Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska
pełna lista:
wyświetlKliknij by wyświetlić pełną listę
przeszukujKliknij by wyświetlić listę z selekcją kategorii
displayClick to display full list in English
searchClick to display selectable list in English
Martyrologium duchowieństwa — Polska
XX w. (lata 1914 – 1989)
dane osobowe
nazwisko
TOPOROWSKI
imiona
Florian
funkcja
kapłan diecezjalny
wyznanie
Kościół łaciński (rzymskokatolicki) RKwięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.09.21]
diecezja / prowincja
archidiecezja lwowskawięcej na
www.rkc.lviv.ua
[dostęp: 2013.05.19]
data i miejsce
śmierci
1944
Krzywedziś: grom. Skałat miasto, rej. Tarnopol, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2023.08.19]
alt. daty i miejsca
śmierci
16‑17.03.1944, 07.1944
Krasnedziś: grom. Grzymałów, rej. Czortków, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.11.24]
szczegóły śmierci
W schematyzmach rzymskokatolickiej archidiecezji lwowskiej do 1938 osoba o nazwisku Florian Toporowski nie jest wymieniana, ani jako kapłan, ani zakonnik czy mnich, ani jako seminarzysta przygotowujący się do kapłaństwa.
Inne polskie źródła natomiast informują, że „ks. Florian Toporowski ur. w 1910 r., wikariusz par. Krasne pow. Skałat. Zamordowany podczas napadu UPA w 1944 r., wraz z 80 parafianami”; inne że w 1944, w miejscowości Krzywe pow. Skałat „został zamordowany przez banderowców ks. Florian Toporowski, ur. w 1910 r., wikariusz parafii Krzywe. Zginął także kolejarz […]”; jeszcze inne, że w owych Krzywczach, w 1944 „został on uprowadzony z drogi razem z wozem i końmi oraz zamordowany w dniu wyjazdu ze stacji Skałat do Polski”.
Jeśli miał zginąć w 1944 musiałby zatem rozpocząć naukę w seminarium duchownym we Lwowie ok. 1938‐1939, a święcenia zdobyć tuż przed śmiercią. Nie jest to niemożliwe, ale do żadnych zapisów potwierdzających taką hipotezę autorom «Liber Albus» nie udało się dotrzeć.
Inna wątpliwość dotyczy wymienionej w powyżej podanych relacjach wioski Krzywe. W Krzywym, położonej ok. 2 km od powiatowego Skałatu, po drugiej stronie rzeki Gniła, acz zamieszkałej w ok. 60% przez rzymskokatolickich Polaków, rzymskokatolickiej parafii nie było. Mieszkańcy należeli do parafii Skałat.
Jeszcze inna dotyczy zapisu mówiącego od wyjeździe „do Polski”. Przed 1939 pow. Skałat, do którego należały zarówne wioski Krzywe jak Krasne, znajdował się w polskim woj. tarnopolskim. Czyli w Polsce. Podczas okupacji niemieckiej, po niemieckim i rosyjskim ataku w 09.1939 na Polskę i rozpoczęciu II wojny światowej, po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika, Rosjan, wszystkie te miejscowości znalazły się w niem. Kreishauptmannschaft Tarnopol (pl. powiat Tarnopol) w ramach niem. Distrikt Galizien (pl. dystrykt Galicja) okupowanego i zarządzanego przez Niemców quasi‐państwa, zwanego niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), i.e. GG. A zatem wyjeżdżać mógł tylko na zachód, do jakiejś miejscowości okupowanej przez Niemcy, e.g. do Lwowa, nie „do Polski”.
Największa wątpliwość, a zarazem najciekawszy trop, dotyczy aliści parafii Krasne w dek. Skałat. W 1939 w wiosce Krasne mieszkało ok. 1,800 osób, z czego rzymskokatoliccy Polacy stanowili szacunkowo ok. 70%, greckokatoliccy Ukraińcy ok. 25%, natomiast Żydzi ok. 3%. Tam bowiem w 1944 rzeczywiście miał miejsce napad ludobójczego OUN/UPA i mord polskich mieszkańców.
