• MATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA: kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneMATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
link to OUR LADY of PERPETUAL HELP in SŁOMCZYN infoLOGO PORTALU

Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska

  • św. ZYGMUNT: kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
LINK do Nu HTML Checker

pełna lista:

wyświetlKliknij by wyświetlić pełną listę

displayClick to display full list in English


Martyrologium duchowieństwa — Polska

XX w. (lata 1914 – 1989)

dane osobowe

ta strona:

in EnglishKliknij by wyświetlić po angielsku

link to PERSONAL RECORD - ENGLISH VERSIONKliknij by wyświetlić po angielsku
  • STASZEWSKA Helena (s. Maria Klemensa), źródło: www.osu.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOSTASZEWSKA Helena (s. Maria Klemensa)
    źródło: www.osu.pl
    zasoby własne
  • STASZEWSKA Helena (s. Maria Klemensa) - Wyobrażenie współczesne, źródło: ursulines.union.romaine.catholique.fr, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOSTASZEWSKA Helena (s. Maria Klemensa)
    Wyobrażenie współczesne
    źródło: ursulines.union.romaine.catholique.fr
    zasoby własne

status

błogosławiona

nazwisko

STASZEWSKA

imiona

Helena

imiona zakonne

Maria Klemensa

  • STASZEWSKA Helena (s. Maria Klemensa) - Pomnik, klasztor, Rokiciny Podhalańskie, źródło: www.sprokiciny.rabawyzna.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOSTASZEWSKA Helena (s. Maria Klemensa)
    Pomnik, klasztor, Rokiciny Podhalańskie
    źródło: www.sprokiciny.rabawyzna.pl
    zasoby własne
  • STASZEWSKA Helena (s. Maria Klemensa) - Tablica pamiątkowa, kościół pw. Matki Bożej Niepokalanej, Harmęże, źródło: www.harmeze.franciszkanie.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOSTASZEWSKA Helena (s. Maria Klemensa)
    Tablica pamiątkowa, kościół pw. Matki Bożej Niepokalanej, Harmęże
    źródło: www.harmeze.franciszkanie.pl
    zasoby własne
  • STASZEWSKA Helena (s. Maria Klemensa) - Pomnik męczenników II wojny światowej, kościół pw. św. Jana Chrzciciela, Szczecin, źródło: www.szczecin.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOSTASZEWSKA Helena (s. Maria Klemensa)
    Pomnik męczenników II wojny światowej, kościół pw. św. Jana Chrzciciela, Szczecin
    źródło: www.szczecin.pl
    zasoby własne

data beatyfikacji

13.06.1999więcej na
www.swzygmunt.knc.pl
[dostęp: 2013.05.19]

BEATIFICATION symbol

Jan Paweł II, papież RKwięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.09.21]

funkcja

siostra zakonna

wyznanie

Kościół łaciński (rzymskokatolicki) RKwięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.09.21]

zakon

Unia Rzymska Zakonu Świętej Urszuli OSUwięcej na
www.osu.pl
[dostęp: 2012.11.23]

(i.e. Urszulanki)

data i miejsce
śmierci

27.07.1943

DEATH symbol

KL Auschwitzobóz koncentracyjny
dziś: Oświęcim, gm. Oświęcim, pow. Oświęcim, woj. małopolskie, Polska

więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.01.09]

szczegóły śmierci

Na kilka tygodni przed niemieckim i rosyjskim atakiem w 09.1939 na Polskę i rozpoczęciem II wojny światowej, rozpoczęła posługę przełożonej klasztoru Zakonu w Rokicinach, ok. 15 km na północ od Nowego Targu i ok. 2 km na południe od Rabki, w ówczesnym polskim woj. krakowskim. Niewielka wioska mogła być zamieszkana wówczas przez szacunkowo ok. 850 osób, wyłącznie rzymsko­katolickich Polaków. Zakonnice prowadziły dom wypoczynku i leczenia klimatycznego dla wszystkich klasztorów Zakonu ss. Urszulanek, a także uczennic i gości świeckich. Udzielały „pomocy pielęgniarskiej i charytatywnej, katechizowały w szkole i organizowały praktyczne kursy”, a „kaplica klasztorna służyła mieszkańcom wsi, w której nie było kościoła parafialnego”.

