W 1939 przynależała do domu Zgromadzenia Szarytek FdlC w Rozdole, w ówczesnym polskim województwie stanisławowskim, położonego na lewym brzegu górnego Dniestru, ale posługiwała w oddalonej o ok. 10 km wsi Derżów, po drugiej stronie tej rzeki, niedaleko stacji kolejowej Bilcze‐Wolica na linii Lwów‐Stryj. Prawd. mieszkała w tamtejszym folwarku i m.in. pomagała w miejscowym, wybudowanym w latach 1895‐1897, kościele i kuracji pw. św. Jana z Dukli. W miasteczku Rozdół mieszkało wówczas szacunkowo ok. 5,800 osób, z czego ok. 37% stanowili Polacy/rzymskokatolicy, ok. 24% Ukraińcy/grekokatolicy i ok. 39% Żydzi. Natomiast w wiosce Derzów mieszkało szacunkowo ok. 1,900 osób, z czego ok. 55% stanowili Polacy, ok. 36% Ukraińcy i ok. 9% Żydzi. W Rozdole Szarytki FdlC prowadziły zakład obejmujący szpital, sierociniec i szkołę. Folwark w Derżowie również należał do Zgromadzenia FdlC.

Po niemieckiej i rosyjskiej inwazji Polski w 09.1939 i rozpoczęciu II wojny światowej, na skutek niemiecko–rosyjskiego paktu Ribbentrop–Mołotow i IV rozbioru Polski, zarówno Rozdół jak i Derżów znalazły się pod okupacją rosyjską. Polacy, tak jak na całym obszarze Polski okupowanym przez Rosjan, podlegali represjom — komunistycznej indoktrynacji, rabunkowej polityce podatkowej, deportacjom w głąb Rosji, i.e. „na Syberię”, aresztowaniom, mordom — w szczególności warstw przywódczych.

Po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika, Rosjan, i rozpoczęciu okupacji niemieckiej, parafia znalazła się w niem. Landkreis Stryj (pl. powiat Stryj) w niem. Distrikt Galizien (pl. dystrykt Galicja), części okupowanego i zarządzanego przez Niemców quasi‐państwa, zwanego niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), i.e. GG.

Przyszło jej tam duszpasterzować w tragicznym okresie w dziejach regionu. W 01.1942, Niemcy — w ramach niemieckiego, ludobójczego planu niem. «Endlösung der Judenfrage» (pl. Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej), który w GG realizowany był pod nazwą niem. «Aktion Reinhardt» (pl. Akcja Reinhardt) — zorganizowali w Rozdole getto, prawd. o charakterze otwartym, do którego zagonili Żydów ze okolicznych miejscowości, w tym ok. 150 z Derżowa. 04‐05.09.1942 Niemcy, przy wydatnej pomocy kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei (pl. Ukraińska Policja Pomocnicza), w niektórych regionach określanej też jako niem. Schutzmannschaft (pl. Bataliony ochrony), i.e. Schuma, ok. 1,000 Żydów z getta wywieźli — przez Chodorów — do niem. Vernichtungslager (pl. obóz zagłady) VL Belzec, gdzie wszyscy zostali zamordowani. Kilka tygodni później większość pozostałych przetransportowano do Stryja. Stamtąd w 10‐11.1942, w trzech transportach, przewieziono ok. 3,500 Żydów do wspomnianego VL Belzec i zamordowano. Resztę Żydów ze Stryja — ok. 4,000 — Niemcy zamordowali już w 1943. Wówczas również, 04‐05.02.1943 Niemcy, z udziałem niem. Ukrainische Hilfspolizei, rozstrzelali wszystkich pozostałych Żydów w Rozdole.

Pomoc Żydom była w zasadzie niemożliwa, nie tylko wobec skali mordów. Za wszelką pomoc groziła bowiem śmierć — od 25.10.1941 obowiązywał dekret niem. Generalgouverneur (pl. Generalny Gubernator) GG, Hansa Franka, zgodnie z którym „Żydzi, którzy bez upoważnienia opuszczają wyznaczoną im dzielnicę, podlegają karze śmierci. Tej samej karze podlegają osoby, które takim Żydom świadomie dają kryjówkę”, oraz „Podżegacze i pomocnicy podlegają tej samej karze jak sprawca, czyn usiłowany karany będzie jak czyn dokonany. W lżejszych wypadkach można orzec ciężkie więzienie lub więzienie”.

