Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska
pełna lista:
wyświetlKliknij by wyświetlić pełną listę
przeszukujKliknij by wyświetlić listę z selekcją kategorii
displayClick to display full list in English
searchClick to display selectable list in English
Martyrologium duchowieństwa — Polska
XX w. (lata 1914 – 1989)
dane osobowe
nazwisko
JACHUŁA
imiona
Jakub
funkcja
kapłan diecezjalny
wyznanie
Kościół łaciński (rzymskokatolicki) RKwięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.09.21]
diecezja / prowincja
diecezja lubelskawięcej na
diecezja.lublin.pl
[dostęp: 2013.05.19]
data i miejsce
śmierci
13.04.1944
Chodywańcedziś: gm. Jarczów, pow. Tomaszów Lubelski, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.18]
szczegóły śmierci
Po niemieckim i rosyjskim najeździe w 09.1939 na Rzeczpospolitą i rozpoczęciu II wojny światowej, po rozpoczęciu okupacji niemieckiej, zgodził się w 06.1942 zostać proboszczem parafii położonej w jednym z najstraszniejszych miejsc na Ziemi. W niem. Distrikt Lublin (pl. Okręg Lubelski) niemieckiego okupacyjnego tworu niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), i.e. GG, gdzie położona była parafia Chodywańce, dowódcą policyjnych sił zbrojnych niem. SS‐ und Polizeiführer (pl. Dowódca SS i Policji) był Austriak, ludobójca Odilo Globočnik. Pod jego generalnym kierownictwem, ok. 17.03.1942 w Bełżcu, ok. 14 km od jego parafialnej wsi, zaczął funkcjonować VL Belzec, pierwszy w GG obóz zagłady. W ramach ludobójczego planu niem. «Endlösung der Judenfrage» (pl. Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej), realizowanego pod nazwą niem. «Aktion Reinhardt» (pl. Akcja Reinhardt), Niemcy wymordowali ok. 450,000 Żydów, głównie z GG Distrikt Galizien (pl. GG Okręg Galicja), i.e. z Galicji Wschodniej. Funkcje strażnicze i wykonawcze w VL Belzec pełnili niem. SS‐Wachmannschaften (pl. Zespoły Strażnicze SS), przeszkolone w niem. SS‐Ausbildungslager Trawniki (pl. Obóz szkoleniowy SS Trawniki), głównie Ukraińcy. A jednocześnie Niemcy rozpoczęli wcielać w życie niem. Generalplan Ost (pl. Generalny Plan Wschodni), i.e. plan zapewnienia niem. Lebensraum (pl. Przestrzeń życiowa) dla niem. Herrenvolk (pl. Rasa panów), czyli deportacji i germanizacji. W niem. Distrikt Lublin przybrało to postać ludobójczej niem. Aktion Zamość (pl. Akcja Zamość). Wybór Lubelszczyzny, a precyzyjniej Chełmszczyzny, nie był przypadkowy — stanowił praw.
realizację wieloletniego planu niemieckiego, którego początkiem był traktat brzeski z 09.02.1918, pod koniec I wojny światowej, gdy Niemcy i Austriacy — w pełni świadomie, bez jakiejkolwiek próby porozumienia z Polakami — zawarli porozumienie z Ukraińcami, przyznając im ziemię chełmską.
Gdy w 06.1943 zakończył „działalność” obóz zagłady VL Belzec Niemcy rozpoczęli drugą fazę niem. Aktion Zamość, pod kryptonimem niem. Aktion Werwolf (pl. Akcja Wilkołak). O ile pierwszy etap niem. Aktion Zamość miał doprowadzić do wysiedlenia wszystkich Polaków z okolic Zamościa i sprowadzenia tam kolonistów niemieckich, to niem. Aktion Werwolf, acz miała doprowadzić do wysiedlenia wszystkich Polaków, miała na celu ukraińską kolonizację „oczyszczonego obszaru” i stworzenie strefy ochronnej dla okolicy Zamościa — Ukraińcy wszak kolaborowali z Niemcami.