Był on skutkiem wydania w 02.1943, na Wołyniu, ok. 150 km na północ, przez Romana Szuchewycza ps. „Taras Czuprynka”, komendanta ukraińskiej, ludobójczej organizacji OUN/UPA, który w 1941 był członkiem ukraińskiej niem. Sondergruppe Nachtigall (pl. Grupa Specjalna Słowik) — jednostki niem. Wehrmacht (pl. Siły Zbrojne) biorącej udział w niemieckim ataku na Rosjan w 1941, oskarżanej o uczestnictwo w pogromie Żydów we Lwowie w 1941 — a później członkiem niem. Schutzmannschaftsbataillon 201 (pl. 201. Batalion Zespołu ochrony) — odpowiedzialnego za mordy Żydów i ludności cywilnej na terytorium Białorusi — rozkazu: „Akcję wytępienia [Polaków] przeprowadzić należy na zasadach następujących: Wsie polskie mają być palone, ich zaś ludność wycinana w pień. Napady na miasta nastąpią w biały dzień, nie zaś w nocy. We wsiach mieszanych należy likwidować samą ludność polską, zagrody natomiast palić tylko w takich wypadkach, jeśli są one o 15 metrów i gdy w ogóle nie grozi przerzucenie się ognia na sąsiednie budynki ukraińskie. Ludność ukraińska otrzyma wskazówki co do miejsca, gdzie ma się zgrupować w czasie trwania napadu […] Za każdego Ukraińca zamordowanego czy to przez Polaków, czy też Niemców stracić 100 (stu) Polaków”.
Był to de facto sygnał do rozpoczęcia «Genocidium Atrox» — i.e. ludobójstwa popełnionego przez Ukraińców na Polakach, zwanego „wołyńskim”.
Zaraz potem, w 03.1943 UPA wydało apel skierowany do członków kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei (pl. Ukraińska Policja Pomocnicza), w niektórych regionach określanej też jako niem. Schutzmannschaft (pl. Bataliony ochrony), i.e. Schuma, o dezercję i wstępowanie w szeregi UPA. Być może nawet 10,000 Ukraińców tak uczyniło. niem. Ukrainische Hilfspolizei brała aktywny udział w realizacji niemieckiego ludobójczego planu niem. «Endlösung der Judenfrage» (pl. Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej), który w GG nosił kryptonim niem. «Aktion Reinhardt» (pl. Akcja Reinhardt), i.e. eksterminacji Żydów — e.g. w Skałacie, który stał się centrum gromadzenia Żydów w okolicy tego miasta i w którym Niemcy utworzyli getto, według źródeł żydowskich „w latach 1941‐1943 ok. 2,500 Żydów został zamordowanych w mieście i okolicy, a ok. 4,500 przetransportowanych do niem. Vernichtungslager (pl. obóz zagłady) VL Belzec” i tam zamordowanych.
Wołyń spłynął polską krwią. Dziesiątki tysięcy Polaków zostało przez Ukraińców zamordowanych — przy bierności Niemców — w niezwykle barbarzyński sposób. Setki wsi spłonęły.