W 02.1943, gdy w Rozdole Niemcy i Ukraińcy mordowali ostatnich Żydów (po ich eksterminacji pozostało tam tylko ok. 1,992 mieszkańców), Roman Szuchewycz ps. „Taras Czuprynka”, komendant ukraińskiej, ludobójczej organizacji OUN/UPA, który w 1941 był członkiem ukraińskiej niem. Sondergruppe Nachtigall (pl. Grupa Specjalna Słowik) — jednostki niem. Wehrmacht (pl. Siły Zbrojne) biorącej udział w niemieckim ataku na Rosjan w 1941, oskarżanej o uczestnictwo w pogromie Żydów we Lwowie w 1941 — a później członkiem niem. Schutzmannschaftsbataillon 201 (pl. 201. Batalion Zespołu ochrony) — odpowiedzialnego za mordy Żydów i ludności cywilnej na terytorium Białorusi — wydał rozkaz: „Akcję wytępienia [Polaków] przeprowadzić należy na zasadach następujących: Wsie polskie mają być palone, ich zaś ludność wycinana w pień. Napady na miasta nastąpią w biały dzień, nie zaś w nocy. We wsiach mieszanych należy likwidować samą ludność polską, zagrody natomiast palić tylko w takich wypadkach, jeśli są one o 15 metrów i gdy w ogóle nie grozi przerzucenie się ognia na sąsiednie budynki ukraińskie. Ludność ukraińska otrzyma wskazówki co do miejsca, gdzie ma się zgrupować w czasie trwania napadu […] Za każdego Ukraińca zamordowanego czy to przez Polaków, czy też Niemców stracić 100 (stu) Polaków”.

Był to de facto sygnał do rozpoczęcia «Genocidium Atrox» — i.e. ludobójstwa popełnionego przez Ukraińców na Polakach, zwanego „wołyńskim”.

Zaraz potem, w 03.1943 UPA wydało apel skierowany do członków kolaboracyjnej niem. Ukrainische Hilfspolizei o dezercję i wstępowanie w szeregi UPA. Być może nawet 10,000 Ukraińców tak uczyniło.

Ludobójcy ukraińscy w ramach «Genocidium Atrox» w 1943 wymordowali na Wołyniu dziesiątki tysięcy Polaków i spalili setki wsi.

Gdy na przełomie 1943/1944 stało się jasne, że Niemcy wojnę na wschodzie przegrywają — 24.12.1943 rozpoczęła się wielka ofensywa rosyjska zwana operacją dnieprowsko–karpacką, która w 04.1944 dotarła do linii oddalonej o ok. 80 km na wschód od Lwowa — OUN/UPA podjęło decyzję o rozszerzeniu ludobójstwa «Genocidium Atrox» na niem. Distrikt Galizien. Do tego czasu działały tam głównie — by „nie drażnić” Niemców — ugrupowania funkcjonujące pod eufemistyczną nazwą ukr. Українська Народна Самооборона (pl. Ukraińska Narodowa Samoobrona), i.e. UNS, wzmocnione zaprawionymi w ludobójstwie Żydów dezerterami z niem. Ukrainische Hilfspolizei i Schuma. M.in. ludobójcy ukraińscy utworzyli grupę operacyjną OUN/UPA „UPA‐Zachód”, pod dowództwem Wasyla Sydora, ps. „Szełest” — tak, jak i jego dowódca, ludobójca, Roman Szuchewycz ps. „Taras Czuprynka”, doświadczony w bojach niem. Sondergruppe Nachtigall i niem. Schutzmannschaftsbataillon 201 — który rozkazał „nieustannie uderzać w Polaków aż do wyniszczenia ich do ostatniego z tych ziem”. W niem. Landkreis Stryj plany Sydora realizował Okręg Wojskowy OUN/UPA WO‐5 „Makiwka”, dowodzony przez Iwana Biełejowicza, ps. „Dźwińczuk”.

17.04.1944 Rosjanie wstrzymali — na okres wiosenny — ofensywę i operację dnieprowsko–karpacką. Front zatrzymał się ok. 120 km na wschód do Derżowa, za Tarnopolem. Wówczas Ukraińcy zdecydowali się uderzyć na wieś, w 1943 zamieszkałą przez ok. 1,555 osób.

