Po niemieckiej i rosyjskiej inwazji Polski w 09.1939 i rozpoczęciu II wojny światowej, po rozpoczęciu okupacji rosyjskiej, kontynuował studia filozoficzno–teologiczne na franciszkańskim Studium we Lwowie. Mimo zamknięcia przez Rosjan Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we Lwowie, gdzie do 29.10.1939 funkcjonował Wydział Teologiczny, i prawd. konieczności prowadzenia części wykładów konspiracyjnie, Studium działało przez cały okres okupacji rosyjskiej. Studia nie przebiegały cyklem rocznym, ale po 8 lub 9 miesiącach nauki, bez wakacji, rozpoczynano następny rok. Klerycy zmuszeni byli także do nauki języka rosyjskiego dla poborowych i zdania egzaminu z wymagań praktycznych dla tychże poborowych.

Po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika, Rosjan, i rozpoczęciu okupacji niemieckiej, przyjął w 1942 święcenia kapłańskie i został wysłany do klasztoru franciszkańskiego i parafii rzymskokatolickiej w Leszniowie, ok. 90 km na północny wschód od Lwowa. Administracyjnie Leszniów znalazł się w niem. Landkreis Zloczow (pl. powiat Złoczów) w niem. Distrikt Galizien (pl. dystrykt Galicja), w ramach okupowanego i zarządzanego przez Niemców quasi‐państwa, zwanego niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), i.e. GG. W 1939 w miasteczku mieszkało szacunkowo ok. 1,900 osób, z tego ok. 30% Polaków–rzymskokatolików, ok. 60% Ukraińców i ok. 200 Żydów.

Do Leszniowa przybył, gdy Niemcy finalizowali przygotowania do ludobójczego planu niem. «Endlösung der Judenfrage» (pl. Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej), w GG realizowanego pod nazwą niem. «Aktion Reinhardt» (pl. Akcja Reinhardt). Od 13.01.1942 w oddalonych o ok. 20 km Brodach funkcjonowało getto, o charakterze otwartym. Przetrzymywano w nim ok. 6,500 Żydów. 19.09.1942 Niemcy, przy współudziale ukraińskiej kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei (pl. Ukraińska Policja Pomocnicza), w niektórych regionach określanej też jako niem. Schutzmannschaft (pl. Bataliony ochrony), i.e. Schuma, przetransportowali ok. 2,500 Żydów do niemieckiego niem. Vernichtungslager (pl. obóz zagłady) VL Belzec, gdzie ich zamordowano. Ok. 300 zamordowano podczas akcji zaganiania, jeszcze w Brodach. Pod koniec 11.1942 do VL Belzec wywieziono kolejnych 2,500 ofiar. Kilka tygodni wcześniej, bo 10.11.1942, getto zamknięto, i.e. otoczono płotem z drutu kolczastego, który pilnowała niem. Ukrainische Hilfspolizei.

02.12.1942 do getta zwieziono ok. 2,000 Żydów z pobliskich wsi i miasteczek, w tym z Leszniowa. Liczba przetrzymywanych Żydów wzrosła do ponad 5,000. Ok. 1,000 z nich zmarło zimą 1942‐1943, m.in. w rezultacie epidemii tyfusu. Poczynając od 21.05.1943 Niemcy rozpoczęli trwającą ok. miesiąca likwidację getta, mordując ok. 100 Żydów na miejscu, a resztę wywożąc do obozów zagłady, w tym KL Lublin (Majdanek).

W rezultacie, według źródeł niemieckich, w 1943 w opustoszałym Leszniowie mieszkało już tylko 1,258 osób.