Gdy na przełomie 1943/1944 stało się jasne, że Niemcy wojnę na wschodzie przegrywają — 24.12.1943 rozpoczęła się wielka ofensywa rosyjska zwana operacją dnieprowsko–karpacką, która w szybkim tempie zaczęła przesuwać front walk niemiecko–rosyjskich e.g. w kierunku Lwowa, Tarnopola i Stanisławowa — OUN/UPA podjęło decyzję o rozszerzeniu ludobójstwa «Genocidium Atrox» na niem. Distrikt Galizien. Do tego czasu działały tam głównie — by „nie drażnić” Niemców — ugrupowania funkcjonujące pod eufemistyczną nazwą ukr. Українська Народна Самооборона (pl. Ukraińska Narodowa Samoobrona), i.e. UNS, a później także ukr. Самооборонні кущові відділи (pl. Jednostka samoobrony), i.e. SKW, wzmocnione zaprawionymi w ludobójstwie Żydów dezerterami z niem. Ukrainische Hilfspolizei. Ludobójcy ukraińscy utworzyli wówczas m.in. grupę operacyjną OUN/UPA „UPA‐Zachód”, pod dowództwem Wasyla Sydora, ps. „Szełest” — degenerata o podobnej ścieżce kariery, co jego przełożony, wspomniany ludobójca, Roman Szuchewycz, i.e. od niem. Sondergruppe Nachtigall, przez niem. Schutzmannschaftsbataillon 201, gdzie doświadczenia nabywali przy eksterminacji Żydów — który rozkazał „nieustannie uderzać w Polaków aż do wyniszczenia ich do ostatniego z tych ziem”.
I wówczas, według polskich źródeł, 16‐17.03.1944 miał miejsce atak ludobójczej OUN/UPA na Krasne. Zamordować miano 52 Polaków. „Napad na Krasne na wielką skalę urządzili banderowcy w nocy z 16 na 17 marca 1944 r. Zamordowali nożami kilkadziesiąt osób w bestialski sposób. Spalili też kilkanaście zagród polskich, ówczesny duszpasterz, ks. Łukasz Makolądra, opatrywał umierających z powodu odniesionych ran. Zginęli wtedy "ludzie zacni i szlachetni". Ks. Makolądra przez dwie godziny nocował w kościele względnie dobrze zabezpieczonym przed napadami. Miejscowy ksiądz greckokatolicki, szlachetniejszy człowiek, dawał ks. Makolądrze miejsce u siebie na plebani, mówiąc: "nie wiem, czy księdza u mnie nie zabiją, ale najpierw musieliby zabić mnie". Takich jednak wtedy było mało. To były wyjątki. Banderowcy w Krasnem nie tknęli ani kościoła, ani plebanii”.
Ks. Łukasz Makolądra na świat przyszedł w 1910, a zatem w tym samym co „ks. Florian Toporowski”. Przeżył napad OUN/UPA na Krasne i zmarł w 1998.
Być może autorzy zapisów w polskich źródłach, opartych głównie na wspomnieniach świadków, którzy przeżyli ukraińskie mordy, przypisali ks. Makolądrze inne nazwisko. Dopóki wszelako nie zostaną odkryte konkretne dowody w «Liber Albus» pozostanie notka o ks. Florianie Toporowskim.
przyczyna śmierci
mord
sprawstwo
Ukraińcy
miejsca i wydarzenia
«Genocidium Atrox»Kliknij by przejść do opisu, GeneralgouvernementKliknij by przejść do opisu, Ribbentrop‐MołotowKliknij by przejść do opisu, Encykliki Piusa XIKliknij by przejść do opisu
data i miejsce
urodzenia
1910
szczegóły posługi
do 1944
wikariusz — Krasnedziś: grom. Grzymałów, rej. Czortków, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.11.24] ⋄ kościół RK pw. Przemienienia Pańskiego ⋄ Toustedziś: grom. Grzymałów, rej. Czortków, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19], parafia RK pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny ⋄ dekanat RK Skałatdziś: grom. Skałat miasto, rej. Tarnopol, obw. Tarnopol, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
uwagi
Istnieje inne wyjaśnienie. A mianowicie autorzy notatek mogli pomylić „ks. Floriana Toporowskiego” z byłym dyrektorem polskiej szkoły w Skałacie, Florianem Toporowskim. Florian Toporowski ps. „Jeleń” był aktywnym członkiem niepodległościowej Armii Krajowej AK (część Polskiego Państwa Podziemnego). Pełnił funkcje szefa sztabu, a potem komendanta Obwodu Skałat, w ramach Inspektoratu AK Tarnopol, Okręg AK Tarnopol. W jego domu w Skałacie skupiać się miał cały ruch konspiracyjny obwodu, a punkt kontaktowy prowadziła jego żona. 21.12.1943 udał się wozem — wraz z kolegą z AK Demkowskim, byłym podoficerem zawodowym polskiego Korpusu Ochrony Pogranicza KOP — do wsi Ostra Mogiła bądź Monasterycha, ok. 10‐15 km na wschód od Skałatu, gdzie zamierzali kupić mięso na zbliżające się święta Bożego Narodzenia. Tam zostali napadnięci przez ludobójców OUN/UPA. Bronili się. Demkowski miał ponieść śmierć na miejscu, a Toporowski ps. „Jeleń” miał zostać pojmany, związany i wywieziony w nieznanym kierunku. Ciała nie odnaleziono.