Atak, w nocy z 09‐10.05.1944, przeprowadziła nieznana bliżej grupa ukr. „Явір” (pl. „Jawor/Jawir”), wspomagana przez bandyckie grupki lokalne. Być może w ataku brali udział agenci ludobójczej ukr. Служба Безпеки (pl. Służba Bezpieczeństwa), i.e. SB OUN, której zadaniem było tropienie przeciwników politycznych i ideologicznych OUN, przeprowadzanie ich fizycznej likwidacji, a także udział w mordach ludności polskiej. Źródła podają, że „SB OUN mogła wydawać wyroki śmierci jedynie na "wrogów narodu ukraińskiego" […] Przy mniejszych przewinach stosowano tzw. buki, czyli bicie bukowymi kijami od 10 do 50 uderzeń. Większe karano śmiercią. Wyrok wykonywano przez rozstrzelanie lub powieszenie […] niektórzy dowódcy grup "odrąbywali głowy swoim ofiarom"”. SB OUN została założona jeszcze w 1940, pod czujną opieką Niemców, a szkolenia przeprowadzano m.in. w Zakopanem, w hotelu „Stamary”. Jak podaje współczesna strona tego hotelu „nauka obejmowała zasady dywersji, sabotażu, gestapowskich metod przesłuchań i metod zabijania”. W tym samym czasie, i.e. 20.02.1940, w Zakopanem, w willach „Pan Tadeusz” i „Telimena”, rozpoczynała się trzecia tzw. „konferencja tematyczna” niemieckiego niem. Geheime Staatspolizei (pl. Tajna Policja Państwowa), i.e. Gestapo, i rosyjskiego ros. Народный Комиссариат Внутренних Дел (pl. Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych), i.e. NKWD, dwóch ludobójczych organizacji sojuszniczych, debatująca nad współpracą i sposobami zwalczania i eksterminacji Polaków na okupowanych przez siebie terytoriach. W Zakopanem, nad wszystkimi tymi przedsięwzięciami, opiekę sprawowało Gestapo, które swoją siedzibę miało w willi „Palace”, gdzie mordowano polskich patriotów.

Świadek wspominał: „Banda ukraińskich bandytów, która od 2 dni obozowała w otaczających lasach napadła o godzinie 10‐ej w nocy Derżów, równocześnie z trzech stron, paliła domy polskie i mordowała nie tylko mężczyzn, ale kobiety i dzieci lub też żywcem paliła w domach, nie napotykając na żaden opór. Zginęło tam około 100 osób ‐ domy zaś wszystkie zostały spalone, choć ludność polska stanowiła prawie 50%”. Inny uzupełniał: „Banderowcy wdarli się do zagrody. Oblali budynki benzyną i podpalili. Siostra cioteczna dojąca krowę spaliła się żywcem, ciotecznych braci natomiast wywlekli ze stajni i zamordowali. Stryj w pośpiechu uciekł na strych, zaciągając za sobą drabinę. Stamtąd nawoływał w stronę wsi, żeby wszyscy Polacy się ratowali. Potem żarliwie zaczął odmawiać «Pod Twą obronę». W końcu zamilkł pochłonięty przez płomienie. W domu tymczasem ogień momentalnie zajął pokój, w którym spały najmłodsze dzieci”.

Schroniła się, wraz z dwiema współsiostrami, s. Weroniką Mellinger i s. Agnieszką Poniecką, w kościele.

Ludobójcy wdarli się do wnętrza, mordując zakonnice i ok. 20 chroniących się tam Polaków.

Świadek opowiadał: „Zabili 100 ludzi ponad. Trzy zakonnice zamordowali, skórę im z głowy pozdzierali. Po tym je potem poznali, że włosy ostrzyżone miały […] Rano głucha cisza”.

Śmierć poniosła gosposia księdza, jej siostra wraz z dzieckiem oraz dwójka innych dzieci, które wówczas znajdowały się w świątyni. Najmłodsza z ofiar, Jadwiga Zielińska, miała 2 lata.

Źródła podają iż „do kościoła nanoszono słomy i spalono całe urządzenie wewnętrzne, jak również dach oraz probostwo z budynkami”. Później, gdy rozpoczęła się okupacja rosyjska, kościół został zamieniony na magazyn.

Autorom «Liber Albus» nie udało się dotrzeć do żadnego zdjęcia zamordowanych zakonnic. Nie mają też pomnika czy tablicy im poświęconej. Za to 12.10.2007 ludobójca Roman Szuchewycz został pośmiertnie nagrodzony tytułem Bohatera Ukrainy. 10.12.2017, w imieniu „Rady Koordynacyjnej ds. Upamiętnienia Odznaczonych Rycerzy OUN i UPA”, ludobójca Wasyl Sydor odznaczony został pośmiertnie we Lwowie Srebrnym Krzyżem Zasługi Wojskowej UPA I klasy (nr 009). Wcześniej, 20.07.1945, ludobójca Iwan Biełejowicz odznaczony został Brązowym Krzyżem Zasługi Wojskowej UPA. W kilku miejscowościach owym łac. „hostis humani generis” wystawiono pomniki i tablice pamiątkowe, nazwano szkoły ich imieniem.

łac. „O Tempora! O mores!”.