Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska
pełna lista:
wyświetlKliknij by wyświetlić pełną listę

przeszukujKliknij by wyświetlić listę z selekcją kategorii
displayClick to display full list in English

searchClick to display selectable list in English

Martyrologium duchowieństwa — Polska
XX w. (lata 1914 – 1989)
dane osobowe

nazwisko
TCHÓRZEWSKI
imiona
Wierosław

funkcja
prezbiter (i.e. jerej)
wyznanie
Cerkiew prawosławna ORwięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.09.21]
diecezja / prowincja
eparchia OR na „wyzwolonych ziemiach Ukrainy” (Ukraińska Autokefaliczna Cerkiew Prawosławna UACP 1941‐1944)
eparchia OR wołyńsko‐łucka (Rosyjska Cerkiew Prawosławna Patriarchatu Moskiewskiego)więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.09.24]
eparchia OR wołyńska (Polska Autokefaliczna Cerkiew Prawosławna PACP)więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]
eparchia OR wołyńsko‐żytomierska (Rosyjska Cerkiew Prawosławna Patriarchatu Moskiewskiego)więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.09.24]
data i miejsce
śmierci
19.05.1943

Wysockdziś: grom. Wysock, rej. Dąbrowica, obw. Równe, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26]
alt. daty i miejsca
śmierci
11.05.1943, 16.05.1943
szczegóły śmierci
W czasie wojny polsko–rosyjskiej 1919‐1921 był kapelanem 6. Siczowej Dywizji Strzelców, podporządkowanej krótkotrwałej Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej, ale współpracującej operacyjnie z 3. Armią Wojska Polskiego. Armia ta wzięła udział m.in. w polskiej wyprawie kijowskiej w 05.1920 i w dalszych działaniach przeciw rosyjskiej inwazji, w tym w bitwie pod Komarowem, największej bitwie kawaleryjskiej tej wojny, będącej punktem zwrotnym na południowym froncie walk, w trakcie której siły polskie rozgromiły 1. Armię Konną Siemiona Budionnego.
W latach 1930. uznawany przez władze polskie, w tym władze województwa poleskiego, gdzie posługiwał, za aktywistę ukraińskiego — m.in. startował w wyborach do Senatu RP 23.11.1930, brał udział w kampanii „referendum szkolnego”, wyrażając poparcie dla szkół w języku ukraińskim, a także kampanii namawiania mieszkańców Polesia do deklarowania narodowości ukraińskiej podczas spisu powszechnego w 1931. W 1932, pod presją wojewody poleskiego, zmuszony przez swego biskupa do opuszczenia swej parafii i udania się w „stan spoczynku”.
Od ok. 03.1939 ponownie w „stanie spoczynku”, rezydując w swoim gospodarstwie, k. wsi Udryck, ok. 10 km na północ od miasteczka Wysock, wówczas w pow. Stolin polskiego woj. poleskiego, położonego w widłach rzeki Horyń i jej dopływów Syrec (Seret) i Bałamutka, w dorzeczu Prypeci, niedaleko linii kolejowej Łuniniec–Stolin–Sarny–Równe. W Wysocku mieszkało wówczas szacunkowo ok. 3,000 osób, z czego ortodoksyjni Ukraińcy stanowili ok. 60%, rzymskokatoliccy Polacy ok. 5‐10%, a Żydzi ok. 25%. Generalnie odzwierciedlało to strukturę narodowościową całego powiatu Stolin, i.e. znaczącą większość prawosławnych Ukraińców, acz w powiecie żyło też ok. 12% rzymskokatolickich Polaków, których liczba systematycznie rosła, w związku z polityką państwa polskiego, osiedlającego na Wołyniu — na ziemiach pochodzących z podziału wielkich posiadłości magnackich — kombatantów wojen o polskie granice 1918‐1921 oraz małorolnych chłopów z zachodu Polski.