I prawd. wówczas został przez Niemców zatrzymany i przewieziony do obozu przejściowego DL Zwierzyniec, ok. 25 km na zachód od Zamościa. Tam zapewne zetknął się — wśród wysiedlanych Polaków — z polskimi dziećmi, które niem. Herrenvolk zamierzał zniemczyć. Ok. 30,000 polskich dzieci zostało ludobójczo odebranych rodzicom, przewiezione do Niemiec i przekazane w ręce rodzin niemieckich.
W obozie nie był zbyt długo: został wypuszczony w nieznanych okolicznościach. Świadczy o tym zapewne list wysłany już 13.08.1943 z Chodywaniec do swych przełożonych: „,Dwie trzecie parafii jest pod zarządem [niemieckiego] Komisarza. Od miesiąca nie było na Mszy św. w niedzielę ani jednej osoby. Stypendiów mszalnych nie ma żadnych. Jestem więc tu bezużyteczny. Proszę uprzejmie o zwolnienie mnie, bym mógł wyjechać do rodziny”.
A jednak pozostał.
Mimo, że nadal nie było bezpiecznie. I to głównie nie ze strony Niemców, a Ukraińców. W 02.1943 bowiem, Roman Szuchewycz ps. „Taras Czuprynka”, główny komendant ludobójczej, ukraińskiej orgazacji OUN/UPA, wydał rozkaz: „Akcję wytępienia [Polaków] przeprowadzić należy na zasadach następujących: Wsie polskie mają być palone, ich zaś ludność wycinana w pień. Napady na miasta nastąpią w biały dzień, nie zaś w nocy. We wsiach mieszanych należy likwidować samą ludność polską, zagrody natomiast palić tylko w takich wypadkach, jeśli są one o 15 metrów i gdy w ogóle nie grozi przerzucenie się ognia na sąsiednie budynki ukraińskie. Ludność ukraińska otrzyma wskazówki co do miejsca, gdzie ma się zgrupować w czasie trwania napadu […] Za każdego Ukraińca zamordowanego czy to przez Polaków, czy też Niemców stracić 100 (stu) Polaków”.
Był to de facto sygnał do rozpoczęcia «Genocidium Atrox» — i.e. ludobójstwa popełnionego przez Ukraińców na Polakach, zwanego „wołyńskim”.
Zaraz potem, w 03.1943 UPA wydało apel skierowany do członków kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei (pl. Ukraińska Policja Pomocnicza), w niektórych regionach określanej też jako niem. Schutzmannschaft (pl. Bataliony ochrony), i.e. Schuma, która współuczestniczyła w realizacji niemieckiego, ludobójczego planu niem. «Endlösung der Judenfrage», o dezercję i wstępowanie w szeregi UPA. Być może nawet 10,000 Ukraińców tak uczyniło.
Taktykę ludobójczych Ukraińców uszczegółowiał rozkaz Dmytro Kłaczkiwskiego ps. „Kłym Sawur” z 06.1943, który przewidując klęskę Niemiec w wojnie z Rosją, wyjaśniał i rozkazywał: „Powinniśmy przeprowadzić wielką akcję likwidacji polskiego elementu. Przy odejściu wojsk niemieckich należy wykorzystać ten dogodny moment dla zlikwidowania całej ludności męskiej w wieku od 16 do 60 lat […] Tej walki nie możemy przegrać, i za każdą cenę trzeba osłabić polskie siły. Leśne wsie oraz wioski położone obok leśnych masywów powinny zniknąć z powierzchni ziemi”.
Okolice jego wsi podlegały Okręgowi Wojskowemu WO‐3 „Turiw”, wchodzącemu w skład Grupy Operacyjnej ludobójczej OUN/UPA „UPA‐Północ” (pod dowództwem wspomnianego „Kłym Sawura”), któremu dowodził Jurij Stelmaszczuk ps. „Rudy”. Ten „demokrata” ponoć protestował — przez niecałe dwa miesiące — po czym potulnie rozpoczął realizację ludobójstwa, na podległym sobie obszarze.
Pierwszy atak na probostwo przeżył. Wówczas prawd. przestał mieszkać na plebanii — co noc nocował u innych parafian. W końcu jednak powrócił.
