W 1939 posługiwał w parafii, której siedzibą była niewielka wieś w pow. Lubaczów woj. lwowskiego, w środku jednego z kompleksów leśnych Roztocza. Mieszkało w niej ok. 800 osób, z których greckokatoliccy Rusini/Ukraińcy stanowili ok. 64%, rzymskokatoliccy Polacy ok. 33%, a Żydów było ok. 25.

Po niemieckim i rosyjskim ataku na Polskę w 09.1939 i rozpoczęciu II wojny światowej Miłków znalazł się — na mocy ludobójczego, rosyjsko–niemieckiego układu „o przyjaźni” z 23.08.1939, zwanego paktem Ribbentrop–Mołotow— pod okupacją rosyjską. Granica rosyjsko–niemiecka przebiegała de facto tuż za wsią. W 01.1941 wszystkich mieszkańców — Polaków i Rusinów — mocą rosyjskiej uchwały z 03.04.1940 r.

o 800 m pasie nadgranicznym, wysiedlono do Besarabii, okupowanej od 07.1940 przez Rosjan. Osiedlono ich w poniemieckiej wiosce, której mieszkańców Niemcy przesiedlili, być może do niem. Reichsgau Wartheland (pl. Okręg Rzeszy Kraj Warty), czyli okupowanej Wielkopolski, skąd w 1939‐1940 deportowali tysiące Polaków do okupowanego i zarządzanego przez Niemców quasi‐państwa, zwanego niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), i.e. GG — granica w Miłkowie była wówczas granicą między terytorium okupowanym przez Rosjan a właśnie GG. Przyjaźń niemiecko–rosyjska kwitła.

Prawd. uniknął wówczas wywózki i pozostał na terenie części swej eparchii, która znalazła się pod okupacją rosyjską. Być może już wówczas przeniósł się do wioski Surochów, ok. 25 km na południe, na prawym brzegu Sanu. Być może wszelako stało się to później, już po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika, Rosjan, i rozpoczęciu okupacji niemieckiej, i jeszcze przez jakiś czas pozostał na terenie parafii, acz nie mieszkając już w samym Miłkowie.

Wydaje się pewne, że w 1943 był już w Surochowie. Była to większa wioska, w której w 1939 mieszkało ok. 1,900 osób, z czego greckokatoliccy Rusini stanowi ok. 84%, rzymskokatoliccy Polacy ok. 14%, a Żydów było ok. 54. W 1943 liczba ludności wzrosła do 2013. Wioska przyłączona została do niem. Kreishauptmannschaft Jaroslau (pl. powiat Jarosław) w niem. Distrikt Krakau (pl. dystrykt Kraków), stanowiącego część okupacyjnego GG.

Żydów już wówczas nie było — zostali prawd. na początku 08.1942 zagnani do oddalonego o ok. 5 km Jarosławia, przez tymczasowy most na Sanie, bo most murowany prawd. w 1939 uległ zniszczeniu. Stamtąd zostali przewiezieni na teren obozu jenieckiego w Pełkiniach, ok. 8 km od Jarosławia — Niemcy przetrzymywali w nim ok. 30,000 jeńców rosyjskich, z których 6,000 miało zginąć z głodu i chorób — przez który wówczas przeszło ok. 9,000 Żydów. W końcu, po paru dniach, wszystkich Żydów przetransportowano do niem. Vernichtungslager (pl. obóz zagłady) VL Belzec, gdzie ich zamordowano w komorach gazowych — w ramach niemieckiego, ludobójczego planu niem. «Endlösung der Judenfrage» (pl. Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej), który w GG realizowany był pod nazwą niem. «Aktion Reinhardt» (pl. Akcja Reinhardt).