Po niemieckiej i rosyjskiej inwazji Polski w 09.1939 i rozpoczęciu II wojny światowej, na mocy ludobójczej umowy niemiecko–rosyjskiej z 23.08.1939, zwanej paktem Ribbentrop–Mołotow, potwierdzonej 28.09.1939 tzw. „Traktatem o granicach i przyjaźni Niemcy–Rosja”, zwanym też 2. paktem Ribbentrop–Mołotow, jego parafia znalazła się na terytorium przyznanym przez sojuszników Rosji. Rozpoczęła się okupacja rosyjska. Rosjanie represjom poddali szczególnie Polaków, dokonując aresztowań polskiej inteligencji, nauczycieli, lekarzy, ziemian, urzędników państwowych, leśników, policjantów. W latach 1940‐1941 wielu Polaków stało się ofiarami czterech wielkich fal deportacji „na Syberię”. Rozpoczęła się inwigilacja duchowieństwa, także prawosławnego. Nałożono nań astronomiczne podatki, usunięto nauczanie religii ze szkół.
Po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika, Rosjan, ludność ukraińska miasteczka Wysock witała wkraczających żołdaków niemieckich — zgodnie ze źródłami żydowskimi — „chlebem i solą”. Po rozpoczęciu okupacji niemieckiej Wysock wszedł w skład niem. Bezirk Sarny (pl. powiat Sarny) w niem. Generalbezirk Wolhynien–Podolien (pl. Okręg generalny Wołyń–Podole) okupacyjnego organizmu administracyjnego niem. Reichskommissariat Ukraine (pl. Komisariat Rzeszy Ukraina).
Prawd. wówczas został niem. Bürgermeister (pl. burmistrz) Wysocka. W praktyce wielu „burmistrzów” w niem. Reichskommissariat Ukraine było lokalnymi Ukraińcami, formalnie zatwierdzanymi przez niemieckiego niem. Gebietskommissar (pl. komisarz okręgu). Zakres ich kompetencji i odpowiedzialności obejmował nadzór nad kolaboracyjną policją pomocniczą, i.e. niem. Ukrainische Hilfspolizei (pl. Ukraińska Policja Pomocnicza), rejestrację ludności, dostawę kontyngentów od chłopów, organizowanie robót przymusowych, aprowizację, etc.
Skutkiem niemieckiej okupacji był też podział w ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej. 18.08.1941, w Ławrze Poczajowskiej, synod ukraińskich biskupów prawosławnych, proklamował powstanie Autonomicznej Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej AUCP. AUCP miała dążyć do autokefalii, i.e. usamodzielnienia, ale uznając zwierzchnictwo Patriarchatu Moskiewskiego. W odpowiedzi inna grupa prawosławnych biskupów oznajmiła 08‐10.02.1942 o powstaniu Ukraińskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej UACP, pod auspicjami Polskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej PACP, która z kolei jeszcze w 1940 złożyła akt lojalności wobec niemieckiego ludobójcy Hansa Franka, niem. Generalgouverneur (pl. Generalny Gubernator) okupowanego i zarządzanego przez Niemców quasi‐państwa, zwanego niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), i.e. GG. Na obszarze niem. Reichskommissariat Ukraine biskupi UACP uznali się za następców PACP, której autokefalię przyznał Patriarchat Konstantynopolitański. Wydaje się więcej niż prawdopodobne — na to wskazuje cała jego droga życiowa — że zaangażował się po stronie UACP, a to oznaczało wsparcie coraz bardziej radykalizującego się nacjonalistycznego ruchu ukraińskiego, w szczególności ludobójczego OUN.
