Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska
pełna lista:
wyświetlKliknij by wyświetlić pełną listę
przeszukujKliknij by wyświetlić listę z selekcją kategorii
displayClick to display full list in English
searchClick to display selectable list in English
Martyrologium duchowieństwa — Polska
XX w. (lata 1914 – 1989)
dane osobowe
nazwisko
KOPEĆ
inne wersje nazwiska
KOPIEC
imiona
Józef
funkcja
kapłan diecezjalny
wyznanie
Kościół łaciński (rzymskokatolicki) RKwięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.09.21]
diecezja / prowincja
diecezja przemyskawięcej na
www.przemyska.pl
[dostęp: 2013.02.15]
ordynariat polowy Wojska Polskiego RKwięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.12.20]
data i miejsce
śmierci
12.07.1944
Borownicadziś: gm. Bircza, pow. Przemyśl, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09]
alt. daty i miejsca
śmierci
22.07.1944
szczegóły śmierci
Po niemieckiej i rosyjskiej inwazji Polski w 09.1939 i rozpoczęciu II wojny światowej, tuż po święceniach, rozpoczął posługę kapłańską w parafiach, które znalazły się pod okupacją niemiecką, w niem. Landkreis Przemyśl (pl. powiat Przemyśl) w niem. Distrikt Krakau (pl. dystrykt krakowski), części okupowanego i zarządzanego przez Niemców quasi‐państwa, zwanego niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), i.e. GG. Jego diecezja, podobnie jak i jej stolica, Przemyśl, przedzielona została rzeką San — część na prawym brzegu okupowana była przez Rosjan.
Być może już wówczas zaangażował się w działalność polskiego konspiracyjnego Związku Walki Zbrojnej ZWZ (część rodzącego się Polskiego Państwa Podziemnego).
W 1942, już po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika, Rosjan, i objęciu okupacją niemiecką całości diecezji przemyskiej — także obszarów po prawej stronie Sanu — został wikariuszem parafii Wesoła, w tymże niem. Landkreis Przemyśl. Była to prawie całkowicie polska wieś, w 1939 zamieszkała przez szacunkowo ok. 3,000 osób, z kilkudziesięciosobową społecznością żydowską. Tam współpracował z Armią Krajową AK, powstałą w 1942 z przekształcenia ZWZ. Był jej kapelanem.
Wesoła sąsiaduje z wioską Hłudno, obie położone nad potokiem Baryczka, lewym dopływem Sanu. W Hłudnie, w 1939 zamieszkałej szacunkowo przez ok. 2,000 osób, większość — bo ponad 70% — stanowili grekokatolicy, z kościołem przynależącym do greckokatolickiej Administracja Apostolska Łemkowszczyzny, i.e. AAŁ. AAŁ powstała po tzw. schizmy tylawskiej, i.e. fali grupowych konwersji Łemków na prawosławie na przełomie lat 1920. i 1930. — w wyniku których ok. 18,000 Łemków opuściło Kościół greckokatolicki — w proteście przeciw ukrainizacyjnej polityce hierarchii tegoż Kościoła. AAŁ wstrzymała zabiegi ukrainizacyjne w parafiach sobie podległych, co zapobiegło dalszej apostazji Łemków, wielu kapłanów w AAŁ wszelako nadal sprzyjało radykalnej, ukraińskiej ideologii narodowej. Jednym z nich był — według źródeł ukraińskich — ówczesny wikariusz greckokatolickiej parafii Hłudno, ks. Michał Hajduk.
Współpraca z AK miała stać się przyczyną przymusowego przeniesienia z Wesołej w 1943. Niemcy zaczęli interesować się jego postacią, a biorąc pod uwagę, że podobne niemieckie „zainteresowanie” postacią polskiego nauczyciela z Hłudna, Karola Hliwy — który prowadził tajne nauczanie (w ramach Polskiego Państwa Podziemnego) — doprowadziło w 1942 do jego aresztowania i w konsekwencji śmierci w niemieckich obozach koncentracyjnych, oznaczać to mogło nadchodzące represje. W związku z tym przeniesiony został do oddalonej o ok. 30 km — górskimi drogami — wioski Borownica.