miejsca i wydarzenia
opisy
«Genocidium Atrox»: W latach 1939‐1947, szczególnie w latach 1943‐1944, niezależne jednostki ukraińskie, głównie przynależące do ludobójczych organizacji OUN (ramię polityczne) i UPA (ramię zbrojne), wspomagane przez ludność ukraińską, wymordowały — zazwyczaj w niezwykle brutalny sposób — na terenach Wołynia oraz sąsiadujących regionów Rzeczypospolitej, od 130,000 do 180,000 Polaków, ludności cywilnej, kobiet, dzieci, starszych, młodszych, mężczyzn. Konflikt polsko‐ukraiński, który otwarcie objawił się podczas i po zakończeniu I wojny światowej (w szczególności skutkując wojną polsko‐ukraińską lat 1918‐1919), który przetrwał, a nawet wzmocnił się podczas czasów II Rzeczpospolity, gdy zachodnia część Ukrainy wchodziła w skład państwa polskiego, wybuchł ponownie z momentem wybuchu II wojny światowej w 09.1939. Za czasów rosyjskiej okupacji 1939‐1941, gdy setki tysięcy Polaków zostało deportowanych w głąb Rosji, gdy dziesiątki tysięcy zostało zamordowanych (m.in. podczas tzw. zbrodni katyńskiej), miał jeszcze ograniczony zasięg, tym bardziej, że Ukraińcy, w szczególności nacjonaliści ukraińscy, również stali się obiektem prześladowań rosyjskich. Dopiero wybuch wojny niemiecko‐rosyjskiej 22.06.1941 i początek niemieckiej okupacji doprowadził do niezwykle krwawego konfliktu. Ukraińcy początkowo otwarcie wspierali Niemców (zakładając policję ukraińską,współuczestnicząc w zagładzie Żydów, wstępując do jednostek wojskowych walczących u boku Niemców). Później, wobec ambiwalentnej postawy Niemców, zaczęli się uniezależniać. I w 1943 jedna z jednostek ukraińskiej organizacji nacjonalistycznej OUN/UPA na Wołyniu doprowadziła do ludobójstwa miejscowej ludności polskiej. W ciągu paru tygodni zamordowano, przy biernej postawie Niemców, ponad 40 tys. Polaków. Strategię wołyńskiego OUN/UPA zaakceptowała i przyjęła cała organizacja i podobne akty ludobójstwa przeniosły się na tereny Małopolski Wschodniej, gdzie zamordowano ponad 20 tys. Polaków, napotykając jednakże na zbrojny opór ludności polskiej. Dalej na zachód, na terenie Chełmszczyzny, Rzeszowszczyzny, etc. ludobójstwo przekształciło się otwarty wręcz konflikt. Generalnie ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów, współpracujących z niemieckimi siłami okupacyjnymi, na bezbronnych Polakach miało miejsce na całym terenie obecności ukraińskiej, zniszczono setki wiosek, mordując w wyrafinowany sposób wszystkich ich mieszkańców. W czasie tego holokaustu — znanego jako «Genocidium Atrox» (pl. „straszne ludobójstwo”) — zginęło ponad 200 kapłanów i sióstr zakonnych. Charakter i cel ludobójstwa może najlepiej oddaje pieśń śpiewana przez morderców: „Polaków wyrżniemy, Żydów wytniemy, wielką Ukrainę zdobyć musimy” (ukr. „Поляків виріжем, Євреїв видусим, велику Україну здобути мусим”). Ludobójstwo i konflikt, które doprowadziły do całkowitej eliminacji polskiej społeczności i polskiej kultury z Ukrainy, zakończyły się przymusowymi deportacji lat 1944‐1945 Polaków z terenów Ukrainy oraz części Ukraińców na Ukrainę, oraz „Akcją Wisła”, w trakcie której komunazistowskie siły kontrolowanych przez Rosjan polskich jednostek wysiedliły Ukraińców z terenów południowo‐wschodnich na zachód polskiej republiki prl. (więcej na: www.swzygmunt.knc.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.06.20])