Niemiecka okupacja rozpoczęła się 01.09.1939 — pierwszego dnia wojny. Tego samego dnia została, wraz ze swoimi współsiostrami, zmuszona przez niemieckich żołdaków do opuszczenia Rokicin. Wieczorem doprowadziła swoje podopieczne do domu Zgromadzenia ss. Nazaretanek CSFN w Rabce. Następnego dnia udały się do Krakowa, skąd do Rokicin powróciły w połowie 09.1939. Mieszkańcy wioski witali je chlebem i solą — i nadzieją: „teraz już będzie dobrze — siostry wróciły!”.

Wkrótce Rokiciny stały się częścią niem. Kreishauptmannschaft Neumarkt (pl. powiat Nowy Targ) w niem. Distrikt Krakau (pl. dystrykt Kraków) okupowanego i zarządzanego przez Niemców quasi‐państwa, zwanego niem. General­gouvernement (pl. Generalne Gu­ber­na­tor­stwo), i.e. GG, ze stolicą w Krakowie.

Mimo ciężkich warunków, „siostry przyjmowały rodziny wysiedlonych i udzielały pomocy wszystkim, którzy się po nią zgłaszali”. Przez zakonny klasztor przewijało się wielu uciekinierów i tułaczy, Polaków, Żydów. Niektórzy po prostu wędrowali; inni uciekali, próbując — przez góry, Tatry, na Słowację — znaleźć drogę do wolności, do polskiego wojska we Francji, a potem Anglii. Współpracowały z utworzoną w 02.1940 Radą Główną Opiekuńczą RGO — największą organizacją charytatywną na terenie GG, legalnie działającą za zgodą niemiecką, założoną przez hrabiego Adama Feliksa Ronikiera, ze wsparciem metropolity krakowskiego, abpa Adama Stefana Sapiehy, z której pomocy korzystało w szczycie ok. 700,000‐900,000 osób rocznie. W 01.1941 zakonnice założyły w Rokicinach „prewentorium”, i.e. zakład zapobiegawczo–leczniczy, i zaczęły przyjmować oraz otaczać opieką medyczną i religijną zagrożone gruźlicą dzieci warszawskie. Nikomu nie odmawiano pomocy.

Dla pozostających dłużej zorganizowano tajne nauczanie, w ramach konspiracyjnego systemu nauczania Polskiego Państwa Podziemnego. W ten sposób polskie zniewolone społeczeństwo reagowało na niemiecką politykę, sprecyzowaną 28.09.1939 przez dwóch urzędników niemieckiego centralnego niem. Rassenpolitisches Amt der NSDAP (pl. Urząd Polityki Rasowej NDSAP), Erharda Wetzela i Günthera Hechta — obu z tytułami doktorskimi, a jakże: pierwszy z prawa, drugi z herpetologii, i.e. działu zoologii badającego płazy i gady — w oparciu o wytyczne wyartykułowane dwa dni wcześniej przez niemieckiego socjalistycznego przywódcę, Adolfa Hitlera, w memoriale niem. „Die Frage der Behandlung der Bevölkerung der ehemaligen polnischen Gebiete nach rassepolitischen Gesichtspunkten” (pl. Traktowanie ludności byłych obszarów Polski z punktu widzenia polityki rasowej). Owi wybitni przedstawiciele „rasy panów” pisali w nim, m.in. iż na okupowanych ziemiach polskich: „Uniwersytety i inne szkoły wyższe, szkoły zawodowe, jak i szkoły średnie były zawsze ośrodkiem polskiego szowinistycznego wychowania i dlatego powinny być w ogóle zamknięte. Należy zezwolić jedynie na szkoły podstawowe, które powinny nauczać jedynie najbardziej prymitywnych rzeczy: rachunków, czytania i pisania. Nauka w ważnych narodowo dziedzinach, jak geografia, historia, historia literatury oraz gimnastyka, musi być zakazana”.

