Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska
pełna lista:
wyświetlKliknij by wyświetlić pełną listę

przeszukujKliknij by wyświetlić listę z selekcją kategorii
displayClick to display full list in English

searchClick to display selectable list in English

Martyrologium duchowieństwa — Polska
XX w. (lata 1914 – 1989)
dane osobowe
nazwisko
SOHOR
inne wersje nazwiska
SOGOR
imiona
Lew Kazimierz
funkcja
kapłan eparchialny
wyznanie
Ukraiński Kościół greckokatolicki GKwięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2013.05.19]
diecezja / prowincja
eparchia GK przemyskawięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2013.05.19]
narodowość
ukraińska
data i miejsce
śmierci
15.02.1945

Kobylnica Ruskadziś: gm. Wielkie Oczy, pow. Lubaczów, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.18]
szczegóły śmierci
Od 1938 posługiwał w parafii Kobylnica Ruska, położonej w tzw. mezoregionie fizycznogeograficznym Płaskowyżu Tarnogrodzkiego, w pow. Jaworów woj. lwowskiego. Schematyzm eparchii przemyskiej podaje, że w w 1939 parafii mieszkało ok. 1,482 greckokatolickich Ukraińców, ok. 169 Polaków i 32 Żydów; natomiast schematyzm rzymskokatolickiej archidiecezji lwowskiej podaje, że w parafii Potok Jaworowski, mającej siedzibę w dawnej kolonii Fehlbach, założonej jeszcze w XVIII w.
dla katolickich kolonistów niemieckich na obszarze wioski Kobylnica Ruska, mieszkało w 1939 ok. 343 rzymskokatolickich Polaków. Szacunkowe wyliczenia, oparte o spisy powszechne z 1921 i 1931 w Polsce, i biorące pod uwagę rozwój stanu liczebnego pow. Jaworów, wskazują, że w 1939 w Kobylnicy mogło mieszkać ok. 1,600 osób, z czego prawd. greckokatoliccy Ukraińcy stanowili ponad 70%, rzymskokatoliccy Polacy ok. 20%.
Po niemieckim ataku 01.09.1939 na Polskę (Rosjanie zaatakowali Polskę 17 dni później) i rozpoczęciu II wojny światowej, miał być aresztowany przez polskie władze, jako podejrzany o sprzyjanie nacjonalistycznej ukraińskiej organizacji OUN — która planowała wszczęcie powstania antypolskiego — i Niemcom, i przetrzymywany w areszcie na stacji Bakończyce w Przemyślu. Odnośny rozkaz polskie władze wydały już 01/02.09.1939, ale większość aresztowanych została wkrótce wypuszczona na wolność, na postawie uprawnień posiadanych przez polskich starostów.
Powrócił do swej parafii, na tereny której ok. 14.09.1939 wkroczyli Niemcy, nacierający w kierunku Lwowa. Nikt jeszcze wówczas nie wiedział, że niemiecki atak uzgodniony był — mocą ludobójczego paktu Ribbentrop–Mołotow z 23.08.1939, i.e. IV rozbioru Polski — z Rosjanami. Niemcy rozpoczęli okrążanie oddalonego o ok. 70 km na wschód Lwowa. Zaciekłe walki o miasto jeszcze trwały, gdy 17.09.1939, realizując zobowiązania zbójeckiego paktu, Polska zaatakowana została przez Rosjan. Do Lwowa Rosjanie dotarli 19.09.1939 i rozpoczęło się oblężenie miasta. Już jednak 20.09.1939 Niemcy otrzymali rozkaz wycofywania się spod Lwowa. Miasto miało przypaść Rosjanom. 22.09.1939 Lwów się poddał. Po kilku dniach Rosjanie zaczęli posuwać się na zachód, przejmując obszary opuszczane przez wycofujące się wojska niemieckie. Ok. 27.09.1939 dotarli do Kobylnicy Ruskiej. Rozpoczynała się okupacja rosyjska.