Borownica do 1939 była przysiółkiem wioski Jawornica Ruska, w której razem mieszkało wówczas szacunkowo ok. 75% grekokatolików. Po rozpoczęciu okupacji niemieckiej, w niem. Landkreis Przemyśl, Borownica uniezależniła się. Mieszkało w niej 766 osób, prawd. w większości rzymskokatolików, a parafia liczyła ok. 1,650 Polaków. Kościół w Borownicy konsekrowany został w 1937. Parafia znajdowała się w niezwykle trudnym wyznaniowo terenie. Wspomniany Jawornik Ruski, ok. 2.5 km od jego parafii, był wsią łemkowską, przynależną do greckokatolickiej eparchii przemyskiej, o tendencjach ukrainizacyjnych; natomiast Ulucz, oddalony o ok. 4 km, w przeciwnym kierunku, przez zalesiony grzebiet wzniesień, był również wsią Kościoła greckokatolickiego, ale należącą do AAŁ.
Przyszło mu tam duszpasterzować na początku tragicznego okresu w dziejach tego regionu. Rok wcześniej, w 1942, Niemcy — w ramach niemieckiego, ludobójczego planu niem. «Endlösung der Judenfrage» (pl. Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej), który w GG realizowany był pod nazwą niem. «Aktion Reinhardt» (pl. Akcja Reinhardt) — wywieźli z jego parafii ok. 400 Żydów do getta w Birczy. Część tam zgromadzonych Żydów — ok. 700‐1,000 — zamordowano na cmentarzu żydowskim oraz na wzgórzu Wierzysko k. Starej Birczy; ok. 1,000 innych wywieziono do obozu zagłady VL Belzec. A w 02.1943, Roman Szuchewycz ps. „Taras Czuprynka”, komendant ukraińskiej, ludobójczej organizacji OUN/UPA, który w 1941 był członkiem ukraińskiej niem. Sondergruppe Nachtigall (pl. Grupa Specjalna Słowik) — jednostki niem. Wehrmacht (pl. Siły Zbrojne) biorącej udział w niemieckim ataku na Rosjan w 1941, oskarżanej o uczestnictwo w pogromie Żydów we Lwowie w 1941 — a później członkiem niem. Schutzmannschaftsbataillon 201 (pl. 201. Batalion Zespołu ochrony) — odpowiedzialnego za mordy Żydów i ludności cywilnej na terytorium Białorusi — wydał rozkaz: „Akcję wytępienia [Polaków] przeprowadzić należy na zasadach następujących: Wsie polskie mają być palone, ich zaś ludność wycinana w pień. Napady na miasta nastąpią w biały dzień, nie zaś w nocy. We wsiach mieszanych należy likwidować samą ludność polską, zagrody natomiast palić tylko w takich wypadkach, jeśli są one o 15 metrów i gdy w ogóle nie grozi przerzucenie się ognia na sąsiednie budynki ukraińskie. Ludność ukraińska otrzyma wskazówki co do miejsca, gdzie ma się zgrupować w czasie trwania napadu […] Za każdego Ukraińca zamordowanego czy to przez Polaków, czy też Niemców stracić 100 (stu) Polaków”.
Był to de facto sygnał do rozpoczęcia «Genocidium Atrox» — i.e. ludobójstwa popełnionego przez Ukraińców na Polakach, zwanego „wołyńskim”.
Zaraz potem, w 03.1943 UPA wydało apel skierowany do członków kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei (pl. Ukraińska Policja Pomocnicza), w niektórych regionach określanej też jako niem. Schutzmannschaft (pl. Bataliony ochrony), i.e. Schuma, która współuczestniczyła w niem. «Endlösung der Judenfrage» — acz w Birczy, jak się wydaje, owa policja nie brała aktywnego udziału w mordach na Żydach — o dezercję i wstępowanie w szeregi UPA. Być może nawet 10,000 Ukraińców tak uczyniło.
Ludobójcy ukraińscy w ramach «Genocidium Atrox» w 1943 wymordowali na Wołyniu dziesiątki tysięcy Polaków i spalili setki wsi.
