Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska
pełna lista:
wyświetlKliknij by wyświetlić pełną listę

przeszukujKliknij by wyświetlić listę z selekcją kategorii
displayClick to display full list in English

searchClick to display selectable list in English

Martyrologium duchowieństwa — Polska
XX w. (lata 1914 – 1989)
dane osobowe

nazwisko
POTAPOWSKI
imiona
Bazyli

funkcja
prezbiter (i.e. jerej)
wyznanie
Cerkiew prawosławna ORwięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.09.21]
diecezja / prowincja
eparchia OR na „wyzwolonych ziemiach Ukrainy” (Ukraińska Autokefaliczna Cerkiew Prawosławna UACP 1941‐1944)
eparchia OR wołyńsko‐łucka (Rosyjska Cerkiew Prawosławna Patriarchatu Moskiewskiego)więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.09.24]
eparchia OR wołyńska (Polska Autokefaliczna Cerkiew Prawosławna PACP)więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]
narodowość
ukraińska
data i miejsce
śmierci
14.10.1943

Młodawadziś: trzy odrębne wsie, grom. Prywilne, rej. Dubno, obw. Równe, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26]
szczegóły śmierci
W czasie I wojny światowej, na skutek rosyjskiej klęski w bitwie z wojskami Państw Centralnych (Cesarstwa Niemieckiego i Monarchii Austro–Węgierskiej) pod Gorlicami w 05.1915, uciekł z Wołynia, gdzie posługiwał, wraz z ok. 3 milionami urzędników, nauczycieli, wojskowych, duchowieństwa prawosławnego, etc., i ich rodzin, i.e. członków administracji okupowanej przez Rosjan na skutek zaborów Polski, w głąb Rosji (tzw. bieżeństwo), i osiadł we wsi Futor Rutkowskiego k. Żytomierza na Ukrainie. Powrócił już po upadku caratu w Rosji i separatystycznym traktacie pokojowym, zawartym 03.03.1918 w Brześciu Litewskim, mocą którego Rosja bolszewicka wycofywała się z wojny, oddając Państwom Centralnym kontrolę i.a. nad Ukrainą. Niedługo potem, 11.11.1918, zakończyła się I wojna światowa, i Polska odzyskała niepodległość. Wołyń znalazł się w jej granicach.
W 1939 posługiwał w niewielkiej wiosce Kosarewo, administracyjnie należącej do pow. Dubno w woj. wołyńskim, ok. 12 km od gminnego Młynowa. W Kosarewie — wsi i kolonii — mieszkało wówczas prawd. ok. 540 osób, w ok. 97% prawosławnych Ukraińców oraz kilkunastu rzymskokatolickich Polaków.
Po niemieckiej i rosyjskiej inwazji Polski w 09.1939 i rozpoczęciu II wojny światowej, zgodnie z postanowieniami niemiecko–rosyjskiego, ludobójczego paktu „o przyjaźni” Ribbentrop–Mołotow, Wołyń okupowany był przez Rosjan. Rosjanie przymusowo wcielili wówczas wszystkich kapłanów prawosławnych — należących wcześniej do Polskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej PACP — do Cerkwi Rosyjskiej Patriarchatu Moskiewskiego.
Po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika, Rosjan, i rozpoczęciu okupacji niemieckiej, wieś weszła w skład niem. Kreisgebiet Dubno (pl. powiat Dubno) w niem. Generalbezirk Wolhynien–Podolien (pl. Okręg generalny Wołyń–Podole) administracyjnej struktury okupacyjnej niem. Reichskommissariat Ukraine (pl. Komisariat Rzeszy Ukraina).