Zaczęły się aresztowania inteligencji, nauczycieli, lekarzy, ziemian, urzędników państwowych, leśników, policjantów, a także rodzin polskich wojskowych. W latach 1940‐1941 wielu innych Polaków stało się ofiarami czterech wielkich fal deportacji „na Syberię”. W relacjach często pojawia się informacja, iż „przychodzili nocą, bez uprzedzenia i zabierali całe rodziny, od niemowląt po staruszków”. „Gdy wyszliśmy na podwórze matce pozwolili zajrzeć do skrzyni — była niestety pusta, bo nasi sąsiedzi zdążyli ją już opróżnić. Praktycznie nie zabraliśmy niczego, bo nie pozwolili nam poruszać się po domu […] Były wtedy duże zaspy i silny mróz”. Ponadto 150,000‐200,000 mężczyzn wcielono do armii rosyjskiej, a ok. 100,000 zmuszono do pracy na rzecz przemysłu rosyjskiego, głównie w kopalniach Zagłębia Donieckiego, w zakładach przemysłu ciężkiego na Uralu i na Syberii. Następnie rozpoczęła się inwigilacja księży i zakonników. Na duchowieństwo nałożono wysokie podatki. Losy duchowieństwa greckokatolickiego nie odbiegały od doświadczeń polskiego duchowieństwa w tym okresie.
Po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika, Rosjan, i rozpoczęciu okupacji niemieckiej, jego parafia znalazła się w niem. Kreishauptmannschaft Lemberg (pl. powiat Lwów) w niem. Distrikt Galizien (pl. dystrykt Galicja), części okupowanego i zarządzanego przez Niemców quasi‐państwa, zwanego niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), i.e. GG. Świadkowie wspominali, że „nową sytuacją najbardziej byli ucieszeni nacjonaliści ukraińscy. W pochodach i demonstracjach manifestowali powstanie wolnej Ukrainy oraz głosili antypolskie i antyżydowskie hasła”. Jak opisują źródła żydowskie w Jaworowie Niemcy „witani byli kwiatami i z wielkim entuzjazmem przez Ukraińców”. Kilka dni później, jeszcze w 06.1941, Ukraińcy dokonali „pogromu Żydów” w Jaworowie, rabując domy i „zabijając ok. 12 Żydów”, jak podaje to samo źródło żydowskie. Oskarżano ich — bardzo prawdopodobne, że nie bez uzasadnienia — o kolaborację z Rosjanami. Miał wówczas wziąć udział w wiecu w swojej parafii, na którym lokalni ukraińscy nacjonaliści organizowali policję ukraińską w celu „usunięcia Żydów i ochrony ludności”.
Nadzieje na „wolną Ukrainę” Niemcy szybko Ukraińcom wyperswadowali. Ale wykorzystali ujawnione resentymenty antypolskie i antyżydowskie. Lata 1941‐1943 znaczone były bowiem w szczególności eksterminacją Żydów i udziałem w niej kolaboracyjnych jednostek ukraińskich.
Ośrodkiem koncentracji Żydów w okolicy był Jaworów. Tam, zaraz po rozpoczęciu okupacji niemieckiej, latem 1941, Niemcy powołali niem. Judenrat (pl. Rada Żydowska), mający reprezentować interesy ludności żydowskiej wobec władz okupacyjnych. niem. Judenrat podlegała nowa niem. Jüdischer Ordnungsdienst (pl. Żydowska Służba Porządkowa), odpowiedzialna za utrzymanie porządku wśród Żydów. Od 25.10.1941 obowiązywać zaczął dekret Hansa Franka, niem. Generalgouverneur (pl. Generalny Gubernator) GG, zgodnie z którym „Żydzi, którzy bez upoważnienia opuszczają wyznaczoną im dzielnicę, podlegają karze śmierci. Tej samej karze podlegają osoby, które takim Żydom świadomie dają kryjówkę”, oraz „Podżegacze i pomocnicy podlegają tej samej karze jak sprawca, czyn usiłowany karany będzie jak czyn dokonany. W lżejszych wypadkach można orzec ciężkie więzienie lub więzienie”. Bezwzględne przestrzeganie zakazu egzekwowali członkowie kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei (pl. Ukraińska Policja Pomocnicza), w niektórych regionach określanej też jako niem. Schutzmannschaft (pl. Bataliony ochrony), i.e. Schuma. Z jego parafii Żydzi zostali deportowani do Jaworowa prawd. w 06.1942.