Generalgouvernement: Po polskiej klęsce w kampanii 09.1939, będącej rezultatem paktu Ribbentrop‐Mołotow i stanowiącej pierwszy etap II wojny światowej, i rozpoczęciu w części Polski okupacji niemieckiej (w drugiej, wschodniej części Polski rozpoczęła się okupacja rosyjska), Niemcy podzielili okupowane polskie terytorium na pięć głównych rejonów. W dwóch z nich utworzyli nowe niemieckie prowincje, dwie wcielili do innych prowincji. Natomiast piąta część potraktowana została odrębnie, i w sensie politycznym odtwarzać miała niemiecki pomysł z 1915 (po klęsce Rosjan w bitwie pod Gorlicami w 05.1915 w czasie I wojny światowej) utworzenia polskiej enklawy w ramach Niemiec. Nielegalna w sensie prawa międzynarodowego, i.e. konwencji haskiej, i publicznego, zarządzana przez Niemców wedle odrębnych praw — specjalnie ustanowionych dla polskich niem. Untermenschen (pl. podludzie) — do czasu ofensywy rosyjskiej w 1945 stanowiła część niem. Großdeutschland (pl. Wielkie Niemcy). Do 31.07.1940 zwana formalnie niem. Generalgouvernement für die besetzten polnischen Gebiete (pl. Generalne Gubernatorstwo dla okupowanych ziem polskich) — później już tylko niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), tak jak w latach 1915‐1918. Od 07.1941, czyli po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika Rosjan, w jego skład wchodził też dystrykt Galicja, czyli polskie przedwojenne południowo–wschodnie województwa. Wobec Polaków i Żydów stosowano specjalne prawo karne, umożliwiające dowolne wymierzanie kary śmierci niezależnie od wieku „sprawcy”, sankcjonujące stosowanie odpowiedzialności zbiorowej. Po zakończeniu działań zbrojnych II wojny światowej rząd niem. Generalgouvernement uznano za organizację przestępczą, a jego przywódcę, gubernatora Hansa Franka, za zbrodniarza i stracono. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2024.12.13])
Ribbentrop‐Mołotow: Ludobójczy rosyjsko‐niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. W sensie politycznym pakt był próbą przywrócenia status quo ante sprzed 1914, z jednym wyjątkiem, a mianowicie „handlową” wymianą tzw. „Królestwa Polskiego”, wchodzącego w 1914 w skład Imperium Rosyjskiego, na Galicję Wschodnią (dzisiejszą zachodnią Ukrainę), w 1914 należącą do Imperium Austro‐Węgierskiego. Galicję, ze Lwowem, mieli przejąć Rosjanie, „Królestwo Polskie” — pod nazwą Generalnego Gubernatorstwa — Niemcy. Wybuchła w rezultacie „wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu — wsparte zdradą formalnych sojuszników Polski, Francji i Niemiec, które 12.09.1939 na wspólnej konferencji w Abbeville, zdecydowały o nieudzielaniu pomocy zaatakowanej Polsce i niepodejmowaniu działań zbrojnych wobec Niemiec (co było złamaniem zobowiązań traktatowych z Polską) — zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy‐Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane «Intelligenzaktion», w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko‐niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30])