Niedługo później, w 02.1943, na Wołyniu, kilkaset kilometrów na wschód, Roman Szuchewycz ps. „Taras Czuprynka”, komendant ukraińskiej, ludobójczej organizacji OUN/UPA, który w 1941 był członkiem ukraińskiej niem. Sondergruppe Nachtigall (pl. Grupa Specjalna Słowik) — jednostki niem. Wehrmacht (pl. Siły Zbrojne) biorącej udział w niemieckim ataku na Rosjan w 1941, oskarżanej o uczestnictwo w pogromie Żydów we Lwowie w 1941 — a później członkiem niem. Schutzmannschaftsbataillon 201 (pl. 201. Batalion Zespołu ochrony) — odpowiedzialnego za mordy Żydów i ludności cywilnej na terytorium Białorusi — wydał rozkaz: „Akcję wytępienia [Polaków] przeprowadzić należy na zasadach następujących: Wsie polskie mają być palone, ich zaś ludność wycinana w pień. Napady na miasta nastąpią w biały dzień, nie zaś w nocy. We wsiach mieszanych należy likwidować samą ludność polską, zagrody natomiast palić tylko w takich wypadkach, jeśli są one o 15 metrów i gdy w ogóle nie grozi przerzucenie się ognia na sąsiednie budynki ukraińskie. Ludność ukraińska otrzyma wskazówki co do miejsca, gdzie ma się zgrupować w czasie trwania napadu […] Za każdego Ukraińca zamordowanego czy to przez Polaków, czy też Niemców stracić 100 (stu) Polaków”.

Był to de facto sygnał do rozpoczęcia «Genocidium Atrox» — i.e. ludobójstwa popełnionego przez Ukraińców na Polakach, zwanego „wołyńskim”.

Zaraz potem, w 03.1943 UPA wydało apel skierowany do członków kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei (pl. Ukraińska Policja Pomocnicza), w niektórych regionach określanej też jako niem. Schutzmannschaft (pl. Bataliony ochrony), i.e. Schuma, która współuczestniczyła w realizacji niemieckiego, ludobójczego planu niem. «Aktion Reinhardt», o dezercję i wstępowanie w szeregi UPA. Być może nawet 10,000 Ukraińców tak uczyniło.

Wołyń spłynął polską krwią. Dziesiątki tysięcy Polaków zostało przez Ukraińców zamordowanych — przy bierności Niemców — w niezwykle barbarzyński sposób. Setki wsi spłonęły.

OUN/UPA w 1943 formalnie funkcjonowała tylko na Wołyniu, na terytorium niem. Reichskommissariat Ukraine (pl. Komisariat Rzeszy Ukraina), więc rozkaz Szuchewycza nie obejmował — wydawałoby się — niem. Distrikt Krakau w GG. Szuchewycz wszelako — by „nie drażnić” Niemców — założył wówczas w GG ugrupowanie funkcjonujące pod eufemistyczną nazwą ukr. Українська Народна Самооборона (pl. Ukraińska Narodowa Samoobrona), i.e. UNS, wzmocnione zaprawionymi w ludobójstwie Żydów dezerterami z niem. Ukrainische Hilfspolizei i Schuma. Jego głównym celem, tak jak OUN/UPA, była eksterminacja ludności polskiej, acz w jej wewnętrznej dokumentacji i raportach ostentacyjnie pisano „obrona przed terrorem władz niemieckich”. Gdy na przełomie 1943/1944 stało się jasne, że Niemcy wojnę na wschodzie przegrywają — 24.12.1943 rozpoczęła się wielka ofensywa rosyjska zwana operacją dnieprowsko–karpacką — OUN/UPA podjęło decyzję o rozszerzeniu ludobójstwa «Genocidium Atrox» na GG. I wówczas Szuchewycz zlikwidował fikcję i przekształcił oddziały UNS w jednostki ludobójczej OUN/UPA. W 01.1944 dowódcą grupy operacyjnej OUN/UPA „UPA‐Zachód” został Wasyl Sydor, ps. „Szełest”, który rozkazał „nieustannie uderzać w Polaków aż do wyniszczenia ich do ostatniego z tych ziem”. Inny z głównych przywódców grupy „UPA‐Zachód”, ludobójca Mirosław Onyszkiewicz ps. „Orest”, tak 06.04.1944 precyzował zadania podległych mu oddziałów UPA: „Rozkazuję niezwłoczne przeprowadzenie czystki swojego rejonu z elementu polskiego […] Czystkę należy przeprowadzić w stanicach słabo zaludnionych przez Polaków. W tym celu stworzyć przy rejonie bojówkę, złożoną z naszych członków, której zadaniem byłaby likwidacja wyżej wymienionych. Większe nasze stanice będą oczyszczone z tego elementu przez nasze oddziały wojackie nawet w biały dzień […] Prowadźcie z nimi twardą, bezwzględną walkę. Nikogo nie oszczędzać, nawet w przypadku małżeństw mieszanych. Wyciągać z domów Lachów, ale Ukraińców i dzieci w tych domach nie likwidować […] Wydobyć broń. Śmierć Polakom”.