Od początku 1942 Niemcy realizowali ludobójczy plan niem. «Endlösung der Judenfrage» (pl. Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej), który w GG nosił kryptonim niem. «Aktion Reinhardt» (pl. Akcja Reinhardt). Pierwsze duże grupy Żydów — ok. 1,000 — wysłano do obozów niewolniczej pracy przymusowej w Jaktorowie, Winnikach i Płuhowie, skąd zresztą później — w 1943 — przetransportowano ich z powrotem do Jaworowa. Ok. 800‐900, uznanych za „zdolnych do pracy”, przetransportowano do niem. Zwangsarbeitslager für Juden (pl. obóz pracy przymusowej dla Żydów) we Lwowie przy ul. Janowskiej, i.e. tzw. obozu janowskego ZALfJ Lemberg, zapewniającego niewolniczą siłę roboczą dla należącej do niem. Die Schutzstaffel der NSDAP (pl. Oddział ochronny NSDAP), i.e. «SS» — paramilitarnej formacji podległej rządzącej w Niemczech Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników NSDAP — spółki Deutsche Ausrüstungswerke DAW, dostarczającej niemieckiej machinie wojennej dostaw mundurów, drewna, metali, napraw sprzętu wojennego. Żydzi poddani byli codziennemu terrorowi, aresztowaniom, biciom przez członków kolaboracyjnej, ukraińskiej niem. Ukrainische Hilfspolizei. Nierzadkie był przypadki rabunków i gwałtów. 07‐08.11.1942 Niemcy, z pomocą niem. Ukrainische Hilfspolizei i z udziałem niem. Jüdischer Ordnungsdienst, przeprowadzili niem. Aktion (pl. akcja), w ramach której 1,000‐1,800 Żydów wywieziono do niem. Vernichtungslager (pl. obóz zagłady) VL Belzec, gdzie wszystkich zamordowano. Ok. 200 Żydów zamordowano podczas akcji w samym Jaworowie. Następnego dnia, i.e. 09.11.1942, te same grupy ludobójców przeszukiwały miasto w poszukiwaniu ukrywających się Żydów. Ok. 200 zamordowano na cmentarzu żydowskim. A kolejnego dnia Niemcy założyli w Jaworowie getto, ograniczone płotem z drutem kolczastym, w którym wkrótce zgromadzono ok.6,000 Żydów. Zimą 1942/1943 z głodu i na skutek epidemii tyfusu w getcie zginęło ponad 1,500 osób. 16‐18.04.1943 getto zlikwidowano, wywożąc 3,500‐4,000 Żydów do oddalonego o ok. 5 km lasu, w kierunku wsi Porudno. Tam wszystkich zamordowano. Kilkuset pozostałych zamordowano w późniejszym czasie, bądź wywieziono do innych obozów. Niemcy mogli ogłosić, że Jaworów i okolice były niem. „Judenrein” (pl. „wolne od Żydów”).
Przeżyło niewielu. Źródła żydowskie podaję, że „lokani Polacy byli bardziej skłonni do udzielania pomocy i ukrywania Żydów, niż Ukraińcy”.
Zaraz potem, w 02.1943, Roman Szuchewycz ps. „Taras Czuprynka”, komendant ukraińskiej, ludobójczej organizacji OUN/UPA, który w 1941 był członkiem ukraińskiej niem. Sondergruppe Nachtigall (pl. Grupa Specjalna Słowik) — jednostki niem. Wehrmacht (pl. Siły Zbrojne) biorącej udział w niemieckim ataku na Rosjan w 1941, oskarżanej o uczestnictwo w pogromie Żydów we Lwowie w 1941 — a później członkiem niem. Schutzmannschaftsbataillon 201 (pl. 201. Batalion Zespołu ochrony) — odpowiedzialnego za mordy Żydów i ludności cywilnej na terytorium Białorusi — wydał na Wołyniu, ok. 150 km na północny wschód, rozkaz: „Akcję wytępienia [Polaków] przeprowadzić należy na zasadach następujących: Wsie polskie mają być palone, ich zaś ludność wycinana w pień. Napady na miasta nastąpią w biały dzień, nie zaś w nocy. We wsiach mieszanych należy likwidować samą ludność polską, zagrody natomiast palić tylko w takich wypadkach, jeśli są one o 15 metrów i gdy w ogóle nie grozi przerzucenie się ognia na sąsiednie budynki ukraińskie. Ludność ukraińska otrzyma wskazówki co do miejsca, gdzie ma się zgrupować w czasie trwania napadu […] Za każdego Ukraińca zamordowanego czy to przez Polaków, czy też Niemców stracić 100 (stu) Polaków”.