Wśród duchowieństwa prawosławnego nastąpił wówczas podział. Jedną z frakcji Cerkwi prawosławnej stała się Autonomiczna Ukraińska Cerkiew Prawosławna AUCP, której kanoniczne proklamowanie ogłosił 18.08.1941 synod ukraińskich biskupów prawosławnych w Ławrze Poczajowskiej. AUCP dążyła do autokefalii, i.e. usamodzielnienia, ale uznając zwierzchnictwo Patriarchatu Moskiewskiego. 08‐10.02.1942 wszelako, inna grupa biskupów prawosławnych, oznajmiła powstanie Ukraińskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej UACP, pod auspicjami PACP, która z kolei jeszcze w 1940 złożyła akt lojalności wobec niemieckiego ludobójcy Hansa Franka, niem. Generalgouverneur (pl. Generalny Gubernator) okupowanego i zarządzanego przez Niemców quasi‐państwa, zwanego niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), i.e. GG. Na obszarze niem. Reichskommissariat Ukraine biskupi UACP uważali się za następców PACP, której autokefalię przyznał Patriarchat Konstantynopolitański. Opierając się na dość szczątkowych informacjach o jego losach w ostatnich latach życia wysoce prawdopodobne wydaje się, że złożył akces do UACP.
Żydów w Kosarewie nie było, ale ich los musiał wpływać na życie również i jego wsi i parafii. W 1941, we wspomnianym Młynowie, przebywało prawd. ok. 1,500 Żydów. Na przełomie 1941/1942 Niemcy rozpoczęli realizację ludobójczego planu niem. «Endlösung der Judenfrage» (pl. Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej). 22.05.1942 Niemcy — i kolaborująca z nimi ukraińska policja niem. Ukrainische Hilfspolizei (pl. Ukraińska Policja Pomocnicza), określana jako niem. Schutzmannschaft (pl. Bataliony ochrony), i.e. Schuma — założyli getto, i opasali je drutem kolczastym. Dwóch bram pilnowali policjanci Schumy. Na początku 09.1942 lokalnych chłopów zmuszono do wykopania dużego dołu w kotlinie między Młynowem a oddaloną o ok. 1.5 km na północ wsią Murawica, w miejscu zlewiska 3 niewielkich strumyków do rzeczki Ikwa, dopływu Styru. 22.09.1942 ukraińska policja, pod niemiecką kontrolą, otoczyła getto. Ok. 980 Żydów wyprowadzono z getta i zamordowano nad wspomnianymi dołami. W 10.1942 — data dzienna nie jest znana — zamordowano tam ostatnich ok. 520 Żydów.
Kilka miesięcy późnie, w 02.1943, Roman Szuchewycz ps. „Taras Czuprynka”, komendant ukraińskiej, ludobójczej organizacji OUN/UPA, który w 1941 był członkiem ukraińskiej niem. Sondergruppe Nachtigall (pl. Grupa Specjalna Słowik) — jednostki niem. Wehrmacht (pl. Siły Zbrojne) biorącej udział w niemieckim ataku na Rosjan w 1941, oskarżanej o uczestnictwo w pogromie Żydów we Lwowie w 1941 — a później członkiem niem. Schutzmannschaftsbataillon 201 (pl. 201. Batalion Zespołu ochrony) — odpowiedzialnego za mordy Żydów i ludności cywilnej na terytorium Białorusi — wydał rozkaz: „Akcję wytępienia [Polaków] przeprowadzić należy na zasadach następujących: Wsie polskie mają być palone, ich zaś ludność wycinana w pień. Napady na miasta nastąpią w biały dzień, nie zaś w nocy. We wsiach mieszanych należy likwidować samą ludność polską, zagrody natomiast palić tylko w takich wypadkach, jeśli są one o 15 metrów i gdy w ogóle nie grozi przerzucenie się ognia na sąsiednie budynki ukraińskie. Ludność ukraińska otrzyma wskazówki co do miejsca, gdzie ma się zgrupować w czasie trwania napadu […] Za każdego Ukraińca zamordowanego czy to przez Polaków, czy też Niemców stracić 100 (stu) Polaków”.
Był to de facto sygnał do rozpoczęcia «Genocidium Atrox» — i.e. ludobójstwa popełnionego przez Ukraińców na Polakach, zwanego „wołyńskim”.