27.07.1944 Rosjanie zdobyli — w ramach ofensywy zwanej operacją lwowsko–sandomierską — Jarosław. Tego dnia również w jego wiosce rozpoczęła się okupacja rosyjska.

Pod koniec 1944 w okolicy jego wioski zaczęła uaktywniać się OUN/UPA. Obszar między tzw. linią Curzona–Namiera a Sanem, i.e. między rzekami Bug a San, określany przez Ukraińców jako Zakerzonia, OUN/UPA uznawała za zachodnią część przyszłego państwa ukraińskiego. Linia Curzona–Namiera, była demarkacyjną linią między Polską a rosyjskimi bolszewikami, zaproponowaną 11.07.1920 Rosjanom przez ministra spraw zagranicznych imperium brytyjskiego, George"a Curzona, w czasie wielkiej ofensywy rosyjskiej w trakcie wojny polsko–rosyjskiej 1919‐1921, zasugerowaną przez tzw. eksperta, Lewisa Bernsteina Namiera, Żyda polskiego pochodzenia. Rosja — wbrew planom imperialistów brytyjskich — poniosła w 1920 klęskę, ale koncepcja linii Curzona–Namiera, przebiegającej przez środek Polski, stała się cause célèbre wszystkich imperialnych koncepcji podziału Europy Środkowej, w szczególności rosyjskich i niemieckich. M.in. OUN/UPA zaczęła atakować polską wieś Wiązownica, ok. 10 km na północ od Surochowa.

I wówczas w 09.1944 został aresztowany, prawd. przez agentów rosyjskiej, ludobójczej NKWD, podążających z armią rosyjską i na zdobytych terytoriach wprowadzajacą rosyjskie porządki okupacyjne. Nieznane są przyczyny aresztowania, ale wiadomo, że przetrzymywany był w więzieniu w Jarosławiu. Wypuszczony został w 03.1945. Jeden ze świadków wspominał: „Wrócił z więzienia z długimi włosami, z brodą”.

Tymczasem gdy w 01.1945 ruszyła kolejna wielka ofensywa rosyjska, operacja wiślańsko–odrzańska, która de facto doprowadziła do klęski Niemiec, Rosjanie rozpoczęli olbrzymie akcje deportacyjne, zgodne ze standardową praktyką rosyjską rozwiązywania problemów społecznych i narodowościowych. Setki tysięcy Polaków deportowano ze wschodu i przesiedlano na zachód, na tereny, które przed II wojną światową należały do Niemiec, Ukraińców przesiedlano zaś z nowo utworzonej polskiej republiki rosyjskiej, zwanej prl — w skład której wszedł e.g. obszar między Bugiem a Sanem — na terytorium bezpośrednio okupowane przez Rosjan. Jednocześnie ludobójcze rosyjskie organizacje, takie jak NKWD czy kontrolowane przez Rosjan komunazistowskie UB, ścigały polskie oddziały konspiracyjne, partyzanckie, te które wybrały lub zmuszone zostały do wybrania drogi zbrojnego oporu partyzanckiego po rozwiązaniu 19.01.1945 przez polski rząd na wygnaniu w Londynie największej w okupowanej przez Niemcy Europie konspiracyjnej organizacji oporu, Armii Krajowej AK (część Polskiego Państwa Podziemnego). Odtąd owe oddziały, wierne złożonej przysiędze Rzeczpospolitej, dziś określane jako „żołnierze wyklęci”, walczyły nie tylko z okupantem rosyjskim, ale także ludobójcami ukraińskimi z OUN/UPA. OUN/UPA natomiast, realizująca plan eksterminacji ludności polskiej w ramach «Genocidium Atrox», pozbawiona niemieckiego parasola ochronnego, zmuszona została do obrony i walki na wielu frontach: przeciw okupacyjnym wojskom rosyjskim, polskim oddziałom komunazistowskiego prl, a także polskim oddziałom partyzanckim.