Był to de facto sygnał do rozpoczęcia «Genocidium Atrox» — i.e. ludobójstwa popełnionego przez Ukraińców na Polakach, zwanego „wołyńskim”.
Zaraz potem, w 03.1943 UPA wydało apel skierowany do członków kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei o dezercję i wstępowanie w szeregi UPA. Być może nawet 10,000 Ukraińców tak uczyniło.
Wołyń spłynął polską krwią. Dziesiątki tysięcy Polaków zostało przez Ukraińców zamordowanych — przy bierności Niemców — w niezwykle barbarzyński sposób. Setki wsi spłonęły.
Apel Szuchewycza formalnie nie był skierowany do oddziałów niem. Ukrainische Hilfspolizei w niem. Distrikt Galizien — tam bowiem w 1943 ludobójcza OUN nie powołała zbrojnego ramienia pod nazwą UPA, ale formowała oddziały zbrojne pod eufemistyczną nazwą, dla „zmylenia” Niemców, ukr. Українська Народна Самооборона (pl. Ukraińska Narodowa Samoobrona), i.e. UNS — ale de facto również i tam ludobójcy ukraińscy, „bezrobotni” po zakończeniu niem. «Aktion Reinhardt», dezerterowali i wstępowali do UNS. Ich głównym celem, tak jak OUN/UPA, była eksterminacja ludności polskiej, acz w jej wewnętrznej dokumentacji i raportach ostentacyjnie pisano „obrona przed terrorem władz niemieckich”. Gdy na przełomie 1943/1944 stało się jasne, że Niemcy wojnę na wschodzie przegrywają OUN/UPA podjęło decyzję o rozszerzeniu ludobójstwa «Genocidium Atrox» na niem. Distrikt Galizien i niem. Distrikt Krakau. M.in. ludobójcy ukraińscy utworzyli grupę operacyjną OUN/UPA „UPA‐Zachód”, pod dowództwem Wasyla Sydora, ps. „Szełest”, degenerata o podobnej ścieżce kariery, co jego ludobójczy przełożony, Roman Szuchewycz — od niem. Sondergruppe Nachtigall, przez niem. Schutzmannschaftsbataillon 201, gdzie doświadczenia nabywali przy eksterminacji Żydów, do UNS — który rozkazał „nieustannie uderzać w Polaków aż do wyniszczenia ich do ostatniego z tych ziem”.
W okolicy jego parafii ludobójcza OUN/UPA rozpoczęła ataki na Polaków tuż przed nadejściem frontu rosyjsko–niemieckiego. E.g. w nocy z 19‐20.07.1944 sotnia „Siromanci”, i.e. „Biedne‐szare wilki” — której członkami byli dezerterzy z ukraińskich, kolaborujących z Niemcami formacji policyjnych, dowodzona przez Dmytro Karpenko ps. „Jastrub”, byłego żołdaka rosyjskiej Armii Czerwonej, który pojmany w 1941 przez Niemców uciekł z obozu jenieckiego, wysłana w okolice Jaworowa przez dowódcę Okręgu Wojskowego UPA WO‐3 „Łysonia”, Emiliana (Omeliana) Polowego ps. „Ostap”, degenerata, o tej samej drodze życiowej do UPA co Szuchewycz i Sydor, i.e. jego przełożeni — zaatakowała Wielkie Oczy, ok. 7 km na wschód od Kobylnicy Ruskiej, mordując kilkunastu Polaków i paląc wioskę.