Na początku 04.1944 front walk rosyjsko–niemieckich zbliżył się na ok. 120 km od Zamościa — m.in. 02.02.1944 Rosjanie zdobyli Łuck na Wołyniu. Wówczas OUN/UPA prawd. podjęło decyzję o kolejnej zmasowanej akcji eksterminacyjnej Polaków. Jej śladem jest rozkaz ludobójcy Mirosława Onyszkiewicza ps. „Oresta”, dowodzącego sąsiadującym z WO‐3 „Turiw” okręgowi OUN/UPA WO‐6 „Sian”z 06.04.1944: „Rozkazuję niezwłoczne przeprowadzenie czystki swojego rejonu z elementu polskiego […] Czystkę należy przeprowadzić w stanicach słabo zaludnionych przez Polaków. W tym celu stworzyć przy rejonie bojówkę, złożoną z naszych członków, której zadaniem byłaby likwidacja wyżej wymienionych. Większe nasze stanice będą oczyszczone z tego elementu przez nasze oddziały wojackie nawet w biały dzień […] Oczyszczenie terenu musi być zakończone jeszcze przed naszą Wielkanocą, żebyśmy świętowali ją już bez Polaków […] Prowadźcie z nimi twardą, bezwzględną walkę. Nikogo nie oszczędzać, nawet w przypadku małżeństw mieszanych. Wyciągać z domów Lachów, ale Ukraińców i dzieci w tych domach nie likwidować […] Wydobyć broń. Śmierć Polakom”.
I wówczas nastąpił drugi atak na jego parafialną wioskę. Był do niej, jak się wydaje przygotowany, bo wszak ostrzegano go ponoć, na co miał odpowiedzieć: „Jak ja mogę zostawić swoje owce?”.
Napad przeprowadziła — nocą 12‐13.04.1944, i.e. z Wielkiej Środy na Wielki Czwartek, w obu wyznaniach: rzymskokatolickim i greckokatolickim — prawd. jedna z trzech sotni OUN/UPA, a może wszystkie trzy razem, i.e. sotnia dowodzona przez niejakiego Michała/Mychajło Krawczuka ps. „Jastrub”, sotnia dowodzona przez Grzegorza/Hryhorija Tkaczuka ps. „Kruk”, i sotnia dowodzona przez Bazylego/Wasyla Myhala ps. „Hałajda”. Źródła podają: „Ok. trzeciej nad ranem padły strzały, usłyszano krzyki, buchnęły płomienie. Banderowcy zbliżali się z kilku stron, chcąc okrążyć wioski zamieszkane przez Polaków i wyłapać uciekających. Przestała wówczas istnieć Plebanka licząca 80 domów i Kolonia Chodywańce — 20 polskich rodzin. Paradoksalnie Polakom z pomocą przyszli niemieccy żołnierze stacjonujący w pobliskim Jarczowie. Ich interwencja zmusiła Ukraińców do wycofania się i ograniczyła rozmiary rzezi”.
Niektóre osoby ludobójcy uprowadzili. Był jedną z takich ofiar.