Gdy biskupi i duchowieństwo prawosławne debatowało nad strategią, na przełomie 1941/1942, Niemcy rozpoczęli realizację ludobójczego plan niem. «Endlösung der Judenfrage» (pl. Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej). W Wysocku już latem 1941 Niemcy powołali niem. Judenrat (pl. Rada Żydowska), z odpowiedzialnością za całokształ życia lokalnej społeczności żydowskiej, egzekwowanie poleceń której wymuszać miała niem. Jüdischer Ordnungsdienst (pl. Żydowska Służba Porządkowa). Żydów zmuszano do niewolniczej pracy przymusowej, a niem. Ukrainische Hilfspolizei dopuszczała się rabunków na Żydach i szantaży. W 07.1942 Niemcy zorganizowali w Wysocku getto, otaczając drutem kolczastym kilka budynków w centrum miasteczka, i zwożąc doń Żydów z okolicznych wsi i miasteczek. Stłoczono w nim ponad 1,500 osób. Żydzi próbujący się wydostać z getta byli mordowani. Wczesnym rankiem 09.09.1942 do Wysocka dotarł z Pińska niemiecki ludobójczy oddział niem. Sicherheitsdienst des Reichsführers SS (pl. Służba Bezpieczeństwa Reichsführera SS), i.e. «SD». Z udziałem lokalnej żandarmerii niemieckiej i kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei otoczono getto. Według źródeł żydowskich wszystkich poprowadzono — w trzech grupach, trzema różnymi drogami — ok. 2,5 km na południe od miasteczka, na karczowisko/polanę (ros. лядо) nad rzeką Horyń, i tam wszystkich zmuszono do położenia się w jednym z dołów — każdy ok. 100×10 m, wykopanych pod pretekstem budowy zbiorników na paliwo przez lokalnych Ukraińców — po czym wszystkich zamordowano. Doły zasypywali lokalni Ukraińcy. Razem zamordowano wówczas 1,600‐1,800 osób. Tych, którym udało się uciec, m.in. wpław przez rzekę Horyń, Niemcy i kolaboracyjna niem. Ukrainische Hilfspolizei ścigali łodziami, schwytanych rozstrzeliwując na miejscu, bądź gnając na miejsce masowego mordu.
A zaraz później, w 02.1943, Roman Szuchewycz ps. „Taras Czuprynka”, komendant ukraińskiej, ludobójczej organizacji OUN/UPA, który w 1941 był członkiem ukraińskiej niem. Sondergruppe Nachtigall (pl. Grupa Specjalna Słowik) — jednostki niem. Wehrmacht (pl. Siły Zbrojne) biorącej udział w niemieckim ataku na Rosjan w 1941, oskarżanej o uczestnictwo w pogromie Żydów we Lwowie w 1941 — a później członkiem niem. Schutzmannschaftsbataillon 201 (pl. 201. Batalion Zespołu ochrony) — odpowiedzialnego za mordy Żydów i ludności cywilnej na terytorium Białorusi — wydał na Wołyniu rozkaz: „Akcję wytępienia [Polaków] przeprowadzić należy na zasadach następujących: Wsie polskie mają być palone, ich zaś ludność wycinana w pień. Napady na miasta nastąpią w biały dzień, nie zaś w nocy. We wsiach mieszanych należy likwidować samą ludność polską, zagrody natomiast palić tylko w takich wypadkach, jeśli są one o 15 metrów i gdy w ogóle nie grozi przerzucenie się ognia na sąsiednie budynki ukraińskie. Ludność ukraińska otrzyma wskazówki co do miejsca, gdzie ma się zgrupować w czasie trwania napadu […] Za każdego Ukraińca zamordowanego czy to przez Polaków, czy też Niemców stracić 100 (stu) Polaków”.
Był to de facto sygnał do rozpoczęcia «Genocidium Atrox» — i.e. ludobójstwa popełnionego przez Ukraińców na Polakach, zwanego „wołyńskim”.
Miesiąc później, w 03.1943 UPA wydało apel skierowany do członków kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei o dezercję i wstępowanie w szeregi UPA. Być może nawet 10,000 Ukraińców tak uczyniło.