Kilka dni później, ok. 23.07.1944, zarówno Wielkie Oczy, jak i Kobylnica Ruska, zajęte zostały — w ramach wielkiej rosyjskiej ofensywy, zwanej operacją lwowsko–sandomierską — przez Rosjan. Rozpoczęła się okupacja rosyjska. Ponieważ Rosjanie wstrzymali ofensywę na linii Wisły — wchodząc de facto w strategiczny sojusz z Niemcami, który umożliwił tym drugim zgniecenie Powstania Warszawskiego i wymordowanie ok. 200,000 Polaków — w okolicy jego parafii do 01.1945 stacjonowały rosyjskie wojska zaplecza. To z kolei umożliwiało Rosjanom — wobec nasycenia terenu rosyjskimi wojskami frontowymi — przeprowadzenie przygotowań do utworzenia ok. 2 km na wschód od Wielkich Ócz nowej granicy — między terytoriami bezpośrednio kontrolowanym przez Rosjan, a obszarem na zachód, który miał być przekazany polskim komunazistom i zdrajcom, i funkcjonować jako de facto rosyjska republika polska, pod nazwą prl. Umożliwiało tworzenie — w ramach prl — polskich, kolaboracyjnych zbrojnych struktur, takich jak policyjna Milicja Obywatelska MO, Wojska Ochrony Pogranicza, czy Wojska Wewnętrzne, mających zwalczać agendy Polskiego Państwa Podziemnego oraz ludobójczą OUN/UPA. Umożliwiało też przeprowadzenie wielu aresztowań Polaków, podejrzewanych o współpracę i członkostwo polskich organizacji niepodłegłościowych, a także Ukraińców, podejrzewanych o współpracę z OUN/UPA. Wreszcie umożliwiało rozpoczęcie realizacji standardowej rosyjskiej metody rozwiązywania problemów i konfliktów społecznych i narodowościowych — wielkich deportacji: Ukraińców z terytorium przyznanych prl na wschód, i milionów Polaków ze wschodu na terytorium prl. Ponieważ na większości przyszłego prl nadal trwała okupacja niemiecka, rozpoczęto od deportacji Ukraińców na wschód, za nowowytyczoną granicę.
Rosyjskie wojska frontowe opuściły okolice jego parafii ok. 12.01.1945, gdy ruszyła wielka rosyjska ofensywa, zwana operacją wiślańsko–odrzańską, która miała de facto doprowadzić do klęski Niemiec i zakończenia II wojny światowej w Europie. Uaktywniły się wówczas jednostki OUN/UPA — jego parafia znalazła się na obszarze działania Okręgu Wojskowego UPA WO‐6 „Sian”, wówczas, jak się wydaje, bez dowództwa, i w szczególności sotni/kurenia ukr. „Месники” (pl. „Mściciele”), dowodzonego przez Iwana Szpontaka ps. „Zalizniak”, dezertera z niem. Ukrainische Hilfspolizei z Rawy Ruskiej, która uczestniczyła w mordach i transportach do VL Belzec Żydów z tamtejszego getta. Jednocześnie pozostali Rosjanie — głównie nadzorujący okupowany teren członkowie ludobójczego rosyjskiego NKWD — oraz polskie kolaboracyjne siłowe jednostki prl rozpoczynały drugi etap deportacji Ukraińców z prl na wschód (pierwszy, „dobrowolny” nie przyniósł spodziewanych rezultatów).
I wówczas, na początku 02.1945, ludobójcza OUN/UPA rozpoczęła ataki zarówno na polskie kolaboracyjne komunazistowskie siły prl, jak i pozostałe rosyjskie jednostki, w tym rosyjskie siły pograniczników przy tworzonej granicy. Odpowiedzią polskich komunazistów i Rosjan były ataki na wsie podejrzewane o sprzyjanie OUN/UPA i/bądź opierające się deportacjom.
Zaatakowano e.g. Kobylnicę Ruską.
Według źrodeł „15 lutego 1945 roku milicjanci ze wsi Wielkie Oczy zamordowali na plebanii miejscowego księdza o. Łewa Sohora”.
Owi „milicjanci”, czyli członkowie wspomnianej MO, zabić go mieli w sypialni parafialnej plebanii, w obecności matki.
26.02.1945 żołdacy 2. Samodzielnego Batalionu Wojsk Wewnętrznych — jednostki przekształconej później przez prl w morderczy Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego KBW — dokonali pacyfikacji Kobylnicy Ruskiej. „Strzelali do kogo popadło”, wspominał jeden z mieszkańców. Inny relacjonował: „Widziałam jak z chaty wyciągnęli Dmytra Myliana. Dzieci objęły go za nogi. Z domu wybiegła żona, a Polak–złoczyniec zabił go na oczach dzieci”. Zamordowano wówczas 33 osoby — 1 kobietę i 32 mężczyzn.