Zaraz potem, w 03.1943 UPA wydało apel skierowany do członków kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei i Schuma, o dezercję i wstępowanie w szeregi UPA. Być może nawet 10,000 Ukraińców tak uczyniło.
Taktykę ludobójczych Ukraińców uszczegółowiał rozkaz dowódcy UPA na Wołyniu Dmytro Kłaczkiwskiego ps. „Kłym Sawur” z 06.1943, który przewidując klęskę Niemiec w wojnie z Rosją, wyjaśniał i rozkazywał: „Powinniśmy przeprowadzić wielką akcję likwidacji polskiego elementu. Przy odejściu wojsk niemieckich należy wykorzystać ten dogodny moment dla zlikwidowania całej ludności męskiej w wieku od 16 do 60 lat […] Tej walki nie możemy przegrać, i za każdą cenę trzeba osłabić polskie siły. Leśne wsie oraz wioski położone obok leśnych masywów powinny zniknąć z powierzchni ziemi”.
Wybór Wołynia na rozpoczęcie «Genocidium Atrox» i ludobójstwa Polaków przez OUN/UPA nie był przypadkowy. Po pierwsze Wołyń w Polsce przedwojennej miał prawd. najmniejszy odsetek ludności polskiej w całym państwie. Po wtóre był bodajże najsłabiej rozwiniętym gospodarczo województwem Polski, co spowodowane było celową polityką zaborczych Rosjan w XIX w. — przez Wołyń wiedzie bowiem najprostsza droga do serca Rosji, do Moskwy, więc nie wytyczano tam dróg, nie budowano mostów, nie osuszano bagnistych obszarów nad Prypecią, nie lokowano przemysłu, nie zakładano szkół. Po trzecie wreszcie to właśnie Wołyń (i Chełmszczyzna) uznany został przez Państwa Centralne w traktacie brzeskim z 09.02.1918 jako część krótkotrwałego państwa Ukraińskiej Republiki Ludowej URL — w 1943 Niemcy po prostu realizowali zobowiązania wówczas podjęte.
I Wołyń spłynął polską krwią. Dziesiątki tysięcy Polaków zostało przez Ukraińców zamordowanych — przy bierności Niemców — w niezwykle barbarzyński sposób. Setki wsi spłonęły.
Prawd. był sympatykiem ludobójczej ukraińskiej organizacji OUN/UPA. Świadczyć o tym może to, że jeden z jego synów, tak jak i ojciec Bazyli — później autor wielu wierszy — był komendantem „wywiadu wojskowego” OUN/UPA w regionie Młynów, ps. „Burłaka”. A w owym regionie — tam znajdowało się Kosarewo — nie ostała się w zasadzie żadna polska wieś, Ukraińcy wymordowali w 1943 prawie wszystkich Polaków. M.in. w samym Kosarewie zamordowano co najmniej 4 osoby, w tym jedną polską rodzinę, a prawd. także i rodzinę narodowości czeskiej.
Zaraz potem, w 09.1943, został zatrzymany przez Niemców, z nieznanych przyczyn.
Przewieziony prawd. do więzienia w Dubnie, ok. 20 km na południe.
Stamtąd wywieziony do wsi Młodawa, ok. 12 km na północny wschód od Dubna, i w gronie 30 osób zamordowany w zbiorowej egzekucji.
12.10.2007 ludobójca Roman Szuchewycz został pośmiertnie nagrodzony tytułem Bohatera Ukrainy. W 12.2020 Rada Najwyższa Ukrainy w uchwale uznała ludobójcę Dymitra Kłaczkiwskiego „kierownikiem Ukraińskiej Powstańczej Armii na Wołyniu i uczestnikiem walk o niepodległość Ukrainy w XX wieku”. W kilku miejscowościach owym łac. „hostis humani generis” wystawiono pomniki i tablice pamiątkowe, nazwano szkoły ich imieniem.
łac. „O Tempora! O mores!”
przyczyna śmierci
zbiorowy mord
sprawstwo
Niemcy
miejsca i wydarzenia
«Genocidium Atrox»Kliknij by przejść do opisu, Ribbentrop‐MołotowKliknij by przejść do opisu
data i miejsce
urodzenia
10.04.1879