22.02.1943, w pobliżu Wysocka, zginął w walce z Niemcami Hryhorij Perehijniak — rzeźnik–ludobójca, skazany w 1935 przez władze polskie na dożywocie na zabójstwo polskiego sołtysa, zwolniony po ataku niemieckim na Polskę w 09.1939, szkolny w GG przez Niemców i OUN, dywersant niemiecki na terenie Wołynia przed atakiem niemieckim na Rosjan w 1941, a końcu funkcjonariusz niem. Ukrainische Hilfspolizei, zaprawiony w ludobójstwie Żydów — dowódca oddziału uważanego za pierwszą sotnię UPA. Ten sam, który dowodził grupą UPA, która 09.02.1943 wjechała „50 saniami do Parośli”, polskiej kolonii w środku lasów nad Horyniem, i zamordowała 155‐173 osoby. Świadek opisywał: „W poszczególnych domach o godzinie szesnastej sotnicy wydali rozkazy, żeby wszyscy domownicy położyli się na podłodze, gdyż będą strzelać do rzekomo zbliżających się Niemców i przypadkowo ktoś mógłby zostać raniony lub zabity. Gdy ludzie leżeli twarzami do podłogi "partyzanci" siekierami rozrąbywali głowy wszystkim. W główki dzieci uderzano obuchami siekier lub toporów. W niektórych domach Polacy nie wykonali rozkazów, nie kładli się na podłogach, wtedy Ukraińcy łapali poszczególne osoby i mordowali w okrutny sposób. Kobietom obcinano piersi, nosy, uszy, zrywano paznokcie, odcinano dłonie, nogi, rozpruwano brzuchy. Mężczyznom odrąbywano narządy płciowe, odcinano po kawałku dłonie, ręce, stopy, rozpruwano brzuchy, rozpalonymi drutami wypalano oczy, obcinano języki, nosy, uszy, na to sypali sól. Rozrąbywali głowy plastrami, po kawałku. W okropnych męczarniach ci ludzie konali, a mordercy — "striłci" UPA z ironią i uśmiechem na twarzach mówili: «Przeklęte Lachi, sobacze syny, tutaj wasza Polska, już jej nie zobaczycie»”. Mord uznawany jest za pierwszy akt głównej fali «Genocidium Atrox».
Wołyń miał spłynąć polską krwią. I spłynął. Dziesiątki tysięcy Polaków zostało przez Ukraińców zamordowanych — przy bierności Niemców — w niezwykle barbarzyński sposób. Setki wsi spłonęły. Wybór Wołynia na rozpoczęcie «Genocidium Atrox» i ludobójstwa Polaków przez OUN/UPA nie był przypadkowy. Po pierwsze Wołyń w Polsce przedwojennej miał prawd. najmniejszy odsetek ludności polskiej w całym państwie. Po wtóre był bodajże najsłabiej rozwiniętym gospodarczo województwem Polski, co spowodowane było celową polityką zaborczych Rosjan w XIX w. — przez Wołyń wiedzie bowiem najprostsza droga do serca Rosji, do Moskwy, więc nie wytyczano tam dróg, nie budowano mostów, nie osuszano bagnistych obszarów nad Prypecią, nie lokowano przemysłu, nie zakładano szkół. Po trzecie wreszcie to właśnie Wołyń (i Chełmszczyzna) uznany został przez zmagające się w czasie I wojny światowej Państwa Centralne, i.e. Cesarstwo Niemieckie i Monarchię Austro–Węgierską, w traktacie brzeskim z 09.02.1918, zawartym z Rosją bolszewicką, jako część krótkotrwałego państwa ukraińskiego URL. W 1943 Niemcy po prostu realizowali zobowiązania wówczas podjęte.
I wówczas został, wraz z żoną, zamordowany.
Źródła nie są zgodne: ukraińskie przypisują mord partyzantom rosyjskim; rosyjskie — Niemcom.
Źródła ukraińskie mówiąc o partyzantach, wspominają — a jakże! — o Polakach w ich składzie. Inne informują, że ponoć UPA raportowała, iż w okolicy Wysocka działała grupka rosyjskich partyzantów im. Kotowskiego — Grigorij Kotowski był bolszewickim watażką — z siedzibą we wsi Wielugi/Weliuhy, której nie sposób dziś zidentyfikować, pisząc: „Grupa ta mocno rabuje ludność, dlatego ludzie jej nienawidzą jako grabieżców i pijaków”. Jako przyczynę mordu wskazują na współpracę z Niemcami.
Źródła głównie rosyjskie wskazują na Niemców, jako sprawców, bez uzasadnienia stawianej tezy.
Zwłoki miano podpalić wraz z domem.
12.10.2007 ludobójca Roman Szuchewycz został pośmiertnie nagrodzony tytułem Bohatera Ukrainy. W kilku miejscowościach temu łac. „hostis humani generis” wystawiono pomniki i tablice pamiątkowe, nazwano szkoły i ulice jego imieniem. Swoją ulicę ma też ludobójca Hryhorij Perehijniak, a Wikipedia podaje, że w jego rodzinnej wsi trwają przygotowania do wystawienia mu tablicy pamiątkowej / pomnika.