Część ciał uprowadzonych znaleziono później. Także i jego. Zwłoki nosiły ślady tortur — obcięto mu język i inne części ciała, prawd. obdarto ze skóry i w końcu prawd. podcięto mu gardło. Według innych źródeł nieprzytomnemu w końcu przecięto piłą brzuch i wyciągnięto jelita. Świadek tak opisywał te wydarzenia: „W sobotę przed Niedzielą Palmową we wsi rozległ się ogromny krzyk. Słychać było strzały, w kilku miejscach pokazały się języki ognia. Wybiegliśmy na pobliskie wzgórze. Zdawało się, że palą się Chodywańce. Silni i młodzi ludzie ratowali się ucieczką. Najbezpieczniej było uciekać w stronę Jarczowa. Ci, którzy skierowali się do lasu, w stronę kolonii Chodywańce, wpadli w ręce Ukraińców. Między schwytanymi był ksiądz z naszej parafii Jakub Jachuła […] Ustawiono ich nad wcześniej wykopanym przez miejscowych Ukraińców dołem i zastrzelono. Straszną śmierć zgotowali Ukraińcy naszemu księdzu. Najpierw wlekli go do lasu, po drodze znęcając się nad nim. Później wesoło się bawiąc, przystąpili do wymierzania męczeńskiej śmierci księdzu. Po kawałku obcinali mu uszy i ręce. Na koniec, zemdlonego przerżnęli piłą, obserwując, jak wychodzą z księdza jelita. W tych ciężkich cierpieniach konał. Później jego zwłoki odkopała rodzina i zabrała. Gdzie był zagrzebany, wskazała pewna ruska kobieta, którą Ukraińcy zabrali do swego obozu jako kucharkę. Z jej też opowiadania dowiedziałam się, jak Ukraińcy żałowali, że nie mogli sobie zrobić podobnego widowiska z nauczycielki. Ta im umknęła. Po wojnie ja i kilka osób z Chodywaniec byliśmy wzywani do parafii w Tomaszowie Lubelskim. Tam opowiadaliśmy o męczeńskiej śmierci księdza. Długo czekaliśmy, że może ksiądz będzie kanonizowany. Do końca został wśród swoich owieczek i to on spośród nich poniósł najbardziej okrutną i męczeńską śmierć”.
Razem w jego parafialnych Chodywańcach Ukraińcy zamordowali 19 Polaków oraz 2 Ukraińców i 1 Ukrainkę. Spłonęło 14 gospodarstw. W oddalonej o ok. 2.5 km Plebance zamordowano 28 osób, w tym 7 Ukraińców.
12.10.2007 ludobójca Roman Szuchewycz został pośmiertnie nagrodzony tytułem Bohatera Ukrainy. W 12.2020 Rada Najwyższa Ukrainy w uchwale uznała ludobójcę Dymitra Kłaczkiwskiego „kierownikiem Ukraińskiej Powstańczej Armii na Wołyniu i uczestnikiem walk o niepodległość Ukrainy w XX wieku”. W kilku miejscowościach owym łac. „hostis humani generis” wystawiono pomniki i tablice pamiątkowe, nazwano ich imieniami szkoły.
łac. „O Tempora! O mores!”
przyczyna śmierci
zbiorowy mord
sprawstwo
Ukraińcy
miejsca i wydarzenia
«Genocidium Atrox»Kliknij by przejść do opisu, DL ZwierzyniecKliknij by przejść do opisu, «Aktion Zamość»Kliknij by przejść do opisu, VL BelzecKliknij by przejść do opisu, GeneralgouvernementKliknij by przejść do opisu, Ribbentrop‐MołotowKliknij by przejść do opisu, Encykliki Piusa XIKliknij by przejść do opisu
data i miejsce
urodzenia
24.06.1903
Białowodadziś: gm. Opole Lubelskie, pow. Opole Lubelskie, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.18]
rodzice
JACHUŁA Wojciech
🞲 ?, ? — 🕆 ?, ?
STEC Katarzyna
🞲 ?, ? — 🕆 ?, ?