W 07.1942 Niemcy nakazali zamknięcie „prewentorium”. Stało się to w szczytowym momencie lokalnej realizacji ludobójczego planu niem. «Endlösung der Juden­frage» (pl. „Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej”), który w GG nosił kryptonim niem. «Aktion Reinhardt» (pl. „Akcja Reinhardt”). W okolicy Rokicin miejscem gromadzenia Żydów był Nowy Targ, w którym w 1939 mogło szacunkowo mieszkać ok. 13,500 osób, z czego Żydzi stanowili ok. 15%. Do 1941 Żydzi byli w zasadzie traktowani podobnie do Polaków, acz mieli pewne przywileje, e.g. pozwolono na powstanie dict. niem. Judenratu (pl. Rada żydowska), będącego de facto samorządem żydowskim, czego Polacy byli pozbawieni. Ale w 05.1941 Żydów zgromadzono w niem. Jüdischer Wohnbezirk (pl. żydowska dzielnica mieszkaniowa), i.e. de facto otwartym getcie. A po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika, Rosjan, rozpoczęto niem. «Endlösung der Juden­frage». Za jeden z pierwszych jego sygnałów można uznać niemiecką „ustawę o ograniczeniu pobytu” w GG, podpisaną 15.10.1941 przez niem. Generalgouverneur (pl. Generalny Gubernator) GG, Hansa Franka, zgodnie z którą „Żydzi, którzy bez upoważnienia opuszczają wyznaczoną im dzielnicę, podlegają karze śmierci. Tej samej karze podlegają osoby, które takim Żydom świadomie dają kryjówkę”, oraz „Podżegacze i pomocnicy podlegają tej samej karze jak sprawca, czyn usiłowany karany będzie jak czyn dokonany. W lżejszych wypadkach można orzec ciężkie więzienie lub więzienie”. Równolegle rozpoczęto budowanie niem. Vernichtungslager (pl. obóz zagłady) VL Belzec w Bełżcu.

W Nowym Targu, poczynając od końca 1941, rozpoczęto gromadzenie Żydów z całego niem. Kreishauptmannschaft Neumarkt. Do 08.1942 w getcie nowotarskim zgromadzono ich ok. 3500‐4000. 29.08.1942 niem. Judenrat, na polecenie niemieckie, nakazał wszystkim Żydom zebranie się następnego dnia na stadionie miejskim. Jak podają źródła żydowskie „ok. 3.500 Żydów zgromadziło się na stadionie, gdzie niemiecka i polska policja [pod rozkazami niemieckimi] ich otoczyła […] [Niektórych] wydzielono od rodzin […] Całą resztę zaprowadzono na stację kolejową i załadowano na wagony towarowe”. I wysłano do VL Belzec, gdzie wszyscy zostali zamordowani. „Starszych i kaleki, razem z członkami niem. Judenrat, zamordowano na cmentarzu żydowskim. Członkowie niem. Baudienst (pl. Służba Budowlana), [i.e. przymusowo wcieleni przez Niemców Polacy], zakopali groby”.

Źródła podają, że w Rokicinach zakonnice ukrywały dzieci żydowskie, przywożone głównie wśród dzieci warszawskich zarażonych gruźlicą. Nawet po zamknięciu przez Niemców „prewentorium” i zagładzie Żydów z Nowego Targu. Jednocześnie do Zakonu musiał dotrzeć apel polskiej pisarki, Zofii Kossak–Szczuckiej, wystosowany 11.08.1942, pod tytułem „Protest!”, wydany w polskiej prasie konspiracyjnej w nakładzie 5,000 egzemplarzy. Kossak–Szczucka pisała:

„Świat patrzy na tę zbrodnię, straszliwszą niż wszystko, co widziały dzieje i — milczy […] Tego milczenia dłużej tolerować nie można. Jakiekolwiek są jego pobudki — jest ono nikczemne. Wobec zbrodni nie wolno pozostawać biernym. Kto milczy w obliczu mordu — staje się wspólnikiem mordercy. Kto nie potępia — ten przyzwala.

Zabieramy przeto głos my, katolicy — Polacy. Uczucia nasze względem żydów nie uległy zmianie. Nie przestajemy uważać ich za politycznych, gospodarczych i ideowych wrogów Polski. Co więcej, zdajemy sobie sprawę z tego, iż nienawidzą nas oni więcej niż Niemców […] Świadomość tych uczuć jednak nie zwalnia nas z obowiązku potępienia zbrodni.