łac. „O Tempora! O mores!”
przyczyna śmierci
zbiorowy mord
sprawstwo
Niemcy
miejsca i wydarzenia
«Genocidium Atrox»Kliknij by przejść do opisu, Ribbentrop‐MołotowKliknij by przejść do opisu, Wojna polsko‐rosyjska 1919‐1921Kliknij by przejść do opisu
data i miejsce
urodzenia
27.02.1875

Wirydziś: grom. Wiry, rej. Sarny, obw. Równe, Ukraina
więcej na
uk.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26]
rodzice
TCHÓRZEWSKI Włodzimierz
🞲 ?, ? — 🕆 ?, ?

🞲 ?, ? — 🕆 ?, ?
prezbiterat (święcenia)
ordynacja
1898

szczegóły posługi
od 31.03.1939
stan spoczynku — Wysockdziś: grom. Wysock, rej. Dąbrowica, obw. Równe, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26] — rezydował w swoim gospodarstwie, niedaleko swej byłej parafii w Udrycku; po rozpoczęciu okupacji niemieckiej w 1942 prawd. został niem. Bürgermeister (pl. burmistrz) Wysocka, z nadania niem. Niemieckiego Gebietskommissar (pl. komisarz okręgu)
od 1936
proboszcz — Białobrzeżedziś: grom. Mirochoszcza Pierwsza, rej. Dubno, obw. Równe, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26] ⋄ parafia OR pw. św. Michała Archanioła
od 1935
proboszcz — Listwindziś: grom. Mirochoszcza Pierwsza, rej. Dubno, obw. Równe, Ukraina
więcej na
uk.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26] ⋄ parafia OR pw. św. Jerzego
od 26.07.1933
stan spoczynku
od 15.05.1933
administrator — Tutowiczedziś: grom. Sarny miasto, rej. Sarny, obw. Równe, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.07.05] ⋄ cerkiew OR pw. św. Michała Archanioła (filialny) ⋄ dekanat OR Sarny 2. okr.nazwa dekanatu prawosławnego
dziś: rej. Sarny, obw. Równe, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.07.05] — p.o. („ad interim”)
od 29.07.1932
stan spoczynku — prawd. zmuszony do odejścia z parafii, w związku z aktywną działalnością proukraińską i antypolską, przez swego biskupa naciskanego przez odchodzącego wojewodę poleskiego, Jana Krahelskiego
od 02.10.1930
proboszcz — Poryck Starydziś: grom. Pawliwka, rej. Włodzimierz, obw. Wołyń, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26] ⋄ parafia OR pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny — kandydat na senatora RP w wyborach 23.11.1930
od 12.03.1928
rektor — Kamień Szlacheckidziś: Oktjabr, ssow. Horodec, rej. Kobryń, obw. Brześć, Białoruś
więcej na
be.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26] ⋄ cerkiew OR (filialna) ⋄ dekanat OR Kobryń 3. okr.nazwa dekanatu prawosławnego
dziś: rej. Kobryń, obw. Brześć, Białoruś
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.18]
24.04.1927
protojerej (pl. pierwszy kapłan) — Polska Autokefaliczna Cerkiew Prawosławna PACP — nadanie godności
od 15.02.1927
proboszcz — Koczanowiczedziś: ssow. Kałaurowicze, rej. Pińsk, obw. Brześć, Białoruś
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26] ⋄ parafia OR pw. św. Paraskiewy Piątnicy ⋄ dekanat OR Pińsk 1. okr.nazwa dekanatu prawosławnego
dziś: rej. Pińsk, obw. Brześć, Białoruś
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
od 25.01.1927
proboszcz — Moroczdziś: ssow. Morocz, rej. Kleck, obw. Mińsk, Białoruś
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26] ⋄ parafia OR pw. Wniebowstąpienia Pańskiego
od 20.06.1926
proboszcz — Koczanowiczedziś: ssow. Kałaurowicze, rej. Pińsk, obw. Brześć, Białoruś
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26] ⋄ parafia OR pw. św. Paraskiewy Piątnicy ⋄ dekanat OR Pińsk 1. okr.nazwa dekanatu prawosławnego
dziś: rej. Pińsk, obw. Brześć, Białoruś
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
od 1904
proboszcz — Udryckdziś: grom. Milacze, rej. Sarny, obw. Równe, Ukraina
więcej na
