Po niemieckim i rosyjskim najeździe na Rzeczpospolitą w 09.1939 i rozpoczęciu II wojny światowej, po rozpoczęciu okupacji rosyjskiej — Rosjanie do Niżniowa wkroczyli 18.09.1939 — wyrzucona 01.11.1939 przez Rosjan, wraz z wszystkimi innymi zakonnicami swego Zgromadzenia ss. Niepokalanek CSIC, z domu Zgromadzenia (we wspomnieniach określanego jako klasztor). Większość zakonnic zmuszona została do tułaczki, a nawet życia żebraczego. Jako zakonnica zafurtowa, pomagająca w miejscowej parafii, prawd. pozostała w Niżniowie kontynuując posługę parafialną.

Po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika, Rosjan, i rozpoczęciu okupacji niemieckiej, zakonnice poczynając od 16.08.1941 poczęły wracać do klasztoru. Jedna z nich, która powróciła rok później, w 05.1942, tak opisała stan domu: „klasztor zrabowany przez sowietów i miejscową ludność, po powodzi w 1941 zajęty dla powodzian, którzy dokonywali ruiny, rąbiąc na opał drzwi, okna, podłogi itp. — zanieczyszczony do ostatnich granic — robił przerażające wrażenie: jakby szatańska ręka usiłowała zatrzeć ślady przeszłości. Przerażająca pustka wiała od zbezczeszczonej kaplicy, a zamurowane loże dzieliły od kościoła”.

Niżniów, leżący nad Dniestrem, tuż przy granicy polskich województw stanisławowskiego i tarnopolskiego, zamieszkały był w 1939 przez szacunkowo ok. 5,000 osób, w tym ok. 40% rzymskokatolickich Polaków, ok. 55% greckokatolickich Ukraińców i Rusinów, oraz kilkuset Żydów. Po wkroczeniu w 1941 Niemców doszło do pogromu Żydów — Ukraińcy zamordowali kilku z nich i spalili synagogę. W 07.1941 miasteczko okupowały wojska węgierskie, ale już w 08.1941 władzę przejęli Niemcy. I już pod koniec 1941 rozpoczęli realizację niemieckiego, ludobójczego planu niem. «Endlösung der Judenfrage» (pl. Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej), który w utworzonym przez Niemców quasi‐państwie, zwanym niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), i.e. GG — Niżniów stał się jego częścią, wchodząc w skład niem. Landkreis Stanislau (pl. powiat Stanisławów) w ramach niem. Distrikt Galizien (pl. Dystrykt Galicja) — realizowany był pod nazwą niem. «Aktion Reinhardt» (pl. Akcja Reinhardt). Żydów z Niżniowa Niemcy wywieźli najpierw prawd. w 04.1942 do getta w Stanisławowie, ok. 30 km na zachód od miasteczka. Wszyscy następnie zostali zamordowani — część wywieziono do obozu zagłady VL Belzec, a większość w okolicach Stanisławowa. Razem Niemcy wymordowali, według różnych szacunków, 40,000‐127,000 Żydów, którzy przeszli przez getto w Stanisławowie.

Tak więc w połowie 1942 Niżniów był już, według niemieckiej terminologii, niem. Judenfrei (pl. wolny od Żydów). Mieszkało w nim ok. 3,776 osób, a powracające zakonnice mogły więc doprowadzić do umieszczenia wielu powodzian z 1941/1942 w domach opuszczonych przez Żydów.

Część wyeksponowanych stanowisk w Niżniowie objęli — z nadania niemieckiego — Ukraińcy. Porządku pilnowała kolaboracyjna niem. Ukrainische Hilfspolizei (pl. Ukraińska Policja Pomocnicza), w niektórych regionach określana też jako niem. Schutzmannschaft (pl. Bataliony ochrony), i.e. Schuma, która współuczestniczyła w realizacji niemieckiego, ludobójczego planu niem. «Endlösung der Judenfrage». Jedna z zakonnic wspominała: „Dwulicowa polityka niemiecka dążyła do rozbudzenia coraz silniejszej nienawiści narodowościowej. Wobec Polaków udawali, że są ich opiekunami i usiłowali nawiązać stosunki towarzyskie, Ukraińcom obiecywali niezależną Ukrainę, potajemnie pozwalali na gromadzenie broni i tworzenie organizacji zbrojnych, w celu tępienia Polaków”. Gdy więc latem 1942, po wymordowaniu Żydów, Niemcy zaczęli organizować łapanki i wywózki na niewolnicze prace przymusowe do Niemiec, gdy zażądali tzw. kontyngentu zbożowego, i.e przymusowych dostaw zboża, rozkazy realizowała niem. Ukrainische Hilfspolizei, na cel biorąc głównie Polaków.