W tej sytuacji, w połowie 03.1945, dowódcą Okręgu Wojskowego OUN/UPA WO‐6 „San”, obejmującego Zakerzonię, został wspomniany ludobójca Mirosław Onyszkiewicz ps. „Orest”. Szefem sztabu WO‐6 „San” został Iwan Szpontak, ps. „Zalizniak”. 17.04.1945 oddział Szpontaka zaatakował wspomnianą wieś Wiązownica. Zamordowano ok. 91‐130 mieszkańców wsi, spalono ponad 100 gospodarstw, co stanowiło niemal połowę domów we wsi. Przed większą masakrą Wiązownicę uchronił kontratak polskiej samoobrony, zorganizowanej przez miejscowego proboszcza rzymskokatolickieg, ks. Józefa Misia, i przybycie oddziału partyzanckiego Narodowego Zjednoczenia Wojskowego NZW — powstałego po rozwiązaniu AK, zawiązanego przez byłych żołnierzy AK i Narodowej Organizacji Wojskowej NOW, ściganych przez rosyjskich okupantów, wśród celów działania którego było m.in. „wyzwolenie Polski spod okupacji i wpływów sowieckich”, oraz deklaracja, iż „Z walki o Wielką Polskę nie rezygnujemy pod wpływem terroru Rosji Sowieckiej i jej agentur” — pod dowództwem Bronisława Gliniaka ps. „Radwan”.

Już następnego dnia inny oddział NZW, pod dowództwem Józefa Zadzierskiego ps. „Wołyniak” przeprowadził pacyfikację ukraińskiej wsi Piskorowice, ok. 30 km na północ od Surochowa, określaną jako „akcja terrorystyczno–oczyszczająca”. Zamordowano ok. 120‐173 osoby, w tym kobiety i dzieci. Zdaniem niektórych historyków, „cechą charakterystyczną tej zbrodni jest pokrewieństwo większej części ofiar” z członkami OUN/UPA i ukraińskich formacji wcześniej kolaborujących z Niemcami, co świadczyć może o wcześniej sporządzonych listach proskrypcyjnych i zastosowaniu wobec osób na niej znajdujących się odpowiedzialności zbiorowej.

I wówczas został zamordowany.

Raport kierownika komunazistowskiego, zbrodniczego UB, podległego rosyjskiej ludobójczej NKWD, podaje: „grupa dywersyjna w liczbie 150 osób pod dowództwem znanego terrorysty spod znaku AK, pseudo "Radwan", dokonała [napadu] na gromadę Surochów powiat Jarosław, gdzie wymordowała 7 osób narodowości ukraińskiej.

[…] Następnie uprowadzili ze sobą księdza greckokatolickiego Michała Płachtę, jego żonę i syna”.

Inny świadek wspominał: „Został zaaresztowany nasz ksiądz Płachta. Miał żonę i chłopaka, gdzieś 8‐9‐letniego Jurka […] Ksiądz był w domu. Tu został zabrany… Bo jeszcze nie wróciliśmy po mszy do domu, jak w całej wiosce rozległy się dzwony. Widocznie napaść miała mieć miejsce wtedy, gdy ludzie będą w cerkwi, ale napastnicy trochę się spóźnili”.

Miał być z żoną i synem zawleczony do pobliskich wsi Piwoda, a potem Szówsko, ok. 4‐6 km od Surochowa, i tam wraz z nimi zastrzelony. Według źródeł ukraińskich mieli być torturowani, a żona zgwałcona.

Akcję przeprowadził prawd. oddział wspomnianego Bronisława Gliniaka ps. „Radwan”, podległego komendantowi okręgu NZW „San”, Franciszkowi Przysiężniakowi, ps. „Ojciec Jan”, który następnie 05/07.05.1945 stoczył jedną z największych bitew polskich przeciw okupantowi rosyjskiemu i rozbił kolumnę oddziałów NKWD pod Kuryłówką.

12.10.2007 ludobójca Roman Szuchewycz został pośmiertnie nagrodzony tytułem Bohatera Ukrainy. 10.12.2017, w imieniu „Rady Koordynacyjnej ds. Upamiętnienia Odznaczonych Rycerzy OUN i UPA”, ludobójca Wasyl Sydor odznaczony został pośmiertnie we Lwowie Srebrnym Krzyżem Zasługi Wojskowej UPA I klasy (nr 009). W kilku miejscowościach owym łac. „hostis humani generis” wystawiono pomniki i tablice pamiątkowe, nazwano szkoły ich imieniem.

łac. „O Tempora! O mores!”