Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska
pełna lista:
wyświetlKliknij by wyświetlić pełną listę
przeszukujKliknij by wyświetlić listę z selekcją kategorii
displayClick to display full list in English
searchClick to display selectable list in English
Martyrologium duchowieństwa — Polska
XX w. (lata 1914 – 1989)
dane osobowe
nazwisko
PROCEK
imiona
Alojzy
funkcja
kleryk zakonny
wyznanie
Kościół łaciński (rzymskokatolicki) RKwięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.09.21]
zakon
Towarzystwo św. Franciszka Salezego SDBwięcej na
www.salezjanie.pl
[dostęp: 2012.11.23]
(i.e. Salezjanie)
diecezja / prowincja
Inspektoria Krakowska pw. św. Jacka SDB
data i miejsce
śmierci
09.01.1943
Ostrowiańsktakże: Ostrowiańskij
dziś: rej. Orłowski, obw. rostowski, Rosja
więcej na
ru.wikipedia.org
[dostęp: 2022.07.19]
alt. daty i miejsca
śmierci
Ostrojańsk
szczegóły śmierci
Po niemieckim i rosyjskim najeździe na Rzeczpospolitą w 09.1939 i rozpoczęciu II wojny światowej, po rozpoczęciu okupacji niemieckiej, aresztowany przez Niemców ok. 09.11.1939 w Marszałkach, wraz z 6 księżmi, 6 klerykami i 2 braćmi zakonnymi–koadiutorami. niem. Geheime Staatspolizei (pl. Tajna Policja Państwowa), i.e. Gestapo, przeprowadziło też rewizję studentatu, dokonało rabunku mienia. Później Niemcy przekształcili go w szkołę niem. Hitler‐Jugend (pl. „Młodzież Hitlera”), i.e. organizacji młodzieżowej rządzącej w Niemczech Narodowo–Socjalistycznej Partii Robotników NSDAP, będącej jednocześnie przybudówką zbrodniczych bojówek niem. Die Sturmabteilungen der NSDAP (pl. Oddziały Szturmowe NSDAP), i.e. «SA».
Niemcy systematycznie, do 1941, zamknęli wszystkie „zakłady religijne i stowarzyszenia zakonne” na okupowanych terenach Polski bezpośrednio włączonych do Niemiec — m.in. w nowo uworzonym tzw. niem. Reichsgau Wartheland (pl. Okręg Rzeszy Kraj Warty), czyli okupowanej przez Niemców Wielkopolsce, gdzie położony był klasztor Marszałki. A 13.09.1941 w niem. Reichsgau Wartheland miejscowy niem. Reichsstatthalter (pl. namiestnik Rzeszy), zbrodniarz Artur Greiser, wydał niem. „Verordnung des Reichsstatth alters im Wartheland über religiöse Vereinigungen und Religionsgesellschaiten im Reichsgau Wartheland” (pl. „Rozporządzenie namiestnika Rzeszy o stowarzyszeniach religijnych i związkach religijnych”), de facto delegalizujący Kościół Katolicki, i na jego miejsce powołujący niem. Römisch–katholische Kirche deutscher Nationalität im Reichsgau Wartheland (pl. Kościół rzymskokatolicki narodowości niemieckiej w Kraju Warty), funkcjonujący w Niemczech na podstawie prawa prywatnego. W tym samym czasie ostatni w zasadzie polscy kapłani katoliccy w niem. Reichsgau Wartheland zostali aresztowani i przewiezieni do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Dachau.
Przewieziony do Kępna i tam przetrzymywany w „Sali Sokoła”.
Następnie 10‐11.11.1939 przetransportowany prawd. do Kalisza. Tam przetrzymywany w niem. Polizeigefängnis (pl. więzienie policyjne), tymczasowym areszcie dla zatrzymywanych w ramach ludobójczej niem. «Intelligenzaktion» (pl. „Akcja Inteligencja”) Polaków.
22.12.1939, wraz z prawd. 6 innymi klerykami, zwolniony.
Powrócił w strony rodzinne, które również zostały włączone bezpośrednio do Niemiec, precyzyjniej do niemieckiej niem. Provinz Schlesien (pl. Prowincja Śląsk).
Stamtąd udał się do domu swego Zgromadzenia SDB w miasteczku Pogrzebień, który przed wojną znajdował się na terenie Niemiec.
Po jego zamknięciu 23.10.1940 przez Niemców i wyrzuceniu zakoników — w budynku zakonnym urządzono niem. Durchgangslager (pl. obóz przejściowy) DL Pogrzebin dla przesiedleńców z Besarabii, a potem Polenlager 82, obóz koncentracyjny dla Polaków, po czym niem. Kinderlager (pl. obóz dziecięcy) — udał się do Oświęcimia, również włączonego przez Niemców do niem. Provinz Schlesien. Działalność wychowawcza oo. Salezjanów SDB w Oświęcimiu — gdzie Niemcy w 1940 zaczęli zakładać obóz koncentracyjny, który do historii wszedł pod nazwą KL Auschwitz, została poważnie ograniczona, gdyż budynki szkoły i internatu przejęło wojsko niemieckie, pozostawiając zakonnikom zaledwie kilka pomieszczeń i kościół, w którym sprawowali posługę duszpasterską. Mimo to potajemnie kontynuował tam studia filozoficzne, i.e. naukę na poziomie licealnym.