prezbiterat (święcenia)
ordynacja
19.06.1932
Lublindziś: pow. Lublin miasto, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
szczegóły posługi
1942 – 1944
administrator — Chodywańcedziś: gm. Jarczów, pow. Tomaszów Lubelski, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.18] ⋄ parafia RK pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i Apostołów św. Piotra i św. Pawła ⋄ dekanat RK Tomaszów Lubelskidziś: gm. Tomaszów Lubelski, pow. Tomaszów Lubelski, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]
1938 – 08.06.1942
proboszcz — Klesztówdziś: gm. Żmudź, pow. Chełm, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.08.21] ⋄ parafia RK pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny ⋄ dekanat RK Chełmdziś: pow. Chełm miasto, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
1937 – ok. 1938
wikariusz — Mokrelipiedziś: gm. Radecznica, pow. Zamość, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.08.20] ⋄ parafia RK pw. Znalezienia Krzyża Świętego ⋄ dekanat RK Szczebrzeszyndziś: gm. Szczebrzeszyn, pow. Zamość, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]
22.06.1934 – 1937
wikariusz — Michówdziś: gm. Michów, pow. Lubartów, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.08.21] ⋄ parafia RK pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny ⋄ dekanat RK Lubartówdziś: gm. Lubartów, pow. Lubartów, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
22.09.1932 – 1934
wikariusz — Czemiernikidziś: gm. Czemierniki, pow. Radzyń Podlaski, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.08.21] ⋄ parafia RK pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika ⋄ dekanat RK Lubartówdziś: gm. Lubartów, pow. Lubartów, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
1927 – 1932
student — Lublindziś: pow. Lublin miasto, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31] ⋄ filozofia i teologia, Seminarium Duchowne
1923 – 1927
uczeń — Kraśnikdziś: gm. Kraśnik miasto, pow. Kraśnik, woj. lubelskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31] ⋄ Gimnazjum Koedukacyjne Wydziału Powiatowego Sejmiku Janowskiego — nauka uwieńczona w 1927 egzaminem dojrzałości (matura)
miejsca i wydarzenia
opisy
«Genocidium Atrox»: W latach 1939‐1947, szczególnie w latach 1943‐1944, niezależne jednostki ukraińskie, głównie przynależące do ludobójczych organizacji OUN (ramię polityczne) i UPA (ramię zbrojne), wspomagane przez ludność ukraińską, wymordowały — zazwyczaj w niezwykle brutalny sposób — na terenach Wołynia oraz sąsiadujących regionów Rzeczypospolitej, od 130,000 do 180,000 Polaków, ludności cywilnej, kobiet, dzieci, starszych, młodszych, mężczyzn. Konflikt polsko‐ukraiński, który otwarcie objawił się podczas i po zakończeniu I wojny światowej (w szczególności skutkując wojną polsko‐ukraińską lat 1918‐1919), który przetrwał, a nawet wzmocnił się podczas czasów II Rzeczpospolity, gdy zachodnia część Ukrainy wchodziła w skład państwa polskiego, wybuchł ponownie z momentem wybuchu II wojny światowej w 09.1939. Za czasów rosyjskiej okupacji 1939‐1941, gdy setki tysięcy Polaków zostało deportowanych w głąb Rosji, gdy dziesiątki tysięcy zostało zamordowanych (m.in. podczas tzw. zbrodni katyńskiej), miał jeszcze ograniczony zasięg, tym bardziej, że Ukraińcy, w szczególności nacjonaliści ukraińscy, również stali się obiektem prześladowań rosyjskich. Dopiero wybuch wojny niemiecko‐rosyjskiej 22.06.1941 i początek niemieckiej okupacji doprowadził do niezwykle krwawego konfliktu. Ukraińcy początkowo otwarcie wspierali Niemców (zakładając policję ukraińską,współuczestnicząc w zagładzie Żydów, wstępując do jednostek wojskowych walczących u boku Niemców). Później, wobec ambiwalentnej postawy Niemców, zaczęli się uniezależniać. I w 1943 jedna z jednostek ukraińskiej organizacji nacjonalistycznej OUN/UPA na Wołyniu doprowadziła do ludobójstwa miejscowej ludności polskiej. W ciągu paru tygodni zamordowano, przy biernej postawie