Encykliki Piusa XI: Wobec powstania w Europie dwóch systemów totalitarnych, które zdawały się ze sobą konkurować, acz więcej było między nimi podobieństw niż sprzeczności, papież Pius XI wydał w 03.1937 (w ciągu 5 dni) dwie encykliki. W wydanej 14.03.1938 „Mit brennender Sorge” (pl. „Z palącą troską”) potępił narodowy socjalizm panujący w Niemczech. Pisał: „Kto idąc za wierzeniami starogermańsko — przedchrześcijańskimi, na miejsce Boga osobowego stawia różne nieosobowe fatum, ten przeczy mądrości Bożej i Opatrzności […], kto wynosi ponad skalę wartości ziemskie: rasę albo naród, albo państwo, albo ustrój państwa, przedstawicieli władzy państwowej albo inne podstawowe wartości ludzkiej społeczności, […] i czyni z nich najwyższą normę wszelkich wartości, także religijnych, i oddaje się im bałwochwalczo, ten […] daleki jest od prawdziwej wiary w Boga i od światopoglądu odpowiadającego takiej wierze”. 19.03.1937 wydał „Divini Redemptoris” (pl. „Boski Odkupiciel”), w której poddał krytyce komunizm rosyjski, materializm dialektyczny i teorię walki klas. Pisał: „Komunizm pozbawia człowieka wolności, a więc duchowej podstawy wszelkich norm życiowych. Odbiera osobie ludzkiej całą jej godność i wszelkie moralne oparcie, z którego pomocą mogłaby się przeciwstawić naporowi ślepych namiętności […] To nowa ewangelia, którą bolszewicki i bezbożny komunizm głosi jako orędzie zbawienia i odkupienia ludzkości”… Pius XI domagał się poddania stanowionego prawa ludzkiego naturalnemu prawu Bożemu, zalecał wcielanie w życie ideału państwa i społeczeństwa chrześcijańskiego, i wzywał katolików do oporu. Dwa lata później narodowo socjalistyczne Niemcy i komunistyczna Rosja porozumiały się i wywołały II wojnę światową. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28], pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28])
źródła
osobowe:
www.panorama.info.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2012.11.23], baza.muzeum-ak.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2026.07.13]
bibliograficzne:
„Misterium iniquitatis. Osoby duchowne i zakonne obrządku łacińskiego zamordowane przez ukraińskich nacjonalistów w latach 1939‐1945”, ks. Józef Marecki, Instytut Pamięci Narodowej, Kraków 2020
„Encyklopedia obozów i gett, 1933‐1945Kliknij by wyświetlić stronę źródłową”, Muzeum Pamięci Holokaustu w Stanach Zjednoczonych, red. Martin Dean, tom II: „Getta w okupowanej przez Niemców wschodniej Europie”, część A
„Genocidium Atrox”, GTKRK, https://www.swzygmunt.knc.pl/GENOCIDEs/15 GENOCIDUM ATROX/vPOLISH/MAINs/GENATROXsearch01.htm
pierwotnych (oryginalnych) zdjęć:
wegliniec.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.10.31]
LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORA
Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. w WikipediiPatrz:
pl.wikipedia.org — proszę spróbować wybierając link poniżej:
LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORAKliknij i spróbuj wywołać własnego klienta poczty E–majlowej
Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:
jako temat podając:
MARTYROLOGIUM: TOPOROWSKI Florian
Powrót do przeglądania życiorysu:
Kliknij by powrócić do życiorysu