, велику Україну здобути мусим”). Ludobójstwo i konflikt, które doprowadziły do całkowitej eliminacji polskiej społeczności i polskiej kultury z Ukrainy, zakończyły się przymusowymi deportacji lat 1944‐1945 Polaków z terenów Ukrainy oraz części Ukraińców na Ukrainę, oraz „Akcją Wisła”, w trakcie której komunazistowskie siły kontrolowanych przez Rosjan polskich jednostek wysiedliły Ukraińców z terenów południowo‐wschodnich na zachód polskiej republiki prl. (więcej na: www.swzygmunt.knc.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.06.20]
)

Ribbentrop‐Mołotow: Ludobójczy rosyjsko‐niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. W sensie politycznym pakt był próbą przywrócenia status quo ante sprzed 1914, z jednym wyjątkiem, a mianowicie „handlową” wymianą tzw. „Królestwa Polskiego”, wchodzącego w 1914 w skład Imperium Rosyjskiego, na Galicję Wschodnią (dzisiejszą zachodnią Ukrainę), w 1914 należącą do Imperium Austro‐Węgierskiego. Galicję, ze Lwowem, mieli przejąć Rosjanie, „Królestwo Polskie” — pod nazwą Generalnego Gubernatorstwa — Niemcy. Wybuchła w rezultacie „wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu — wsparte zdradą formalnych sojuszników Polski, Francji i Niemiec, które 12.09.1939 na wspólnej konferencji w Abbeville, zdecydowały o nieudzielaniu pomocy zaatakowanej Polsce i niepodejmowaniu działań zbrojnych wobec Niemiec (co było złamaniem zobowiązań traktatowych z Polską) — zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy‐Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane «Intelligenzaktion», w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko‐niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30]
)

źródła

osobowe:
zbrodniawolynska.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2026.07.13]
, diasporiana.org.uaKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.08.20]

bibliograficzne:
Hierachia, kler i pracownicy Kościoła Prawosławnego w XIX‐XXI wieku w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej”, ks. Grzegorz Sosna, m. Antonina Troc-Sosna, Warszawa–Bielsk Podlaski 2017
Encyklopedia obozów i gett, 1933‐1945Kliknij by wyświetlić stronę źródłową”, Muzeum Pamięci Holokaustu w Stanach Zjednoczonych, red. Martin Dean, tom II: „Getta w okupowanej przez Niemców wschodniej Europie”, część B

LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORA

Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. WikipediiPatrz:
pl.wikipedia.org
 — proszę spróbować wybierając link poniżej:

LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORAKliknij i spróbuj wywołać własnego klienta poczty E–majlowej

Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:

ADRES EMAJL

jako temat podając:

MARTYROLOGIUM: ZWARYCZ Jan

Powrót do przeglądania życiorysu:

kliknij by powrócić do życiorysuKliknij by powrócić do życiorysu