Ukraina czci dziś pamięć pomordowany w szczególny sposób. 12.10.2007 ludobójca Roman Szuchewycz został pośmiertnie nagrodzony tytułem Bohatera Ukrainy. 10.12.2017, w imieniu „Rady Koordynacyjnej ds. Upamiętnienia Odznaczonych Rycerzy OUN i UPA”, ludobójca Wasyl Sydor odznaczony został pośmiertnie we Lwowie Srebrnym Krzyżem Zasługi Wojskowej UPA I klasy (nr 009). Znacznie wcześniej, bo już 14.01.1945, jeszcze w czasie trwania II wojny światowej, Emilian Polowy miał otrzymać Brązowy Krzyż Zasługi Wojskowej UPA. W kilku miejscowościach owym łac. „hostis humani generis” wystawiono pomniki i tablice pamiątkowe, nazwano szkoły i ulice ich imieniem.
łac. „O Tempora! O mores!”
przyczyna śmierci
zbiorowy mord
sprawstwo
Rosjanie / Polacy
miejsca i wydarzenia
«Genocidium Atrox»Kliknij by przejść do opisu, GeneralgouvernementKliknij by przejść do opisu, Ribbentrop‐MołotowKliknij by przejść do opisu, Encykliki Piusa XIKliknij by przejść do opisu
data i miejsce
urodzenia
04.03.1913

Przemyśldziś: pow. Przemyśl miasto, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
rodzice
SOHOR Eliasz
🞲 ?, ? — 🕆 ?, ?

JARYSZ Bronisława
🞲 ?, ? — 🕆 ?, ?
prezbiterat (święcenia)
ordynacja
20.03.1938

Przemyśldziś: pow. Przemyśl miasto, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
szczegóły posługi
1938 – 1945
administrator — Kobylnica Ruskadziś: gm. Wielkie Oczy, pow. Lubaczów, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.18] ⋄ parafia GK pw. św. Dymitra Męczennika ⋄ dekanat GK Krakowiecdziś: grom. Jaworów miasto, rej. Jaworów, obw. Lwów, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
1938
wikariusz — Kobylnica Ruskadziś: gm. Wielkie Oczy, pow. Lubaczów, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.18] ⋄ parafia GK pw. św. Dymitra Męczennika ⋄ dekanat GK Krakowiecdziś: grom. Jaworów miasto, rej. Jaworów, obw. Lwów, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
1933 – 1938
student — Przemyśldziś: pow. Przemyśl miasto, woj. podkarpackie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31] ⋄ filozofia i teologia, Greckokatolickie Seminarium Duchowne
miejsca i wydarzenia
opisy
«Genocidium Atrox»: W latach 1939‐1947, szczególnie w latach 1943‐1944, niezależne jednostki ukraińskie, głównie przynależące do ludobójczych organizacji OUN (ramię polityczne) i UPA (ramię zbrojne), wspomagane przez ludność ukraińską, wymordowały — zazwyczaj w niezwykle brutalny sposób — na terenach Wołynia oraz sąsiadujących regionów Rzeczypospolitej, od 130,000 do 180,000 Polaków, ludności cywilnej, kobiet, dzieci, starszych, młodszych, mężczyzn. Konflikt polsko‐ukraiński, który otwarcie objawił się podczas i po zakończeniu I wojny światowej (w szczególności skutkując wojną polsko‐ukraińską lat 1918‐1919), który przetrwał, a nawet wzmocnił się podczas czasów II Rzeczpospolity, gdy zachodnia część Ukrainy wchodziła w skład państwa polskiego, wybuchł ponownie z momentem wybuchu II wojny światowej w 09.1939. Za czasów rosyjskiej okupacji 1939‐1941, gdy setki tysięcy Polaków zostało deportowanych w głąb Rosji, gdy dziesiątki tysięcy zostało zamordowanych (m.in. podczas tzw. zbrodni katyńskiej), miał jeszcze ograniczony zasięg, tym bardziej, że Ukraińcy, w szczególności nacjonaliści ukraińscy, również stali się obiektem prześladowań rosyjskich. Dopiero wybuch wojny niemiecko‐rosyjskiej 22.06.1941 i początek niemieckiej okupacji doprowadził do niezwykle krwawego konfliktu. Ukraińcy początkowo otwarcie wspierali Niemców (zakładając policję ukraińską,współuczestnicząc w zagładzie Żydów, wstępując do jednostek wojskowych walczących u boku Niemców). Później, wobec ambiwalentnej postawy Niemców, zaczęli się uniezależniać. I w 1943 jedna z jednostek ukraińskiej organizacji nacjonalistycznej OUN/UPA na Wołyniu doprowadziła do ludobójstwa miejscowej ludności polskiej. W ciągu paru tygodni zamordowano, przy biernej postawie Niemców, ponad 40 tys. Polaków. Strategię wołyńskiego