Gdy na przełomie 1943/1944 stało się jasne, że Niemcy wojnę na wschodzie przegrywają — 24.12.1943 rozpoczęła się wielka ofensywa rosyjska zwana operacją dnieprowsko–karpacką, która w 04.1944 dotarła do linii oddalonej o ok. 80 km na wschód od Lwowa — OUN/UPA podjęło decyzję o rozszerzeniu ludobójstwa «Genocidium Atrox» na niem. Distrikt Galizien i niem. Distrikt Krakau. Do tego czasu działały tam głównie — by „nie drażnić” Niemców — ugrupowania funkcjonujące pod eufemistyczną nazwą ukr. Українська Народна Самооборона (pl. Ukraińska Narodowa Samoobrona), i.e. UNS, wzmocnione zaprawionymi w ludobójstwie Żydów dezerterami z niem. Ukrainische Hilfspolizei i Schuma. M.in. ludobójcy ukraińscy utworzyli grupę operacyjną OUN/UPA „UPA‐Zachód”, pod dowództwem Wasyla Sydora, ps. „Szełest”, który rozkazał „nieustannie uderzać w Polaków aż do wyniszczenia ich do ostatniego z tych ziem”.
W okolicy jego parafii plan realizowały oddziały 26. Odcinka Taktycznego UPA „Łemko” pod dowództwem Wasyla Mizernego ps. „Ren”, wchodzącego w skład okręgu wojskowego UPA OW‐6 „Sian”, pod dowództwem Jakiwa Czornija, ps. „Udarnyk” — stanowiącego z kolei część „UPA‐Zachód”.
Na początku 07.1944, gdy wszyscy oczekiwali wieści ze wschodu, gdzie w 04.1944, ok. 200 km na wschód od Przemyśla, na okres wiosenny zatrzymała się rosyjska ofensywa, Armia Krajowa AK wykonała wyrok Polskiego Państwa Podziemnego na ks. Michale Hajduku w Hłudnej. Kilka dni później nastąpił atak na plebanię w Borownicy.
Świadek tych wydarzeń, Bronisław Zielecki, wspominał: „Pierwszą ofiarą, zamordowaną 12 lipca 1944 r.
przez uluczańskich bandytów, był ksiądz rzymskokatolicki z Borownicy Józef Kopeć. W tym dniu dwóch bandytów z Ulucza odwiedziło księdza.
Przedstawili się jako wysłannicy z pismem od księdza z Tarnawy. Jeden z bandytów sięgnął do kieszeni, niby po list, wyciągnął pistolet i na oczach gospodyni oddał kilka strzałów do księdza zabijając go na miejscu, po czym obaj mordercy opuścili plebanię udając się w kierunku Ulucza.
Na drodze spotkała tych bandytów mieszkanka Borownicy […], która rozpoznała jednego z nich, gdyż utykał on na jedną nogę. Tymi bandytami byli Michał Serednicki i Wasyl Choma, obaj z Ulucza.
Na trzeci dzień po tej haniebnej zbrodni przyjechała do Borownicy rodzina księdza z Dynowa z eskortą żołnierzy niemieckich. W czasie mszy pogrzebowej dwóch żołnierzy leżało z karabinem maszynowym w okopie oddalonym od kościoła około 30 m osłaniając w ten sposób uczestników pogrzebu przed ewentualnym atakiem banderowców. Na mszy pogrzebowej byli wszyscy mieszkańcy Borownicy i Polacy z Ulucza […] Po mszy kondukt pogrzebowy wyruszył na furmankach w kierunku Dynowa. Konduktowi przez całą drogę towarzyszyła eskorta niemiecka”.