Był tam, gdy w 02.1943, Roman Szuchewycz ps. „Taras Czuprynka”, komendant ukraińskiej, ludobójczej organizacji OUN/UPA, który w 1941 był członkiem ukraińskiej niem. Sondergruppe Nachtigall (pl. Grupa Specjalna Słowik) — jednostki niem. Wehrmacht (pl. Siły Zbrojne) biorącej udział w niemieckim ataku na Rosjan w 1941, oskarżanej o uczestnictwo w pogromie Żydów we Lwowie w 1941 — a później członkiem niem. Schutzmannschaftsbataillon 201 (pl. 201. Batalion Zespołu ochrony) — odpowiedzialnego za mordy Żydów i ludności cywilnej na terytorium Białorusi — wydał rozkaz: „Akcję wytępienia [Polaków] przeprowadzić należy na zasadach następujących: Wsie polskie mają być palone, ich zaś ludność wycinana w pień. Napady na miasta nastąpią w biały dzień, nie zaś w nocy. We wsiach mieszanych należy likwidować samą ludność polską, zagrody natomiast palić tylko w takich wypadkach, jeśli są one o 15 metrów i gdy w ogóle nie grozi przerzucenie się ognia na sąsiednie budynki ukraińskie. Ludność ukraińska otrzyma wskazówki co do miejsca, gdzie ma się zgrupować w czasie trwania napadu […] Za każdego Ukraińca zamordowanego czy to przez Polaków, czy też Niemców stracić 100 (stu) Polaków”.

Był to de facto sygnał do rozpoczęcia «Genocidium Atrox» — i.e. ludobójstwa popełnionego przez Ukraińców na Polakach, zwanego „wołyńskim”.

Zaraz potem, w 03.1943 UPA wydało apel skierowany do członków kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei — która współuczestniczyła w realizacji niem. «Endlösung der Judenfrage» — o dezercję i wstępowanie w szeregi UPA. Być może nawet 10,000 Ukraińców tak uczyniło.

Taktykę ludobójczych Ukraińców uszczegółowiał rozkaz dowódcy UPA na Wołyniu, sąsiadującego z niem. Landkreis Zloczow, Dmytro Kłaczkiwskiego ps. „Kłym Sawur” z 06.1943, który przewidując klęskę Niemiec w wojnie z Rosją, wyjaśniał i rozkazywał: „Powinniśmy przeprowadzić wielką akcję likwidacji polskiego elementu. Przy odejściu wojsk niemieckich należy wykorzystać ten dogodny moment dla zlikwidowania całej ludności męskiej w wieku od 16 do 60 lat […] Tej walki nie możemy przegrać, i za każdą cenę trzeba osłabić polskie siły. Leśne wsie oraz wioski położone obok leśnych masywów powinny zniknąć z powierzchni ziemi”.

Wołyń spłynął polską krwią. Dziesiątki tysięcy Polaków zostało przez Ukraińców zamordowanych — przy bierności Niemców — w niezwykle barbarzyński sposób. Setki wsi spłonęły.

Gdy na przełomie 1943/1944 stało się jasne, że Niemcy wojnę na wschodzie przegrywają — 24.12.1943 rozpoczęła się wielka ofensywa rosyjska zwana operacją dnieprowsko–karpacką — OUN/UPA podjęło decyzję o rozszerzeniu ludobójstwa «Genocidium Atrox» na niem. Distrikt Galizien i niem. Distrikt Krakau. Do tego czasu działały tam głównie — by „nie drażnić” Niemców — ugrupowania funkcjonujące pod eufemistyczną nazwą ukr. Українська Народна Самооборона (pl. Ukraińska Narodowa Samoobrona), i.e. UNS, wzmocnione zaprawionymi w ludobójstwie Żydów dezerterami z niem. Ukrainische Hilfspolizei i Schuma. M.in. ludobójcy ukraińscy utworzyli grupę operacyjną OUN/UPA „UPA‐Zachód”, pod dowództwem Wasyla Sydora, ps. „Szełest”, który rozkazał „nieustannie uderzać w Polaków aż do wyniszczenia ich do ostatniego z tych ziem”.

I właśnie wówczas przeniesiony został do Sokala, w niem. Landkreis Kamionka Strumiłowa, części niem. Distrikt Galicien w ramach GG. Stało się to prawd. tuż przed dotarciem do Leszniowa frontu walk niemiecko–rosyjskich, bowiem właśnie m.in. na linii Leszniów‐Brody zatrzymała się 17.04.1944 na okres wiosenny ofensywa rosyjska, i.e. zakończyła operacja dnieprowsko–karpacka. Został gwardianem klasztoru franciszkańskiego w Sokalu, zostając jednocześnie administratorem tamtejszej parafii, a także administratorem oddalonej o ok. 15 km parafii w Warężu.