[…] Kto tego nie rozumie, kto dumną, wolną przyszłość Polski śmiałby łączyć z nikczemną radością z nieszczęścia bliźniego — nie jest przeto ani katolikiem, ani Polakiem!”. „Protest” podpisany był przez „Front Odrodzenia Polski”, i.e. FOP, tajną organizację katolicką, stanowiącą kontynuację Akcji Katolickiej podczas okupacji niemieckiej. 27.09.1942 Polskie Państwo Podziemne, największa organizacja oporu w okupowanej przez Niemców Europie, z inicjatywy Zofii Kossak–Szczuckiej i Wandy Krahelskiej–Filipowicz, członka Polskiej Partii Socjalistycznej, powołała Tymczasowy Komitet Pomocy Żydom im. Konrada Żegoty. 04.12.1942 w jego miejsce powołano Radę Pomocy Żydom przy Delegaturze Rządu RP na Kraj, pod kryptonimem „Konrad Żegota”. Kierownikiem referatu dziecięcego została Irena Stanisława Sendlerowa. Zofia Kossak–Szczucka, Wanda Krahelska–Filipowicz, Irena Sendlerowa zostały później uhonorowane najwyższym izraelskim odznaczeniem cywilnym nadawanym nie‐Żydom, przyznawanym przez Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu Jad Waszem w Jerozolimie, „Spawiedliwy wśród Narodów Świata”.

W akcji pomocy Żydom, zorganizowanej przez Kossak–Szczucką, brały udział ss. Urszulanki.

26.01.1943 została przez Niemców aresztowana. Oskarżono ją, jak podają źródła o „pomoc dzieciom polskim i żydowskim, pomoc Żydom w ucieczkach na Słowację”.

„Pozwolono jej tylko uklęknąć w kaplicy i zmówić «Pod Twoją obronę»”.

Przewieziona do Zakopanego i tam, w osławionym areszcie śledczym i więzieniu zorganizowanym przez niem. Geheime Staatspolizei (pl. Tajna Policja Państwowa), i.e. Gestapo, w pensjonacie „Palace”, Niemcy poddawana przesłuchaniom. W związku z torturami, którym poddawano więźniów, areszt zyskał przydomek „katowni Podhala”.

Następnie przez ok. miesiąc przetrzymywana w areszcie — w Zakopanem i prawd. w Nowym Targu — po czym 26.02.1943 przewieziona do osławionego więzienia przy ul. Montelupich w Krakowie.

Po kilkunastu dniach, 09.03.1943, przewieziona w dict. „transporcie” do niem. Konzentrationslager (pl. obóz koncentracyjny) KL Auschwitz, znajdującego się na ziemiach bezpośrednio włączonych do Rzeszy Niemieckiej — w niem. Provinz Oberschlesien (pl. Prowincja Górny Śląsk) — czyli z punktu widzenia prawa niemieckiego na terytorium Niemiec.

Nieustanny głód, niewolnicza praca, brud, brak jakichkolwiek środków sanitarnych, spowodowały, że szybko zaczęła chorować.

Cierpiała. Z trudem trzymała się na nogach.

Niebawem słaby organizm zaatakował panoszący się tyfus.

Zginęła 27.07.1943 r.

w niem. „revier”, i.e. baraku pełniącym funkcję „szpitala” obozowego.

Umierając miała śpiewać «Magnificat! Wielbi dusza moja Pana».

Według aktu zgonu, wystawionego w KL Auschwitz, „uczciwi” inaczej niemieccy „lekarze” i formaliści — a zarazem niezrównani bajkopisarze — zanotowali, iż przyczyną śmierci było niem. „Akuter Magen–Darmkatarrh” (pl. „Ostry nieżyt żołądka i jelit”).

numery obozowe

38102Kliknij by wyświetlić stronę źródłową (KL AuschwitzKliknij by przejść do opisu)

przyczyna śmierci

eksterminacja: wycieńczenie i głód

sprawstwo

Niemcy

miejsca i wydarzenia

KL AuschwitzKliknij by przejść do opisu, Regierungsbezirk KattowitzKliknij by przejść do opisu, Kraków (Montelupich)Kliknij by przejść do opisu, Zakopane (Palace)Kliknij by przejść do opisu, Pomoc ŻydomKliknij by przejść do opisu, GeneralgouvernementKliknij by przejść do opisu, Ribbentrop‐MołotowKliknij by przejść do opisu, Encykliki Piusa XIKliknij by przejść do opisu

data i miejsce
urodzenia

30.07.1890Skan aktu urodzenia na:
metryki.genealodzy.pl
[dostęp: 2025.09.17]

BIRTH symbol

Złoczewdziś: gm. Złoczew, pow. Sieradz, woj. łódzkie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]

rodzice

STASZEWSKI Karol
🞲 1853, ? — 🕆 ?, ?