Obaj zabójcy prawd. byli agentami czlonkami ludobójczej ukr. Служба Безпеки (pl. Służba Bezpieczeństwa), i.e. SB OUN, której zadaniem było tropienie przeciwników politycznych i ideologicznych OUN, przeprowadzanie ich fizycznej likwidacji, a także udział w mordach ludności polskiej. Źródła podają, że „SB OUN mogła wydawać wyroki śmierci jedynie na "wrogów narodu ukraińskiego" […] Przy mniejszych przewinach stosowano tzw. buki, czyli bicie bukowymi kijami od 10 do 50 uderzeń. Większe karano śmiercią. Wyrok wykonywano przez rozstrzelanie lub powieszenie […] niektórzy dowódcy grup "odrąbywali głowy swoim ofiarom"”. SB OUN została założona jeszcze w 1940, pod czujną opieką Niemców, a szkolenia przeprowadzano m.in. w Zakopanem, w hotelu „Stamary”. Jak podaje współczesna strona tego hotelu „nauka obejmowała zasady dywersji, sabotażu, gestapowskich metod przesłuchań i metod zabijania”. W tym samym czasie, i.e. 20.02.1940, w Zakopanem, w willach „Pan Tadeusz” i „Telimena”, rozpoczynała się trzecia tzw. „konferencja tematyczna” niemieckiego niem. Geheime Staatspolizei (pl. Tajna Policja Państwowa), i.e. Gestapo, i rosyjskiego ros. Народный Комиссариат Внутренних Дел (pl. Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych), i.e. NKWD, dwóch ludobójczych organizacji sojuszniczych, debatująca nad współpracą i sposobami zwalczania i eksterminacji Polaków na okupowanych przez siebie terytoriach. W Zakopanem, nad wszystkimi tymi przedsięwzięciami, opiekę sprawowało Gestapo, które swoją siedzibę miało w willi „Palace”, gdzie mordowano polskich patriotów.
Tego samego dnia, w oddalonej o ok. 11 km wsi Tarnawka, SB OUN dokonała mordu na innym polskim kapłanie rzymskokatolickim, ks. Janie Mazurze. Próbowano też zamordować proboszcza niedalekiej parafii Dylągowa, ok. 8 km na wschód od Tarnawki, ale ostrzeżony przez mieszkankę łemkowskiej wsi Piątkowa, zdołał się schronić.
W dzień po mordzie, 13.07.1944, ruszyła na wschodzie kolejna rosyjska ofensywa, zwana operacją lwowsko–sandomierską. Ok. 03‐10.08.1944 do jego parafialnej wsi wkroczyli Rosjanie. Rozpoczęła się okupacja rosyjska.
Zabity kapłan nie ma pomnika. Za to 12.10.2007 ludobójca Roman Szuchewycz został pośmiertnie nagrodzony tytułem Bohatera Ukrainy. 10.12.2017, w imieniu „Rady Koordynacyjnej ds. Upamiętnienia Odznaczonych Rycerzy OUN i UPA”, ludobójca Wasyl Sydor odznaczony został pośmiertnie we Lwowie Srebrnym Krzyżem Zasługi Wojskowej UPA I klasy (nr 009). 24.08.2018, w imieniu tejże samej Rady, ludobójca Wasyl Mizerny odznaczony został pośmiertnie Brązowym Krzyżem Zasługi Wojskowej UPA (nr 071). W kilku miejscowościach owym łac. „hostis humani generis” wystawiono pomniki i tablice pamiątkowe, nazwano szkoły ich imieniem.
łac. „O Tempora! O mores!”