Przybył do miasta, położonego na prawym brzegu Bugu, mającego podobną do Leszniowa historię w czasach II wojny światowej. W latach 1939‐1941 Sokal — w którym w 1939 mieszkało szacunkowo ok. 13.000 osób, w tym ok. 35% Polaków, ok. 24% Ukraińców i ok. 40% Żydów — okupowany był przez Rosjan. Już 22.06.1941, pierwszego dnia niemieckiego ataku na Rosjan, został zajęty przez Niemców. W latach 1941‐1943, Niemcy — przy współudziale Ukraińców z niem. Ukrainische Hilfspolizei — wymordowali Żydów. 17.09.1942 wywieźli ok. 2,000 z nich do VL Belzec. 15.10.1942 założyli getto, kontrolowane z zewnątrz przez niem. Ukrainische Hilfspolizei, a wewnątrz przez niem. Jüdischer Ordnungsdienst (pl. Żydowska Służba Porządkowa). 28.10.1942 kolejne 2,000 Żydów wywieziono do VL Belzec. Resztę — ok. 4,000 osób, z których część zmarła zimą 1942‐1942, m.in. z powodu zarazy tyfusu — zamordowano 27.05.1943.

W 1943 w Sokalu pozostało, według źródeł niemieckich, 9,573 mieszkańców.

19.07.1944, po wznowieniu ofensywy, w trakcie operacji lwowsko–sandomierskiej do miasta wkroczyli Rosjanie. Rozpoczęła się okupacja rosyjska.

Ludobójcza UPA nadal realizowała plan eksterminacji Polaków, ale pozbawiona de facto opieki niemieckiej, musiała także walczyć z każdym dniem rosnącymi w siłę tyłowymi jednostkami rosyjskimi. W okolicy Sokala «Genocidium Atrox» realizował okręg wojskowy OUN/UPA WO‐2 „Bug”, dowodzony przez Wasyla Łewkowicza ps. „Woronyj”, który wydał rozkaz „likwidacji silnych i aktywnych polskich skupisk”.

Mimo tego kontynuował posługę w swej parafii. Do samego Sokala, położonego na prawym brzegu Bugu, miał aliści coraz bardziej ograniczony dostęp. Klasztor franciszkański znajdował się bowiem na lewym brzegu Bugu, na przeciw miasta, w części‐osadzie zwanej Żwirka, a rzekę Bug okupanci rosyjscy ustanowili granicą między terytorium Ukrainy znajdującym się pod ich bezpośrednią okupacją, a nowym tworem państwowym, komunazistowską Polską, zwanym prl, docelowo mającym być zarządzanym przez polskich zdrajców, rosyjskich kolaborantów.

W jego klasztorze zaczęły się gromadzić tłumy Polaków uciekających ze wschodu — przed ludobójczą OUN/UPA, a także wyrzucanych z rodzinnych stron przez Rosjan, w ramach deportacji Polaków na zachód, i.e. standardowej rosyjskiej praktyki rozwiązywania problemów społecznych i narodowościowych.

By wyżywić nieszczęśników udawał się do pobliskich wsi i miasteczek w poszukiwaniu żywności. A na drogach grasowały ludobójcze oddziały OUN/UPA.

04.03.1945, w trzecią niedzielę Wielkiego Postu, pojechał do Krystynopola, oddalonego o ok. 10 km na południe, na lewym brzegu Bugu — jako rekolekcjonista. Następnego dnia udał się w drogę powrotną (alternatywnie mógł tego dnia jechać do Krystynopola, jeśli rekolekcje miały się dopiero zaczynać). Według innych źródeł udawał się w kierunku Lwowa, po żywność.

We wsi Dobraczyn, ok. 3 km od Krystynopola, zamieszkałej głównie przez Ukraińców, został ostrzelany z broni palnej.

Próbował uciekać, kierując się na zachód, ścieżką prowadzącą do wsi Boratyn, przecinającą linię kolejową Krystynopol‐Sokal.