Niemców, ponad 40 tys. Polaków. Strategię wołyńskiego OUN/UPA zaakceptowała i przyjęła cała organizacja i podobne akty ludobójstwa przeniosły się na tereny Małopolski Wschodniej, gdzie zamordowano ponad 20 tys. Polaków, napotykając jednakże na zbrojny opór ludności polskiej. Dalej na zachód, na terenie Chełmszczyzny, Rzeszowszczyzny, etc. ludobójstwo przekształciło się otwarty wręcz konflikt. Generalnie ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów, współpracujących z niemieckimi siłami okupacyjnymi, na bezbronnych Polakach miało miejsce na całym terenie obecności ukraińskiej, zniszczono setki wiosek, mordując w wyrafinowany sposób wszystkich ich mieszkańców. W czasie tego holokaustu — znanego jako «Genocidium Atrox» (pl. „straszne ludobójstwo”) — zginęło ponad 200 kapłanów i sióstr zakonnych. Charakter i cel ludobójstwa może najlepiej oddaje pieśń śpiewana przez morderców: „Polaków wyrżniemy, Żydów wytniemy, wielką Ukrainę zdobyć musimy” (ukr. „Поляків виріжем, Євреїв видусим, велику Україну здобути мусим”). Ludobójstwo i konflikt, które doprowadziły do całkowitej eliminacji polskiej społeczności i polskiej kultury z Ukrainy, zakończyły się przymusowymi deportacji lat 1944‐1945 Polaków z terenów Ukrainy oraz części Ukraińców na Ukrainę, oraz „Akcją Wisła”, w trakcie której komunazistowskie siły kontrolowanych przez Rosjan polskich jednostek wysiedliły Ukraińców z terenów południowo‐wschodnich na zachód polskiej republiki prl. (więcej na: www.swzygmunt.knc.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.06.20])
DL Zwierzyniec: niem. Durchgangslager Zwierzyniec (pl. obóz przejściowy), zorganizowany przez Niemców w 1940. Początkowo przetrzymywano w nim Polaków przeznaczonych do niewolniczych robót przymusowych w Niemczech. Od 1942 do 1943 niem. Aussiedlerlager (pl. obóz przesiedleńczy) — przetrzymywano w nim wysiedlonych mieszkańców Zamojszczyzny w ramach «Aktion Zamość» (pl. Akcja Zamość), która objęła łącznie 100‐110 tys. wysiedlonych Polaków, w tym ok. 30,000 dzieci (ludobójczy rabunek dzieci przeznaczonych do zniemczenia). Przeciętnie w obozie przytrzymywano ok. 15,000 osób. Razem przeszło przezeń ok. 24,000 osób — mężczyzn, kobiet i dzieci. W obozie dokonywano selekcji na 5 kategorii osób: „WE” — o nordyckich „cechach rasowych”, przeznaczone do „ponownego zniemczenia” — kierowane do obozu specjalnego w Łodzi; „AA” — kierowane do niewolniczej pracy przymusowej, głównie w Niemczech; „KI” — dzieci do lat 14, przeznaczone do zniemczenia w Niemczech; „KL” — przeznaczone do obozów koncentracyjnych, głównie KL Majdanek i KL Auschwitz (ok. 21%); „RD”— pow. 60 lat i inne do pracy u nowych, niemieckich kolonistów. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2017.11.07])
«Aktion Zamość»: 27.11.1942 Niemcy rozpoczęli «Aktion Zamość» — szereg akcji wysiedleńczych ludności polskiej i pacyfikacyjnych wsi polskich przeprowadzonych na Zamojszczyźnie, na terenie okupowanego przez Niemców niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), w ramach GPO niem. Generalplan Ost (pl. Generalny Plan Wschodni), czyli niemieckiego planu osiedleńczego i germanizacyjnego terytoriów Europy Środkowo‐Wschodniej i Wschodniej. Do 08.1943 objęto nią łącznie 100,000‐110,000 wysiedlonych Polaków, w tym 30,000 dzieci (część odebrano rodzicom i przeznaczono do przymusowej germanizacji w rodzinach niemieckich) — większość przeszła przez specjalny niem. UWZ Lager Zamość (pl. obóz przesiedleńczy w Zamościu), gdzie dokonywano selekcji, e.g. dzieci odseparowane od rodziców — grupa IV. Na miejsce wysiedlonych zamierzano osiedlić 60,000 kolonistów niemieckich przesiedlonych z Besarabii, Ukrainy, Bośni, Serbii, Słowenii i Rosji. W pierwszej fazie (28.11.1942‐03.1943) wysiedlono 116 wiosek — wysiedleń dokonywały jednostki niem. Schutzpolizei lub żandarmerii, z pomocą kolaborującej z Niemcami Ukraińskiej Policji Pomocniczej; w drugiej, w ramach tzw. Aktion Werwolf (06.1943‐08.1943) — 171 wiosek — wysiedlenia nadzorowały jednostki Wehrmachtu i Waffen‐SS, wspomagane przez pracowników UWZ Lager Zamość. Na skutek działań polskiego ruchu oporu — w czasie tzw. powstania zamojskiego polscy partyzanci stoczyli kilka dużych bitew z przeważającymi siłami niemieckimi — na 696 planowanych osad zdołano wysiedlić 293 wioski. Część wsi zasiedlono przesiedlanymi Ukraińcami — w ramach tzw. Ukraineraktion — pod kontrolą m.in. kolaborujących z Niemcami Ukraińskich Komitetów Pomocy. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2017.11.07], journals.umcs.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.08.20])
VL Belzec: Niemiecki niem. Vernichtungslager (pl. obóz zagłady) VL — oficjalnie zwany SS‐Sonderkommando Belzec — funkcjonujący od 03.1942 do 06.1943 k. wsi Bełżec, ok. 8 km na południe od Tomaszowa Lubelskiego, utworzony w ramach niemieckiej akcji ekstermnacji ludności żydowskiej „Reinhardt”. Ofiarami byli polscy Żydzi z gett i obozów w niemieckim Generalnym Gubernatorstwie, głównie z dystryktów Galicja, Kraków i Lublin; a także Żydzi austriaccy, czescy, niemieccy, słowaccy i węgierscy. Ofiary mordowano w stacjonarnych komorach gazowych przy użyciu gazów spalinowych. Liczbę zamordowanych szacuje się na ok. 450,000 osób. Obozem zarządzało przeciętnie ok. 20 funkcjonariuszy SS — Niemców i Austriaków. Wspomagała ich kompania straźników (niem. SS‐Wachmannschaften) — głównie byli rosyjscy jeńcy wojenni, którzy przeszli na stronę Niemiec, w większości narodowości ukraińskiej. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2020.02.08])
Generalgouvernement: Po polskiej klęsce w kampanii 09.1939, będącej rezultatem paktu Ribbentrop‐Mołotow i stanowiącej pierwszy etap II wojny światowej, i rozpoczęciu w części Polski okupacji niemieckiej (w drugiej, wschodniej części Polski rozpoczęła się okupacja rosyjska), Niemcy podzielili okupowane polskie terytorium na pięć głównych rejonów. W dwóch z nich utworzyli nowe niemieckie prowincje, dwie wcielili do innych prowincji. Natomiast piąta część potraktowana została odrębnie, i w sensie politycznym odtwarzać miała niemiecki pomysł z 1915 (po klęsce Rosjan w bitwie pod Gorlicami w 05.1915 w czasie I wojny światowej) utworzenia polskiej enklawy w ramach Niemiec. Nielegalna w sensie prawa międzynarodowego, i.e. konwencji haskiej, i publicznego, zarządzana przez Niemców wedle odrębnych praw — specjalnie ustanowionych dla polskich niem. Untermenschen (pl. podludzie) — do czasu ofensywy rosyjskiej w 1945 stanowiła część niem. Großdeutschland (pl. Wielkie Niemcy). Do 31.07.1940 zwana formalnie niem. Generalgouvernement für die besetzten polnischen Gebiete (pl. Generalne Gubernatorstwo dla okupowanych ziem polskich) — później już tylko niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), tak jak w latach 1915‐1918. Od 07.1941, czyli po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika Rosjan, w jego skład wchodził też dystrykt Galicja, czyli polskie przedwojenne południowo–wschodnie województwa. Wobec Polaków i Żydów stosowano specjalne prawo karne, umożliwiające dowolne wymierzanie kary śmierci niezależnie od wieku „sprawcy”, sankcjonujące stosowanie odpowiedzialności zbiorowej. Po zakończeniu działań zbrojnych II wojny światowej rząd niem. Generalgouvernement uznano za organizację przestępczą, a jego przywódcę, gubernatora Hansa Franka, za zbrodniarza i stracono. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2024.12.13])