OUN/UPA zaakceptowała i przyjęła cała organizacja i podobne akty ludobójstwa przeniosły się na tereny Małopolski Wschodniej, gdzie zamordowano ponad 20 tys. Polaków, napotykając jednakże na zbrojny opór ludności polskiej. Dalej na zachód, na terenie Chełmszczyzny, Rzeszowszczyzny, etc. ludobójstwo przekształciło się otwarty wręcz konflikt. Generalnie ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów, współpracujących z niemieckimi siłami okupacyjnymi, na bezbronnych Polakach miało miejsce na całym terenie obecności ukraińskiej, zniszczono setki wiosek, mordując w wyrafinowany sposób wszystkich ich mieszkańców. W czasie tego holokaustu — znanego jako «Genocidium Atrox» (pl. „straszne ludobójstwo”) — zginęło ponad 200 kapłanów i sióstr zakonnych. Charakter i cel ludobójstwa może najlepiej oddaje pieśń śpiewana przez morderców: „Polaków wyrżniemy, Żydów wytniemy, wielką Ukrainę zdobyć musimy” (ukr. „Поляків виріжем, Євреїв видусим, велику Україну здобути мусим”). Ludobójstwo i konflikt, które doprowadziły do całkowitej eliminacji polskiej społeczności i polskiej kultury z Ukrainy, zakończyły się przymusowymi deportacji lat 1944‐1945 Polaków z terenów Ukrainy oraz części Ukraińców na Ukrainę, oraz „Akcją Wisła”, w trakcie której komunazistowskie siły kontrolowanych przez Rosjan polskich jednostek wysiedliły Ukraińców z terenów południowo‐wschodnich na zachód polskiej republiki prl. (więcej na: www.swzygmunt.knc.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.06.20])
Generalgouvernement: Po polskiej klęsce w kampanii 09.1939, będącej rezultatem paktu Ribbentrop‐Mołotow i stanowiącej pierwszy etap II wojny światowej, i rozpoczęciu w części Polski okupacji niemieckiej (w drugiej, wschodniej części Polski rozpoczęła się okupacja rosyjska), Niemcy podzielili okupowane polskie terytorium na pięć głównych rejonów. W dwóch z nich utworzyli nowe niemieckie prowincje, dwie wcielili do innych prowincji. Natomiast piąta część potraktowana została odrębnie, i w sensie politycznym odtwarzać miała niemiecki pomysł z 1915 (po klęsce Rosjan w bitwie pod Gorlicami w 05.1915 w czasie I wojny światowej) utworzenia polskiej enklawy w ramach Niemiec. Nielegalna w sensie prawa międzynarodowego, i.e. konwencji haskiej, i publicznego, zarządzana przez Niemców wedle odrębnych praw — specjalnie ustanowionych dla polskich niem. Untermenschen (pl. podludzie) — do czasu ofensywy rosyjskiej w 1945 stanowiła część niem. Großdeutschland (pl. Wielkie Niemcy). Do 31.07.1940 zwana formalnie niem. Generalgouvernement für die besetzten polnischen Gebiete (pl. Generalne Gubernatorstwo dla okupowanych ziem polskich) — później już tylko niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), tak jak w latach 1915‐1918. Od 07.1941, czyli po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika Rosjan, w jego skład wchodził też dystrykt Galicja, czyli polskie przedwojenne południowo–wschodnie województwa. Wobec Polaków i Żydów stosowano specjalne prawo karne, umożliwiające dowolne wymierzanie kary śmierci niezależnie od wieku „sprawcy”, sankcjonujące stosowanie odpowiedzialności zbiorowej. Po zakończeniu działań zbrojnych II wojny światowej rząd niem. Generalgouvernement uznano za organizację przestępczą, a jego przywódcę, gubernatora Hansa Franka, za zbrodniarza i stracono. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2024.12.13])