W pogoń za nim ruszyło kilku oprawców z ludobójczej OUN/UPA na koniach.

Złapany. Prawd. torturowany — przy użyciu piły.

Ciała nie odnaleziono — prawd. wrzucono je do stawu.

Wraz z nim zginęło dwóch innych, towarzyszących mu Polaków.

Zbrodni dokonać mogli także agenci ludobójczej ukr. Служба Безпеки (pl. Służba Bezpieczeństwa), i.e. SB OUN, tropiący przeciwników politycznych i ideologicznych OUN, dokonujący ich fizycznej likwidacji, a także biorący udział w mordach ludności polskiej, której dowódcą był ludobójca Mykoła Arsenycz ps. „Mychajło”. Źródła podają, że „SB OUN mogła wydawać wyroki śmierci jedynie na "wrogów narodu ukraińskiego" […] Przy mniejszych przewinach stosowano tzw. buki, czyli bicie bukowymi kijami od 10 do 50 uderzeń. Większe karano śmiercią. Wyrok wykonywano przez rozstrzelanie lub powieszenie […] niektórzy dowódcy grup "odrąbywali głowy swoim ofiarom"”. SB OUN została założona jeszcze w 1940, pod czujną opieką Niemców, a szkolenia przeprowadzano m.in. w Zakopanem, w hotelu „Stamary”. Jak podaje współczesna strona tego hotelu „nauka obejmowała zasady dywersji, sabotażu, gestapowskich metod przesłuchań i metod zabijania”. W tym samym czasie, i.e. 20.02.1940, w Zakopanem, w willach „Pan Tadeusz” i „Telimena”, rozpoczynała się trzecia tzw. „konferencja tematyczna” niemieckiego niem. Geheime Staatspolizei (pl. Tajna Policja Państwowa), i.e. Gestapo, i rosyjskiego ros. Народный Комиссариат Внутренних Дел (pl. Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych), i.e. NKWD, dwóch ludobójczych organizacji sojuszniczych, debatująca nad współpracą i sposobami zwalczania i eksterminacji Polaków na okupowanych przez siebie terytoriach. W Zakopanem, nad wszystkimi tymi przedsięwzięciami, opiekę sprawowało Gestapo, które swoją siedzibę miało w willi „Palace”, gdzie mordowano polskich patriotów.

o. Mucha pomnika nie ma. Za to ludobójca Roman Szuchewycz 12.10.2007 został pośmiertnie nagrodzony tytułem Bohatera Ukrainy. 10.12.2017, w imieniu „Rady Koordynacyjnej ds. Upamiętnienia Odznaczonych Rycerzy OUN i UPA”, ludobójca Wasyl Sydor odznaczony został pośmiertnie we Lwowie Srebrnym Krzyżem Zasługi Wojskowej UPA I klasy (nr 009). Ludobójca Mykoła Arsenycz otrzymał nawet Złoty Krzyż Zasługi Wojskowej UPA II klasy, potwierdzony przez Regionalną Radę Lwowską 05.03.2008, a ponieważ przeżył 25 lat w łagrach rosyjskich, po powrocie przyznano mu apartament we Lwowie wraz finansowym wsparciem. W 2007 został też honorowym obywatelem miasteczka Szeptycki, dawniej Krystynopol, w 1939 z polską większością, w której wypędzeniu i wymordowaniu miał znaczący, acz pewnie pośredni udział. W kilku miejscowościach owym łac. „hostis humani generis” wystawiono pomniki i tablice pamiątkowe, nazwano szkoły ich imieniem.

łac. „O Tempora! O mores!”.

Ludobójcze działania Ukraińców i Rosjan dopełnione zostały 15.02.1951, gdy zarówno lewobrzeżny Sokal z klasztorem franciszkańskim, jak i Krystynopol, zostały — „na mocy umowy międzypaństwowej”, między Rosją Sowiecką a rosyjską republiką polską prl — przejęte przez Rosjan. W zamian za bogate w węgiel kamienny terytorium prl otrzymał górzysty, zalesiony obszar koło Ustrzyk Dolnych w Bieszczadach.