uk.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26] ⋄ parafia OR pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
od 1903
proboszcz — Bystrzycedziś: grom. Bereźne miasto, rej. Równe, obw. Równe, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26] ⋄ parafia OR pw. św. Mikołaja Cudotwórcy
proboszcz — Karpiłówkadziś: grom. Klesów, rej. Sarny, obw. Równe, Ukraina
więcej na
uk.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26] ⋄ parafia OR pw. św. Michała
1898
prezbiter (pl. kapłan, i.e. jerej) — Rosyjska Cerkiew Prawosławna — chirotonia kapłańska, i.e. święcenia prezbiteratu
do 1896
student — Krzemieniecdziś: grom. Krzemieniec miasto, rej. Krzemieniec, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.10.18] ⋄ filozofia i teologia, Prawosławne Seminarium Duchowne — po ukończeniu przez parę lat nauczyciel szkół powszechnych
do 1890
uczeń — Klewańdziś: grom. Klewań, rej. Równe, obw. Równe, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.09.17] ⋄ Prawosławna Szkoła Teologiczna
żonaty
miejsca i wydarzenia
opisy
«Genocidium Atrox»: W latach 1939‐1947, szczególnie w latach 1943‐1944, niezależne jednostki ukraińskie, głównie przynależące do ludobójczych organizacji OUN (ramię polityczne) i UPA (ramię zbrojne), wspomagane przez ludność ukraińską, wymordowały — zazwyczaj w niezwykle brutalny sposób — na terenach Wołynia oraz sąsiadujących regionów Rzeczypospolitej, od 130,000 do 180,000 Polaków, ludności cywilnej, kobiet, dzieci, starszych, młodszych, mężczyzn. Konflikt polsko‐ukraiński, który otwarcie objawił się podczas i po zakończeniu I wojny światowej (w szczególności skutkując wojną polsko‐ukraińską lat 1918‐1919), który przetrwał, a nawet wzmocnił się podczas czasów II Rzeczpospolity, gdy zachodnia część Ukrainy wchodziła w skład państwa polskiego, wybuchł ponownie z momentem wybuchu II wojny światowej w 09.1939. Za czasów rosyjskiej okupacji 1939‐1941, gdy setki tysięcy Polaków zostało deportowanych w głąb Rosji, gdy dziesiątki tysięcy zostało zamordowanych (m.in. podczas tzw. zbrodni katyńskiej), miał jeszcze ograniczony zasięg, tym bardziej, że Ukraińcy, w szczególności nacjonaliści ukraińscy, również stali się obiektem prześladowań rosyjskich. Dopiero wybuch wojny niemiecko‐rosyjskiej 22.06.1941 i początek niemieckiej okupacji doprowadził do niezwykle krwawego konfliktu. Ukraińcy początkowo otwarcie wspierali Niemców (zakładając policję ukraińską,współuczestnicząc w zagładzie Żydów, wstępując do jednostek wojskowych walczących u boku Niemców). Później, wobec ambiwalentnej postawy Niemców, zaczęli się uniezależniać. I w 1943 jedna z jednostek ukraińskiej organizacji nacjonalistycznej OUN/UPA na Wołyniu doprowadziła do ludobójstwa miejscowej ludności polskiej. W ciągu paru tygodni zamordowano, przy biernej postawie Niemców, ponad 40 tys. Polaków. Strategię wołyńskiego OUN/UPA zaakceptowała i przyjęła cała organizacja i podobne akty ludobójstwa przeniosły się na tereny Małopolski Wschodniej, gdzie zamordowano ponad 20 tys. Polaków, napotykając jednakże na zbrojny opór ludności polskiej. Dalej na zachód, na terenie Chełmszczyzny, Rzeszowszczyzny, etc. ludobójstwo przekształciło się otwarty wręcz konflikt. Generalnie ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów, współpracujących z niemieckimi siłami okupacyjnymi, na bezbronnych Polakach miało miejsce na całym terenie obecności ukraińskiej, zniszczono setki wiosek, mordując w wyrafinowany sposób wszystkich ich mieszkańców. W czasie tego holokaustu — znanego jako «Genocidium Atrox» (pl. „straszne ludobójstwo”) — zginęło ponad 200 kapłanów i sióstr zakonnych. Charakter i cel ludobójstwa może najlepiej