przyczyna śmierci
mord
sprawstwo
Ukraińcy
miejsca i wydarzenia
«Genocidium Atrox»Kliknij by przejść do opisu, GeneralgouvernementKliknij by przejść do opisu, Ribbentrop‐MołotowKliknij by przejść do opisu, Encykliki Piusa XIKliknij by przejść do opisu
data i miejsce
urodzenia
20.08.1912
Racławicedziś: gm. Nisko, pow. Nisko, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09]
prezbiterat (święcenia)
ordynacja
25.06.1939
Przemyśldziś: pow. Przemyśl miasto, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
katedra RK pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Jana Chrzcicielawięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.11.14]
szczegóły posługi
1943 – 1944
administrator — Borownicadziś: gm. Bircza, pow. Przemyśl, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09] ⋄ parafia RK pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa ⋄ dekanat RK Dynówdziś: gm. Dynów miasto, pow. Rzeszów, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09]
1942 – 1943
wikariusz — Wesoładziś: gm. Nozdrzec, pow. Brzozów, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19] ⋄ parafia RK pw. św. Katarzyny ⋄ dekanat RK Dynówdziś: gm. Dynów miasto, pow. Rzeszów, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09] — także: prefekt szkoły powszechnej
1939 – 1942
wikariusz — Rokietnicadziś: gm. Rokietnica, pow. Jarosław, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09] ⋄ parafia RK pw. św. Mikołaja Biskupa i Wyznawcy ⋄ dekanat RK Pruchnikdziś: gm. Pruchnik, pow. Jarosław, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.10.09]
1934 – 1939
student — Przemyśldziś: pow. Przemyśl miasto, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31] ⋄ filozofia i teologia, Seminarium Duchowne
inni związani
szczegółami śmierci
MAZURKliknij by wyświetlić biogram Jan, HAJDUKKliknij by wyświetlić biogram Michał, WOŁOSZYNKliknij by wyświetlić biogram Mikołaj
miejsca i wydarzenia
opisy
«Genocidium Atrox»: W latach 1939‐1947, szczególnie w latach 1943‐1944, niezależne jednostki ukraińskie, głównie przynależące do ludobójczych organizacji OUN (ramię polityczne) i UPA (ramię zbrojne), wspomagane przez ludność ukraińską, wymordowały — zazwyczaj w niezwykle brutalny sposób — na terenach Wołynia oraz sąsiadujących regionów Rzeczypospolitej, od 130,000 do 180,000 Polaków, ludności cywilnej, kobiet, dzieci, starszych, młodszych, mężczyzn. Konflikt polsko‐ukraiński, który otwarcie objawił się podczas i po zakończeniu I wojny światowej (w szczególności skutkując wojną polsko‐ukraińską lat 1918‐1919), który przetrwał, a nawet wzmocnił się podczas czasów II Rzeczpospolity, gdy zachodnia część Ukrainy wchodziła w skład państwa polskiego, wybuchł ponownie z momentem wybuchu II wojny światowej w 09.1939. Za czasów rosyjskiej okupacji 1939‐1941, gdy setki tysięcy Polaków zostało deportowanych w głąb Rosji, gdy dziesiątki tysięcy zostało zamordowanych (m.in. podczas tzw. zbrodni katyńskiej), miał jeszcze ograniczony zasięg, tym bardziej, że Ukraińcy, w szczególności nacjonaliści ukraińscy, również stali się obiektem prześladowań rosyjskich. Dopiero wybuch wojny niemiecko‐rosyjskiej 22.06.1941 i początek niemieckiej okupacji doprowadził do niezwykle krwawego konfliktu. Ukraińcy początkowo otwarcie wspierali Niemców (zakładając policję ukraińską,współuczestnicząc w zagładzie Żydów, wstępując do jednostek wojskowych walczących u boku Niemców). Później, wobec ambiwalentnej postawy Niemców, zaczęli się uniezależniać. I w 1943 jedna z jednostek ukraińskiej organizacji nacjonalistycznej OUN/UPA na Wołyniu doprowadziła do ludobójstwa miejscowej ludności polskiej. W ciągu paru tygodni zamordowano, przy biernej postawie Niemców, ponad 40 tys. Polaków. Strategię wołyńskiego OUN/UPA zaakceptowała i przyjęła cała organizacja i podobne akty ludobójstwa przeniosły się na tereny Małopolski Wschodniej, gdzie zamordowano ponad 20 tys. Polaków, napotykając jednakże na zbrojny opór ludności polskiej. Dalej na zachód, na terenie Chełmszczyzny, Rzeszowszczyzny, etc. ludobójstwo przekształciło się otwarty wręcz konflikt. Generalnie ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów, współpracujących z