Prawd. tam też, na początku 1941, zmuszony do podpisania niem. Deutsche Volksliste (pl. niemiecka lista narodowościowa), i.e. DVL, wprowadzonej 02.09.1940 na podstawie reskryptu Heinricha Himmlera, w roli niem. Reichskommissar für die Festigung deutschen Volkstums (pl. Komisarz Rzeszy do spraw Umacniania Niemczyzny), i.e. RKFDV, który na terenach polskich anektowanych — i.e. bezpośrednio włączonych — do Niemiec, w tym niem. Provinz Oberschlesien (pl. prowincja Górny Śląsk), reaktowywanej 18.01.1941 po odłączeniu od niem. Provinz Schlesien, zaczął obowiązywać od 04.03.1941. Jako Ślązak, urodzony na obszarze owej niem. Provinz Oberschlesien, podpisać musiał — odmowa groziła bowiem więzieniem albo obozem koncentracyjnym. Zapewne wpisał się jako niem. Eingedeutschte (pl. zgermanizowany), czyli do kategorii 3 DVL — osób, uznawanych przez Niemców za częściowo spolonizowane. Do tej kategorii zapisało się — wypełnienie formularza DVL było obowiązkowe — ok. 70% Polaków zamieszkujących niem. Provinz Oberschlesien.
Zaraz potem przymusowo wcielony do niemieckiego wojska niem. Wehrmacht (pl. Siły Zbrojne). Niemcy przygotowywały się do uderzenia na Rosjan, a odmowa służby jednoznaczna była z wyrokiem śmierci za zdradę i represjami wymierzonymi w rodzinę.
Początkowo służył w oddziale sanitarnym w Szczecinie.
Zginął podczas działań na froncie wschodnim, po niemieckim ataku w 06.1941 na uprzedniego sojusznika Rosjan — podczas tzw. walk o Kaukaz, w trakcie jednej z wielu rosyjskich ofensyw w 1943 w tym regionie (ofensywa Salsk–Rostów).
przyczyna śmierci
działania wojenne
sprawstwo
Rosjanie
miejsca i wydarzenia
KaliszKliknij by przejść do opisu, Ribbentrop‐MołotowKliknij by przejść do opisu, Encykliki Piusa XIKliknij by przejść do opisu
data i miejsce
urodzenia
20.07.1920
Raszczycedziś: gm. Lyski, pow. Rybnik, woj. śląskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
śluby zakonne
02.08.1939 (czasowe)
szczegóły posługi
1939 – 1940
student — Pogrzebieńdziś: gm. Kornowac, pow. Racibórz, woj. śląskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.02.15] ⋄ filozofia, Instytut Filozoficzny (zwany także Studentatem Filozoficznym), Salezjanie SDB — dokończanie nauczania na poziomie licealnym
1939
student — Marszałkidziś: gm. Grabów nad Prosną, pow. Ostrzeszów, woj. wielkopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.18] ⋄ filozofia, Instytut Filozoficzny (zwany także Studentatem Filozoficznym), Salezjanie SDB — dokończanie nauczania na poziomie licealnym
1938 – 1939
nowicjat — Czerwińsk nad Wisłądziś: gm. Czerwińsk nad Wisłą, pow. Płońsk, woj. mazowieckie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.09.02] ⋄ Dom Towarzystwa, Salezjanie SDB
inni związani
szczegółami śmierci
GOJKliknij by wyświetlić biogram Szczepan, KUREKKliknij by wyświetlić biogram Franciszek, WYPLERKliknij by wyświetlić biogram Antoni, ZIMMERMANNKliknij by wyświetlić biogram Józef, HILTAWSKIKliknij by wyświetlić biogram Alfred, KISIELKliknij by wyświetlić biogram Paweł Piotr, MOCHAKliknij by wyświetlić biogram Henryk
miejsca i wydarzenia
opisy
Kalisz: Więzienie dla mężczyzn i kobiet wybudowane w latach 1840‐1846, w czasach zaboru rosyjskiego. Zawierało ok. 120 uznanych za pojedyncze celi. Po rozpoczęciu II wojny światowej i okupacji niemieckiej było aresztem śledczym i więzieniem — najpierw niem. Polizeigefängnis (pl. więzienie policyjne), od 10.03.1941 niem. Haftanstalt (pl. areszt), od 01.1942 niem. Stammlager/Haftanstalt (pl. macierzysty obóz karny / areszt) — zarządzanymi przez niemiecką niem. Geheime Staatspolizei (pl. Tajna Policja Państwowa), i.e. Gestapo. Przetrzymywano w nim głównie Polaków, ale też Niemców, w tym uznawanych za więźniów politycznych (członków polskiego ruchu oporu). Osadzonych — jeśli nie zostali zamordowani na skutek tortur lub skazani na karę śmierci — wywożono do obozów koncentracyjnych. Więzienie było zatłoczone — e.g. 30.04.1943 przetrzymywano w nim 422 mężczyzn i 126 kobiet. Więźniów torturowano. Od 18.09.1942 wykonywano wyroki śmierci na Polakach — łącznie zamordowano ok. 700 osób (rozstrzelanych, powieszonych, oraz zmarłych w wyniku tortur i chorób). Razem w 1939‐1945 przez więzienie przeszło ponad 15,000 osób. Po niemieckiej klęsce i rozpoczęciu okupacji rosyjskiej więzienie zarządzane przez komunazistowskie UB, jednostkę ludobójczego rosyjskiego MGB. W 12.1952 przetrzymywano w nim 599 osób — część z nich to żołnierze konspiracyjnych Wielkopolskiej Samodzielnej Grupy Ochotniczej WARTA oraz NSZ, a także przedwojenni polscy policjanci, oraz młodzi licealiści sprzeciwiający się kolejnej okupacji. (więcej na: sw.gov.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2022.08.17], www.szukajwarchiwach.gov.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2024.12.13])