prezbiterat (święcenia)
ordynacja
1911

szczegóły posługi
protojerej (pl. pierwszy kapłan) — Polska Autokefaliczna Cerkiew Prawosławna PACP — nadanie godności
1921 – 1943
proboszcz — Kosarewodziś: grom. Młynów, rej. Dubno, obw. Równe, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26] ⋄ parafia OR pw. Opieki Najświętszej Maryi Panny ⋄ dekanat OR Dubno 1. okr.nazwa dekanatu prawosławnego
dziś: rej. Dubno, obw. Równe, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31] — także: misjonarz ludowy (od 03.08.1925)
01.10.1932 – 21.09.1933
dziekan — dekanat OR Dubno 1. okr.nazwa dekanatu prawosławnego
dziś: rej. Dubno, obw. Równe, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
od 1919
proboszcz — Żołobkidziś: grom. Szumsk miasto, rej. Krzemieniec, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2023.07.16] ⋄ parafia OR pw. Trójcy Świętej
ok. 1915 – ok. 1918
rezydent — Futor Rutkowskiegodziś: Rudkiwka, grom. Berezówka, rej. Żytomierz, obw. Żytomierz, Ukraina
więcej na
uk.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26]
od 26.08.1911
proboszcz — Rohóźnedziś: grom. Demidówka, rej. Dubno, obw. Równe, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2024.01.26] ⋄ parafia OR pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
1911
prezbiter (pl. kapłan, i.e. jerej) — Rosyjska Cerkiew Prawosławna — chirotonia kapłańska, i.e. święcenia prezbiteratu
wykładowca — Żytomierzdziś: grom. Żytomierz miasto, rej. Żytomierz, obw. Żytomierz, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31] ⋄ Prawosławne Seminarium Duchowne
ok. 1902
student — Krzemieniecdziś: grom. Krzemieniec miasto, rej. Krzemieniec, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.10.18] ⋄ filozofia i teologia, Prawosławne Seminarium Duchowne
żonaty — czworo dzieci
miejsca i wydarzenia
opisy
«Genocidium Atrox»: W latach 1939‐1947, szczególnie w latach 1943‐1944, niezależne jednostki ukraińskie, głównie przynależące do ludobójczych organizacji OUN (ramię polityczne) i UPA (ramię zbrojne), wspomagane przez ludność ukraińską, wymordowały — zazwyczaj w niezwykle brutalny sposób — na terenach Wołynia oraz sąsiadujących regionów Rzeczypospolitej, od 130,000 do 180,000 Polaków, ludności cywilnej, kobiet, dzieci, starszych, młodszych, mężczyzn. Konflikt polsko‐ukraiński, który otwarcie objawił się podczas i po zakończeniu I wojny światowej (w szczególności skutkując wojną polsko‐ukraińską lat 1918‐1919), który przetrwał, a nawet wzmocnił się podczas czasów II Rzeczpospolity, gdy zachodnia część Ukrainy wchodziła w skład państwa polskiego, wybuchł ponownie z momentem wybuchu II wojny światowej w 09.1939. Za czasów rosyjskiej okupacji 1939‐1941, gdy setki tysięcy Polaków zostało deportowanych w głąb Rosji, gdy dziesiątki tysięcy zostało zamordowanych (m.in. podczas tzw. zbrodni katyńskiej), miał jeszcze ograniczony zasięg, tym bardziej, że Ukraińcy, w szczególności nacjonaliści ukraińscy, również stali się obiektem prześladowań rosyjskich. Dopiero wybuch wojny niemiecko‐rosyjskiej 22.06.1941 i początek niemieckiej okupacji doprowadził do niezwykle krwawego konfliktu. Ukraińcy początkowo otwarcie wspierali Niemców (zakładając policję ukraińską,współuczestnicząc w zagładzie Żydów, wstępując do jednostek wojskowych walczących u boku Niemców). Później, wobec ambiwalentnej postawy Niemców, zaczęli się uniezależniać. I w 1943 jedna z jednostek ukraińskiej organizacji nacjonalistycznej OUN/UPA na Wołyniu doprowadziła do ludobójstwa miejscowej ludności polskiej. W ciągu paru tygodni zamordowano, przy biernej postawie Niemców, ponad 40 tys. Polaków. Strategię wołyńskiego OUN/UPA zaakceptowała i przyjęła cała organizacja i