niemieckimi siłami okupacyjnymi, na bezbronnych Polakach miało miejsce na całym terenie obecności ukraińskiej, zniszczono setki wiosek, mordując w wyrafinowany sposób wszystkich ich mieszkańców. W czasie tego holokaustu — znanego jako «Genocidium Atrox» (pl. „straszne ludobójstwo”) — zginęło ponad 200 kapłanów i sióstr zakonnych. Charakter i cel ludobójstwa może najlepiej oddaje pieśń śpiewana przez morderców: „Polaków wyrżniemy, Żydów wytniemy, wielką Ukrainę zdobyć musimy” (ukr. „Поляків виріжем, Євреїв видусим, велику Україну здобути мусим”). Ludobójstwo i konflikt, które doprowadziły do całkowitej eliminacji polskiej społeczności i polskiej kultury z Ukrainy, zakończyły się przymusowymi deportacji lat 1944‐1945 Polaków z terenów Ukrainy oraz części Ukraińców na Ukrainę, oraz „Akcją Wisła”, w trakcie której komunazistowskie siły kontrolowanych przez Rosjan polskich jednostek wysiedliły Ukraińców z terenów południowo‐wschodnich na zachód polskiej republiki prl. (więcej na: www.swzygmunt.knc.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.06.20])
Generalgouvernement: Po polskiej klęsce w kampanii 09.1939, będącej rezultatem paktu Ribbentrop‐Mołotow i stanowiącej pierwszy etap II wojny światowej, i rozpoczęciu w części Polski okupacji niemieckiej (w drugiej, wschodniej części Polski rozpoczęła się okupacja rosyjska), Niemcy podzielili okupowane polskie terytorium na pięć głównych rejonów. W dwóch z nich utworzyli nowe niemieckie prowincje, dwie wcielili do innych prowincji. Natomiast piąta część potraktowana została odrębnie, i w sensie politycznym odtwarzać miała niemiecki pomysł z 1915 (po klęsce Rosjan w bitwie pod Gorlicami w 05.1915 w czasie I wojny światowej) utworzenia polskiej enklawy w ramach Niemiec. Nielegalna w sensie prawa międzynarodowego, i.e. konwencji haskiej, i publicznego, zarządzana przez Niemców wedle odrębnych praw — specjalnie ustanowionych dla polskich niem. Untermenschen (pl. podludzie) — do czasu ofensywy rosyjskiej w 1945 stanowiła część niem. Großdeutschland (pl. Wielkie Niemcy). Do 31.07.1940 zwana formalnie niem. Generalgouvernement für die besetzten polnischen Gebiete (pl. Generalne Gubernatorstwo dla okupowanych ziem polskich) — później już tylko niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), tak jak w latach 1915‐1918. Od 07.1941, czyli po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika Rosjan, w jego skład wchodził też dystrykt Galicja, czyli polskie przedwojenne południowo–wschodnie województwa. Wobec Polaków i Żydów stosowano specjalne prawo karne, umożliwiające dowolne wymierzanie kary śmierci niezależnie od wieku „sprawcy”, sankcjonujące stosowanie odpowiedzialności zbiorowej. Po zakończeniu działań zbrojnych II wojny światowej rząd niem. Generalgouvernement uznano za organizację przestępczą, a jego przywódcę, gubernatora Hansa Franka, za zbrodniarza i stracono. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2024.12.13])
Ribbentrop‐Mołotow: Ludobójczy rosyjsko‐niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. W sensie politycznym pakt był próbą przywrócenia status quo ante sprzed 1914, z jednym wyjątkiem, a mianowicie „handlową” wymianą tzw. „Królestwa Polskiego”, wchodzącego w 1914 w skład Imperium Rosyjskiego, na Galicję Wschodnią (dzisiejszą zachodnią Ukrainę), w 1914 należącą do Imperium Austro‐Węgierskiego. Galicję, ze Lwowem, mieli przejąć Rosjanie, „Królestwo Polskie” — pod nazwą Generalnego Gubernatorstwa — Niemcy. Wybuchła w rezultacie „wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu — wsparte zdradą formalnych sojuszników Polski, Francji i Niemiec, które 12.09.1939 na wspólnej konferencji w Abbeville, zdecydowały o nieudzielaniu pomocy zaatakowanej Polsce i niepodejmowaniu działań zbrojnych wobec Niemiec (co było złamaniem zobowiązań traktatowych z Polską) — zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy‐Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane «Intelligenzaktion», w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko‐niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30])