Jednocześnie w okolicznych lasach zaczęły powstawać — na apel ludobójczej ukraińskiej organizacji OUN — zbrojne bojówki. Powiązany z nimi był m.in. komendant niem. Ukrainische Hilfspolizei. Mimo wkroczenia w 03.1943 do Niżniowa walczących u boku Niemiec wojsk węgierskich, latem rozpoczęły się ludobójcze ataki na polską ludność cywilną. Jak odnotowała jedna z zakonnic, „Zrazu były to sporadyczne wypadki, mające na celu wytępienie księży polskich i inteligencji, we wrześniu [1943] mordy te nabrały charakteru jakiejś sadystycznej, potwornej zabawy: porywano żywcem ofiary, brano do lasu na tortury lub też w domach pastwiono się nad nimi, zanim dobito. Rodzina Sabatów przez dwie godziny była bita kolbami po głowach, następnie uwiązanych do powroza wleczono po ulicy, wreszcie zastrzelono”.

Mordy te nie były przypadkowe.

Już w 02.1943 bowiem, Roman Szuchewycz ps. „Taras Czuprynka”, główny komendant ukraińskiej, ludobójczej organizacji OUN/UPA, wydał rozkaz: „Akcję wytępienia [Polaków] przeprowadzić należy na zasadach następujących: Wsie polskie mają być palone, ich zaś ludność wycinana w pień. Napady na miasta nastąpią w biały dzień, nie zaś w nocy. We wsiach mieszanych należy likwidować samą ludność polską, zagrody natomiast palić tylko w takich wypadkach, jeśli są one o 15 metrów i gdy w ogóle nie grozi przerzucenie się ognia na sąsiednie budynki ukraińskie. Ludność ukraińska otrzyma wskazówki co do miejsca, gdzie ma się zgrupować w czasie trwania napadu […] Za każdego Ukraińca zamordowanego czy to przez Polaków, czy też Niemców stracić 100 (stu) Polaków”.

Był to de facto sygnał do rozpoczęcia «Genocidium Atrox» — i.e. ludobójstwa popełnionego przez Ukraińców na Polakach, zwanego „wołyńskim”.

Zaraz potem, w 03.1943, UPA wydało apel skierowany do członków kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei, o dezercję i wstępowanie w szeregi UPA. Być może nawet 10,000 Ukraińców tak uczyniło.

W niem. Landkreis Stanislau plan realizował dowódca grupy operacyjnej OUN/UPA „UPA‐Zachód”, Wasyl Sydor, ps. „Szełest”, który rozkazał „nieustannie uderzać w Polaków aż do wyniszczenia ich do ostatniego z tych ziem”. „UPA‐Zachód” powstała w 12.1943 — do tego czasu UPA formalnie nie działała w niem. Distrikt Galizien, nie chcąc „drażnić Niemców”, operowały tylko ludobójcze bojówki ukraińskie, skrywające się pod nazwą ukr. Українська Народна Самооборона (pl. Ukraińska Narodowa Samoobrona). Od początku 1944 ludobójcy ukraińscy z OUN/UPA rozszerzyli «Genocidium Atrox» także na Galicję. Spowodowane to było nieuchronną klęską Niemiec — front walk niemiecko–rosyjskich bardzo szybko zbliżał się do Galicji, trwała wielka rosyjska ofensywa zwana operacją dnieprowsko–karpacką.

Pod koniec 03.1944 Rosjanie wkroczyli do Niżniowa. Poprzedziła je paniczna ucieczka dezerterów rosyjskich, którzy w 1941 przeszli na stronę niemiecką — było wśród nich wielu Polaków, zmuszonych w latach 1939‐1941 do służby w okupacyjnym wojsku rosyjskim — na zachód. Poprzedziły gwałty dokonywane przez wycofujących się pod naporem rosyjskim żołdaków niemieckich, wśród których było wielu kolaborujących Ukraińców. Pod pozorem przechowywania przez zakonnice „partyzantów–komunistów” przez kilka dni Niemcy rabowali klasztor, a nawet otoczyli go i wycelowali nań armaty i czołgi. Wycofano się jednak z zamiaru zniszczenia.