oddaje pieśń śpiewana przez morderców: „Polaków wyrżniemy, Żydów wytniemy, wielką Ukrainę zdobyć musimy” (ukr. „Поляків виріжем, Євреїв видусим, велику Україну здобути мусим”). Ludobójstwo i konflikt, które doprowadziły do całkowitej eliminacji polskiej społeczności i polskiej kultury z Ukrainy, zakończyły się przymusowymi deportacji lat 1944‐1945 Polaków z terenów Ukrainy oraz części Ukraińców na Ukrainę, oraz „Akcją Wisła”, w trakcie której komunazistowskie siły kontrolowanych przez Rosjan polskich jednostek wysiedliły Ukraińców z terenów południowo‐wschodnich na zachód polskiej republiki prl. (więcej na: www.swzygmunt.knc.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.06.20])
Ribbentrop‐Mołotow: Ludobójczy rosyjsko‐niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. W sensie politycznym pakt był próbą przywrócenia status quo ante sprzed 1914, z jednym wyjątkiem, a mianowicie „handlową” wymianą tzw. „Królestwa Polskiego”, wchodzącego w 1914 w skład Imperium Rosyjskiego, na Galicję Wschodnią (dzisiejszą zachodnią Ukrainę), w 1914 należącą do Imperium Austro‐Węgierskiego. Galicję, ze Lwowem, mieli przejąć Rosjanie, „Królestwo Polskie” — pod nazwą Generalnego Gubernatorstwa — Niemcy. Wybuchła w rezultacie „wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu — wsparte zdradą formalnych sojuszników Polski, Francji i Niemiec, które 12.09.1939 na wspólnej konferencji w Abbeville, zdecydowały o nieudzielaniu pomocy zaatakowanej Polsce i niepodejmowaniu działań zbrojnych wobec Niemiec (co było złamaniem zobowiązań traktatowych z Polską) — zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy‐Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane «Intelligenzaktion», w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko‐niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30])
Wojna polsko‐rosyjska 1919‐1921: Wojna o niepodległość i granice Rzeczpospolitej. Polska odzyskała niepodległość w 1918, ale o granice musiała walczyć z dawnymi potęgami imperialnymi, w szczególności z Rosją. Rosja planowała wzniecenie rewolucji bolszewickiej w krajach zachodu Europy, co stało się przyczyną rozpętania przez nią w 1920 wojny przeciw Polsce. Pokonana został w bitwie warszawskiej, zwanej „cudem nad Wisłą” (jednej z 10 najważniejszych bitew w historii świata, według niektórych historyków), w 08.1920, dzięki której Polska odzyskała część ziem utraconych w ramach rozbiorów Polski w XVIII w., a Europa ocalona została przed ludobójczym komunizmem. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.12.20])
źródła
osobowe:
en.ehu.ltKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2024.01.26]
bibliograficzne:
„Hierachia, kler i pracownicy Kościoła Prawosławnego w XIX‐XXI wieku w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej”, ks. Grzegorz Sosna, m. Antonina Troc-Sosna, Warszawa–Bielsk Podlaski 2017
„Encyklopedia obozów i gett, 1933‐1945Kliknij by wyświetlić stronę źródłową”, Muzeum Pamięci Holokaustu w Stanach Zjednoczonych, red. Martin Dean, tom II: „Getta w okupowanej przez Niemców wschodniej Europie”, część B
„Genocidium Atrox”, GTKRK, https://www.swzygmunt.knc.pl/GENOCIDEs/15 GENOCIDUM ATROX/vPOLISH/MAINs/GENATROXsearch01.htm
Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. w WikipediiPatrz:
pl.wikipedia.org — proszę spróbować wybierając link poniżej:
LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORAKliknij i spróbuj wywołać własnego klienta poczty E–majlowej
Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:

jako temat podając:
MARTYROLOGIUM: TCHÓRZEWSKI Wierosław
Powrót do przeglądania życiorysu:
Kliknij by powrócić do życiorysu