Encykliki Piusa XI: Wobec powstania w Europie dwóch systemów totalitarnych, które zdawały się ze sobą konkurować, acz więcej było między nimi podobieństw niż sprzeczności, papież Pius XI wydał w 03.1937 (w ciągu 5 dni) dwie encykliki. W wydanej 14.03.1938 „Mit brennender Sorge” (pl. „Z palącą troską”) potępił narodowy socjalizm panujący w Niemczech. Pisał: „Kto idąc za wierzeniami starogermańsko — przedchrześcijańskimi, na miejsce Boga osobowego stawia różne nieosobowe fatum, ten przeczy mądrości Bożej i Opatrzności […], kto wynosi ponad skalę wartości ziemskie: rasę albo naród, albo państwo, albo ustrój państwa, przedstawicieli władzy państwowej albo inne podstawowe wartości ludzkiej społeczności, […] i czyni z nich najwyższą normę wszelkich wartości, także religijnych, i oddaje się im bałwochwalczo, ten […] daleki jest od prawdziwej wiary w Boga i od światopoglądu odpowiadającego takiej wierze”. 19.03.1937 wydał „Divini Redemptoris” (pl. „Boski Odkupiciel”), w której poddał krytyce komunizm rosyjski, materializm dialektyczny i teorię walki klas. Pisał: „Komunizm pozbawia człowieka wolności, a więc duchowej podstawy wszelkich norm życiowych. Odbiera osobie ludzkiej całą jej godność i wszelkie moralne oparcie, z którego pomocą mogłaby się przeciwstawić naporowi ślepych namiętności […] To nowa ewangelia, którą bolszewicki i bezbożny komunizm głosi jako orędzie zbawienia i odkupienia ludzkości”… Pius XI domagał się poddania stanowionego prawa ludzkiego naturalnemu prawu Bożemu, zalecał wcielanie w życie ideału państwa i społeczeństwa chrześcijańskiego, i wzywał katolików do oporu. Dwa lata później narodowo socjalistyczne Niemcy i komunistyczna Rosja porozumiały się i wywołały II wojnę światową. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28], pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28])
źródła
osobowe:
www.ogrodywspomnien.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2017.03.24], nawolyniu.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.01.06], www.kchodorowski.republika.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.01.26], groby.radaopwim.gov.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.08.10], www.ksi.btx.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2026.07.13]
bibliograficzne:
„Lista strat wśród duchowieństwa metropolii lwowskiej obrządku łacińskiego w latach 1939‐1945”, red. Józef Krętosz, Maria Pawłowiczowa, Opole, 2005
„Słownik biograficzny duchowieństwa metropolii lwowskiej obrządku łacińskiego ofiar II wojny światowej 1939‐1945”, Maria Pawłowiczowa (red.), ks. Józef Krętosz (red.), Wydawnictwo Świętego Krzyża, Opole, 2007
„Schematismus Venerabilis Cleri Dioecesis PremisliensisKliknij by wyświetlić stronę źródłową”, Kuria diecezji przemyskiej, od 1866 do 1938
„Misterium iniquitatis. Osoby duchowne i zakonne obrządku łacińskiego zamordowane przez ukraińskich nacjonalistów w latach 1939‐1945”, ks. Józef Marecki, Instytut Pamięci Narodowej, Kraków 2020
„Encyklopedia obozów i gett, 1933‐1945Kliknij by wyświetlić stronę źródłową”, Muzeum Pamięci Holokaustu w Stanach Zjednoczonych, red. Martin Dean, tom II: „Getta w okupowanej przez Niemców wschodniej Europie”, część A
„Genocidium Atrox”, GTKRK, https://www.swzygmunt.knc.pl/GENOCIDEs/15 GENOCIDUM ATROX/vPOLISH/MAINs/GENATROXsearch01.htm
pierwotnych (oryginalnych) zdjęć:
przystanekhistoria.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2022.04.12], www.ogrodywspomnien.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2017.03.24], groby.radaopwim.gov.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.08.10], www.miejscapamiecinarodowej.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.08.14], wegliniec.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.10.31]
LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORA
Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. w WikipediiPatrz:
pl.wikipedia.org — proszę spróbować wybierając link poniżej:
LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORAKliknij i spróbuj wywołać własnego klienta poczty E–majlowej
Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:
jako temat podając:
MARTYROLOGIUM: KOPEĆ Józef
Powrót do przeglądania życiorysu:
Kliknij by powrócić do życiorysu