Ribbentrop‐Mołotow: Ludobójczy rosyjsko‐niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. W sensie politycznym pakt był próbą przywrócenia status quo ante sprzed 1914, z jednym wyjątkiem, a mianowicie „handlową” wymianą tzw. „Królestwa Polskiego”, wchodzącego w 1914 w skład Imperium Rosyjskiego, na Galicję Wschodnią (dzisiejszą zachodnią Ukrainę), w 1914 należącą do Imperium Austro‐Węgierskiego. Galicję, ze Lwowem, mieli przejąć Rosjanie, „Królestwo Polskie” — pod nazwą Generalnego Gubernatorstwa — Niemcy. Wybuchła w rezultacie „wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu — wsparte zdradą formalnych sojuszników Polski, Francji i Niemiec, które 12.09.1939 na wspólnej konferencji w Abbeville, zdecydowały o nieudzielaniu pomocy zaatakowanej Polsce i niepodejmowaniu działań zbrojnych wobec Niemiec (co było złamaniem zobowiązań traktatowych z Polską) — zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy‐Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane «Intelligenzaktion», w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko‐niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30])
Encykliki Piusa XI: Wobec powstania w Europie dwóch systemów totalitarnych, które zdawały się ze sobą konkurować, acz więcej było między nimi podobieństw niż sprzeczności, papież Pius XI wydał w 03.1937 (w ciągu 5 dni) dwie encykliki. W wydanej 14.03.1938 „Mit brennender Sorge” (pl. „Z palącą troską”) potępił narodowy socjalizm panujący w Niemczech. Pisał: „Kto idąc za wierzeniami starogermańsko — przedchrześcijańskimi, na miejsce Boga osobowego stawia różne nieosobowe fatum, ten przeczy mądrości Bożej i Opatrzności […], kto wynosi ponad skalę wartości ziemskie: rasę albo naród, albo państwo, albo ustrój państwa, przedstawicieli władzy państwowej albo inne podstawowe wartości ludzkiej społeczności, […] i czyni z nich najwyższą normę wszelkich wartości, także religijnych, i oddaje się im bałwochwalczo, ten […] daleki jest od prawdziwej wiary w Boga i od światopoglądu odpowiadającego takiej wierze”. 19.03.1937 wydał „Divini Redemptoris” (pl. „Boski Odkupiciel”), w której poddał krytyce komunizm rosyjski, materializm dialektyczny i teorię walki klas. Pisał: „Komunizm pozbawia człowieka wolności, a więc duchowej podstawy wszelkich norm życiowych. Odbiera osobie ludzkiej całą jej godność i wszelkie moralne oparcie, z którego pomocą mogłaby się przeciwstawić naporowi ślepych namiętności […] To nowa ewangelia, którą bolszewicki i bezbożny komunizm głosi jako orędzie zbawienia i odkupienia ludzkości”… Pius XI domagał się poddania stanowionego prawa ludzkiego naturalnemu prawu Bożemu, zalecał wcielanie w życie ideału państwa i społeczeństwa chrześcijańskiego, i wzywał katolików do oporu. Dwa lata później narodowo socjalistyczne Niemcy i komunistyczna Rosja porozumiały się i wywołały II wojnę światową. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28], pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28])
źródła
osobowe:
www.vox-populi.com.uaKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.09.21], ukraincy.wm.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.09.21], kresy.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2020.01.26]
bibliograficzne:
„Duchowieństwo Eparchii Przemyskiej i Apostolskiej Administracji Łemkowszczyzny”, Bogdan Prach, Wydawnictwo Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego, Lwów 2015
„Encyklopedia obozów i gett, 1933‐1945Kliknij by wyświetlić stronę źródłową”, Muzeum Pamięci Holokaustu w Stanach Zjednoczonych, red. Martin Dean, tom II: „Getta w okupowanej przez Niemców wschodniej Europie”, część A
„Genocidium Atrox”, GTKRK, https://www.swzygmunt.knc.pl/GENOCIDEs/15 GENOCIDUM ATROX/vPOLISH/MAINs/GENATROXsearch01.htm
pierwotnych (oryginalnych) zdjęć:
www.vox-populi.com.uaKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.09.21], ukraincy.wm.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.09.21], www.vox-populi.com.uaKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.09.21]
Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. w WikipediiPatrz:
pl.wikipedia.org — proszę spróbować wybierając link poniżej:
LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORAKliknij i spróbuj wywołać własnego klienta poczty E–majlowej
Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:

jako temat podając:
MARTYROLOGIUM: SOHOR Lew Kazimierz
Powrót do przeglądania życiorysu:
Kliknij by powrócić do życiorysu