Ribbentrop‐Mołotow: Ludobójczy rosyjsko‐niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. W sensie politycznym pakt był próbą przywrócenia status quo ante sprzed 1914, z jednym wyjątkiem, a mianowicie „handlową” wymianą tzw. „Królestwa Polskiego”, wchodzącego w 1914 w skład Imperium Rosyjskiego, na Galicję Wschodnią (dzisiejszą zachodnią Ukrainę), w 1914 należącą do Imperium Austro‐Węgierskiego. Galicję, ze Lwowem, mieli przejąć Rosjanie, „Królestwo Polskie” — pod nazwą Generalnego Gubernatorstwa — Niemcy. Wybuchła w rezultacie „wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu — wsparte zdradą formalnych sojuszników Polski, Francji i Niemiec, które 12.09.1939 na wspólnej konferencji w Abbeville, zdecydowały o nieudzielaniu pomocy zaatakowanej Polsce i niepodejmowaniu działań zbrojnych wobec Niemiec (co było złamaniem zobowiązań traktatowych z Polską) — zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy‐Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane «Intelligenzaktion», w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko‐niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30])
Encykliki Piusa XI: Wobec powstania w Europie dwóch systemów totalitarnych, które zdawały się ze sobą konkurować, acz więcej było między nimi podobieństw niż sprzeczności, papież Pius XI wydał w 03.1937 (w ciągu 5 dni) dwie encykliki. W wydanej 14.03.1938 „Mit brennender Sorge” (pl. „Z palącą troską”) potępił narodowy socjalizm panujący w Niemczech. Pisał: „Kto idąc za wierzeniami starogermańsko — przedchrześcijańskimi, na miejsce Boga osobowego stawia różne nieosobowe fatum, ten przeczy mądrości Bożej i Opatrzności […], kto wynosi ponad skalę wartości ziemskie: rasę albo naród, albo państwo, albo ustrój państwa, przedstawicieli władzy państwowej albo inne podstawowe wartości ludzkiej społeczności, […] i czyni z nich najwyższą normę wszelkich wartości, także religijnych, i oddaje się im bałwochwalczo, ten […] daleki jest od prawdziwej wiary w Boga i od światopoglądu odpowiadającego takiej wierze”. 19.03.1937 wydał „Divini Redemptoris” (pl. „Boski Odkupiciel”), w której poddał krytyce komunizm rosyjski, materializm dialektyczny i teorię walki klas. Pisał: „Komunizm pozbawia człowieka wolności, a więc duchowej podstawy wszelkich norm życiowych. Odbiera osobie ludzkiej całą jej godność i wszelkie moralne oparcie, z którego pomocą mogłaby się przeciwstawić naporowi ślepych namiętności […] To nowa ewangelia, którą bolszewicki i bezbożny komunizm głosi jako orędzie zbawienia i odkupienia ludzkości”… Pius XI domagał się poddania stanowionego prawa ludzkiego naturalnemu prawu Bożemu, zalecał wcielanie w życie ideału państwa i społeczeństwa chrześcijańskiego, i wzywał katolików do oporu. Dwa lata później narodowo socjalistyczne Niemcy i komunistyczna Rosja porozumiały się i wywołały II wojnę światową. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28], pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28])
źródła
osobowe:
ltg.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2012.12.28], www.niedziela.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2012.12.28], www.kresykedzierzynkozle.home.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.01.13], www.kchodorowski.republika.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.01.26], www.miesiecznik.znak.com.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.08.14]
bibliograficzne:
„Genocidium Atrox”, GTKRK, https://www.swzygmunt.knc.pl/GENOCIDEs/15 GENOCIDUM ATROX/vPOLISH/MAINs/GENATROXsearch01.htm
pierwotnych (oryginalnych) zdjęć:
niedziela.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2017.11.07], niedziela.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2017.11.07], www.stowarzyszenieuozun.wroclaw.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.01.16], www.miejscapamiecinarodowej.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.05.09]
LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORA
Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. w WikipediiPatrz:
pl.wikipedia.org — proszę spróbować wybierając link poniżej:
LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORAKliknij i spróbuj wywołać własnego klienta poczty E–majlowej
Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:
jako temat podając:
MARTYROLOGIUM: JACHUŁA Jakub
Powrót do przeglądania życiorysu:
Kliknij by powrócić do życiorysu