podobne akty ludobójstwa przeniosły się na tereny Małopolski Wschodniej, gdzie zamordowano ponad 20 tys. Polaków, napotykając jednakże na zbrojny opór ludności polskiej. Dalej na zachód, na terenie Chełmszczyzny, Rzeszowszczyzny, etc. ludobójstwo przekształciło się otwarty wręcz konflikt. Generalnie ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów, współpracujących z niemieckimi siłami okupacyjnymi, na bezbronnych Polakach miało miejsce na całym terenie obecności ukraińskiej, zniszczono setki wiosek, mordując w wyrafinowany sposób wszystkich ich mieszkańców. W czasie tego holokaustu — znanego jako «Genocidium Atrox» (pl. „straszne ludobójstwo”) — zginęło ponad 200 kapłanów i sióstr zakonnych. Charakter i cel ludobójstwa może najlepiej oddaje pieśń śpiewana przez morderców: „Polaków wyrżniemy, Żydów wytniemy, wielką Ukrainę zdobyć musimy” (ukr. „Поляків виріжем, Євреїв видусим, велику Україну здобути мусим”). Ludobójstwo i konflikt, które doprowadziły do całkowitej eliminacji polskiej społeczności i polskiej kultury z Ukrainy, zakończyły się przymusowymi deportacji lat 1944‐1945 Polaków z terenów Ukrainy oraz części Ukraińców na Ukrainę, oraz „Akcją Wisła”, w trakcie której komunazistowskie siły kontrolowanych przez Rosjan polskich jednostek wysiedliły Ukraińców z terenów południowo‐wschodnich na zachód polskiej republiki prl. (więcej na: www.swzygmunt.knc.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.06.20])
Ribbentrop‐Mołotow: Ludobójczy rosyjsko‐niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. W sensie politycznym pakt był próbą przywrócenia status quo ante sprzed 1914, z jednym wyjątkiem, a mianowicie „handlową” wymianą tzw. „Królestwa Polskiego”, wchodzącego w 1914 w skład Imperium Rosyjskiego, na Galicję Wschodnią (dzisiejszą zachodnią Ukrainę), w 1914 należącą do Imperium Austro‐Węgierskiego. Galicję, ze Lwowem, mieli przejąć Rosjanie, „Królestwo Polskie” — pod nazwą Generalnego Gubernatorstwa — Niemcy. Wybuchła w rezultacie „wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu — wsparte zdradą formalnych sojuszników Polski, Francji i Niemiec, które 12.09.1939 na wspólnej konferencji w Abbeville, zdecydowały o nieudzielaniu pomocy zaatakowanej Polsce i niepodejmowaniu działań zbrojnych wobec Niemiec (co było złamaniem zobowiązań traktatowych z Polską) — zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy‐Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane «Intelligenzaktion», w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko‐niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30])
źródła
osobowe:
shron1.chtyvo.org.uaKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2024.01.26]
bibliograficzne:
„Hierachia, kler i pracownicy Kościoła Prawosławnego w XIX‐XXI wieku w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej”, ks. Grzegorz Sosna, m. Antonina Troc-Sosna, Warszawa–Bielsk Podlaski 2017
„Encyklopedia obozów i gett, 1933‐1945Kliknij by wyświetlić stronę źródłową”, Muzeum Pamięci Holokaustu w Stanach Zjednoczonych, red. Martin Dean, tom II: „Getta w okupowanej przez Niemców wschodniej Europie”, część B
„Genocidium Atrox”, GTKRK, https://www.swzygmunt.knc.pl/GENOCIDEs/15 GENOCIDUM ATROX/vPOLISH/MAINs/GENATROXsearch01.htm
Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. w WikipediiPatrz:
pl.wikipedia.org — proszę spróbować wybierając link poniżej:
LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORAKliknij i spróbuj wywołać własnego klienta poczty E–majlowej
Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:

jako temat podając:
MARTYROLOGIUM: POTAPOWSKI Bazyli
Powrót do przeglądania życiorysu:
Kliknij by powrócić do życiorysu