Okupacja rosyjska trwała jednak krótko. Już bowiem ok. 07.04.1944 Niemcy przeprowadzili kontratak. Zbiegł się on z zakończeniem operacji dnieprowsko–karpackiej przez Rosjan i wstrzymaniem walk frontowych na okres wiosenny. Zaskoczeni Rosjanie oddali kilka strzałów armatnich w stronę klasztoru — jeden z nich wpadł przez okno do pomieszczenia, gdzie ukrywały się zakonnice, ale wszystkie przeżyły. Inny spadł na ołtarz w przyległego kościoła. Niemcy zdołali odrzucić Rosjan ok. 25 km na północny wschód, za Buczacz.

W nocy 15‐16.04.1944 klasztor zaatakowany został przez — jak się wydaje — bandę rosyjskich maruderów. Jedna z zakonnic wspominała: „O godz. 11 w nocy, wyłamawszy drzwi wejściowe, wpadła do naszego schronu banda, złożona z Żydów i Ukraińców w sowieckich mundurach. Zrewidowali w brutalny sposób nasze kieszenie, a sprzeciwiającej się s. Anieli przyłożył Żyd nóż do szyi z zamiarem zarżnięcia. Widząc znak Krzyża Świętego uczyniony przez jedną z Sióstr nad pozostałymi, Żyd — herszt bandy — zaczął ją bić rewolwerem po głowie, aż bryzgała krew. W przekonaniu bliskiej śmierci Siostry odmówiły wspólnie «Credo», co doprowadziło bandytów do jeszcze większej wściekłości. Bili, gryźli, przykładali rewolwery do czoła, szarpali, usiłując oderwać najmłodsze Siostry od Przełożonej, której się trzymały. Siostry, wezwawszy opieki matki Marceliny [Darowskiej, współzałożycielki Zgromadzenia], ponowiły śluby zakonne, a kiedy dwóch żołnierzy powaliło na ziemię siostrę Maurycę, rozpoczęły litanię loretańską. Przy wezwaniu «Matko Niepokalana» odczucie bliskości i piękna Niepokalanej tak nas zachwyciło, że nieświadome czasu i okoliczności, zaczęłyśmy je powtarzać dziesiątki, a może i setki razy”. Bandyci nakazali milczenie i zagnali zakonnice do innego pomieszczenia. Stamtąd udało im się, „przez dziurę w murze niepostrzeżenie spuścić do piwnicy”. Tam doczekały poranka. Przeżyły.

Następnego dnia do klasztoru wkroczyli Niemcy, wśród których było wielu Ślązaków, przymusowo wcielonych do wojska niemieckiego, przychylnie nastawionych do zakonnic. Podobnie zachowywali się Węgrzy, przemieszczający się w kierunku linii frontu.

I wówczas, w połowie 05.1944, ss. Niepokalanki zdecydowały się opuścić klasztor i udać do domu macierzystego w Szymanowie. Pozostała tylko s. Franciszka CSIC, posługująca poza klasztorem, przy parafii, a dodatkowo do klasztoru wprowadziły się dwie zakonnice Zgromadzenia ss. Józefitek, również posługujących w Niżniowie, których dom uległ zniszczeniu — s. Leokadia Kulpa CSSJ i s. Teresa Anna Skałecka CSSJ. 08.06.1944 dołączyły do nich jeszcze dwie zakonnice, które wyraziły życzenie powrotu, i.e. s. Zofia Matylda Ustyanowicz CSIC i s. Laetitia Wanda Szembek CSIC.

13.07.1944 ponownie ruszyła ofensywa rosyjska. Rozpoczęła się tzw. operacja lwowsko–sandomierska. Ok. 20.07.1944 Rosjanie wkroczyli do Jazłowca, oddalonego o ok. 25 km na wschód od Niżniowa, lokalizacji drugiego domu Zgromadzenia ss. Niepokalanek w Galicji. Do Niżniowa Rosjanie wkroczyli ok. 24.07.1944, a trzy dni później zdobyli Stanisławów. Rozpoczynała się kolejna okupacja rosyjska.