Ribbentrop‐Mołotow: Ludobójczy rosyjsko‐niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. W sensie politycznym pakt był próbą przywrócenia status quo ante sprzed 1914, z jednym wyjątkiem, a mianowicie „handlową” wymianą tzw. „Królestwa Polskiego”, wchodzącego w 1914 w skład Imperium Rosyjskiego, na Galicję Wschodnią (dzisiejszą zachodnią Ukrainę), w 1914 należącą do Imperium Austro‐Węgierskiego. Galicję, ze Lwowem, mieli przejąć Rosjanie, „Królestwo Polskie” — pod nazwą Generalnego Gubernatorstwa — Niemcy. Wybuchła w rezultacie „wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu — wsparte zdradą formalnych sojuszników Polski, Francji i Niemiec, które 12.09.1939 na wspólnej konferencji w Abbeville, zdecydowały o nieudzielaniu pomocy zaatakowanej Polsce i niepodejmowaniu działań zbrojnych wobec Niemiec (co było złamaniem zobowiązań traktatowych z Polską) — zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy‐Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane «Intelligenzaktion», w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko‐niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30])
Encykliki Piusa XI: Wobec powstania w Europie dwóch systemów totalitarnych, które zdawały się ze sobą konkurować, acz więcej było między nimi podobieństw niż sprzeczności, papież Pius XI wydał w 03.1937 (w ciągu 5 dni) dwie encykliki. W wydanej 14.03.1938 „Mit brennender Sorge” (pl. „Z palącą troską”) potępił narodowy socjalizm panujący w Niemczech. Pisał: „Kto idąc za wierzeniami starogermańsko — przedchrześcijańskimi, na miejsce Boga osobowego stawia różne nieosobowe fatum, ten przeczy mądrości Bożej i Opatrzności […], kto wynosi ponad skalę wartości ziemskie: rasę albo naród, albo państwo, albo ustrój państwa, przedstawicieli władzy państwowej albo inne podstawowe wartości ludzkiej społeczności, […] i czyni z nich najwyższą normę wszelkich wartości, także religijnych, i oddaje się im bałwochwalczo, ten […] daleki jest od prawdziwej wiary w Boga i od światopoglądu odpowiadającego takiej wierze”. 19.03.1937 wydał „Divini Redemptoris” (pl. „Boski Odkupiciel”), w której poddał krytyce komunizm rosyjski, materializm dialektyczny i teorię walki klas. Pisał: „Komunizm pozbawia człowieka wolności, a więc duchowej podstawy wszelkich norm życiowych. Odbiera osobie ludzkiej całą jej godność i wszelkie moralne oparcie, z którego pomocą mogłaby się przeciwstawić naporowi ślepych namiętności […] To nowa ewangelia, którą bolszewicki i bezbożny komunizm głosi jako orędzie zbawienia i odkupienia ludzkości”… Pius XI domagał się poddania stanowionego prawa ludzkiego naturalnemu prawu Bożemu, zalecał wcielanie w życie ideału państwa i społeczeństwa chrześcijańskiego, i wzywał katolików do oporu. Dwa lata później narodowo socjalistyczne Niemcy i komunistyczna Rosja porozumiały się i wywołały II wojnę światową. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28], pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28])
źródła
osobowe:
bws.sdb.org.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2019.05.30]
bibliograficzne:
„Towarzystwo Salezjańskie w Polsce w warunkach okupacji 1939‐1945”, o. Jan Pietrzykowski SDB, Instytut Pamięci Narodowej IPN, Warszawa, 2015
LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORA
Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. w WikipediiPatrz:
pl.wikipedia.org — proszę spróbować wybierając link poniżej:
LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORAKliknij i spróbuj wywołać własnego klienta poczty E–majlowej
Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:
jako temat podając:
MARTYROLOGIUM: PROCEK Alojzy
Powrót do przeglądania życiorysu:
Kliknij by powrócić do życiorysu