OUN/UPA nie zaprzestała jednakże ludobójczych ataków na Polaków. Gdy ok. 21.08.1944 wspomniane s. Ustyanowicz i s. Szembek udały się w podróż do Jazłowca zostały po drodze zamordowane przez Ukraińców. Wprawdzie 01.09.1944 Wasyl Sydor, ps. „Szełest”, dowódca „UPA‐Zachód”, nakazał wstrzymanie akcji, ale rozkaz nie objął „polskiego elementu współpracującego z NKWD i organami moskiewskiego imperializmu”. Nadal OUN/UPA miało atakować „polską milicję liczącą 20 osób w jakiejś miejscowości. Jedną trzecią lub połowę z nich należy zniszczyć, resztę rozbroić i ostrzec, że jeśli nie przestaną współpracować przeciwko nam z bolszewikami, następnym razem również zostaną zniszczeni”. Wstrzymanie było zresztą krótkotrwałe — już na przełomie 1944/1945 ludobójcy ukraińscy ponowili mordy polskiej ludności cywilnej. Region Stanisławowa podlegał 4. WO „Howerla”, i.e. okręgowi wojskowemu UPA, dowodzonemu prawd. przez Mykołę Twerdochliba ps. Hrim. W jego ramach sam Stanisławów i okolice podlegały zaś Odcinkowi Taktycznemu UPA „Czarny Lis”, którego dowódcą był Wasyl Andrusiak ps. Rizun, odpowiedzialny za liczne mordy na Polakach.

Jednocześnie Rosjanie rozpoczęli wielką akcję deportacyjną Polaków na zachód, zgodną z wielowiekową rosyjską metodą rozwiązywania problemów społecznych i narodowościowych — przymusowego, ludobójczego przemieszczania całych różnych grup ludności na nowe terytoria, e.g. Syberię, etc.

W Niżniowie miejscowy proboszcz katolicki, prawd. ks. Ignacy Wnuk, miał zamienić „klasztor na twierdzę otoczoną drutem kolczastym i pilnowaną przez wartowników”, w którym znalazło schronienie ok. 120 polskich rodzin. Prawd. uratowało im to życie, bowiem na przełomie 1944/1945 OUN/UPA dokonała prawd. kilku napadów na Niżniów i okoliczne wsie, m.in. ok. 06.12.1944. Ukraińcy zamordować mieli ok. 128 Polaków, w tym ok. 58 w przysiółku Kupiłów i ok. 10 w przysiółku Smerkłów nad Dniestrem, obie wsie ok. 4 km od miasteczka.

Na przełomie 02‐03.1945 ks. Wnuk wyjechał, wraz z większością Polaków, na zachód, w nieznane. Na kilka dni jeszcze w klasztorze zostały zakonnice, mające zorganizowane miejsce w kolejnym transporcie.

Już jednak nie wyjechały. W nocy 07‐08.03.1945 do klasztoru wpadła ludobójcza banda ukraińska.

Schwytana i oblana benzyną.

Podpalona, spłonęła żywcem.

Podobnie zginęły dwie pozostałe zakonnice: s. Leokadia Kulpa CSSJ i s. Teresa Anna Skałecka CSSJ.

Przeległy do klasztoru kościół spłonął. Klasztor rozebrano do fundamentów. Na ich miejscu zbudowano park maszyn rolniczych.

12.10.2007 ludobójca Roman Szuchewycz został pośmiertnie nagrodzony tytułem Bohatera Ukrainy. 10.12.2017, w imieniu „Rady Koordynacyjnej ds. Upamiętnienia Odznaczonych Rycerzy OUN i UPA”, ludobójca Wasyl Sydor odznaczony został pośmiertnie we Lwowie Srebrnym Krzyżem Zasługi Wojskowej UPA I klasy (nr 009). 01.12.2017, w imieniu tejże „Rady Koordynacyjnej” ludobójca, Wasyl Andrusiak odznaczony został pośmiertnie w Hałyczu Złotym Krzyżem Zasługi Wojskowej UPA I klasy (nr 015) i Złotym Krzyżem Zasługi Wojskowej UPA II klasy (nr 006). Mykoła Twerdochlib popełnił samobójstwo w 1954, broniąc się w bunkrze przed atakiem rosyjskiego MGB. 05.12.2017, w imieniu tej samej „Rady Koordynacyjnej”, odznaczony został pośmiertnie we Stanisławowie Brązowym Krzyżem Zasługi Wojskowej UPA (nr 042).

W kilku miejscowościach owym łac. „hostis humani generis” wystawiono pomniki i tablice pamiątkowe.

łac. „O Tempora! O mores!”