MAN and WOMAN symbol

KASZYŃSKA Marianna
🞲 1862, ? — 🕆 1918, ?

chrzest

04.08.1890Skan aktu urodzenia na:
metryki.genealodzy.pl
[dostęp: 2025.09.17]

BAPTISM symbol

Złoczewdziś: gm. Złoczew, pow. Sieradz, woj. łódzkie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]

kościół_RK pw. św. Andrzeja Apostoła

śluby zakonne

1923 (czasowe)
30.08.1926 (wieczyste)

szczegóły posługi

1939 – 1943

przełożona — Rokiciny Podhalańskiedziś: gm. Raba Wyżna, pow. Nowy Targ, woj. małopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.18]
⋄ klasztor, Urszulanki OSU — 15.08.1939 rozpoczęcie posługi; 20.07.1939 nominacja; konwent zakupiono w 1925; służył on jako stacja klimatyczna dla słabszych zdrowotnie sióstr oraz uczennic; zakonnice prowadziły także otwartą kaplicę dla mieszkańców wsi, pomagały chorym jako pielęgniarki i organizowały kursy praktyczne dla góralek; w konwencie w latach 1930. odbywały się zjazdy pedagogiczne i kapituły Zakonu

przełożona — Gdyniadziś: pow. Gdynia miasto, woj. pomorskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.09.02]
⋄ klasztor, Urszulanki OSU — w 1931 Zakon otworzył tam nowoczesne Gimnazjum i Liceum Żeńskie

przełożona — Częstochowadziś: pow. Częstochowa miasto, woj. śląskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
⋄ klasztor, Urszulanki OSU — Zakon w placówce przy ul. Wieluńskiej prowadził dom rekolekcyjny oraz punkt wsparcia i noclegu dla pielgrzymów zmierzających na Jasną Górę

zastępczyni przełożonej — Stanisławówdziś: Iwano‐Frankiwsk, rej. Stanisławów/Iwano‐Frankiwsk, obw. Stanisławów/Iwano‐Frankiwsk, Ukraina
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.11.20]
⋄ klasztor, Urszulanki OSU — Zakon prowadził gimnazjum i liceum żeńskie z internatem dla dziewcząt z całego regionu

zastępczyni przełożonej — Zakopanedziś: gm. Zakopane miasto, pow. Tatrzański, woj. małopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]
⋄ klasztor, Urszulanki OSU

zastępczyni przełożonej — Sierczadziś: gm. Wieliczka, pow. Wieliczka, woj. małopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2026.10.31]
⋄ klasztor, Urszulanki OSU — początkowo tylko nauczycielka szkoły powszechnej prowadzonej przez Zgromadzenie; zakupiony przez Zakon na początku lat 1920. majątek wiejski stanowił przede wszystkim zaplecze gospodarcze dla klasztoru w Krakowie; ponadto zakonnice prowadziły roczne kursy szycia dla dziewcząt, szkołę wiejską, a pod koniec lat 1930. ochronkę dla dzieci

zakonnica — Krakówdziś: pow. Kraków miasto, woj. małopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
⋄ klasztor, Urszulanki OSU — i.a. 1926: posługa w szkole powszechnej prowadzonej przez Zgromadzenie

od ok. 08.1921 – 1923

nowicjat — Krakówdziś: pow. Kraków miasto, woj. małopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
⋄ klasztor, Urszulanki OSU

02.1921 – do ok. 08.1921

postulat — Krakówdziś: pow. Kraków miasto, woj. małopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
⋄ klasztor, Urszulanki OSU

02.1921

wstąpienie — Krakówdziś: pow. Kraków miasto, woj. małopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
⋄ Urszulanki OSU

nauczycielka — Studziannadziś: gm. Poświętne, pow. Opoczno, woj. łódzkie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.12.10]

nauczycielka — Sulejówdziś: gm. Sulejów, pow. Piotrków Trybunalski, woj. łódzkie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.09.18]

uczennica — Piotrków Trybunalskidziś: pow. Piotrków Trybunalski miasto, woj. łódzkie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
⋄ Gimnazjum Żeńskie — prawd. ukończyła 8. klasę o charakterze pedagogicznym, co automatycznie oznaczało pozyskanie tytułu ros. домашняя учительnica (pl. nauczycielka domowa)

uczennica — Kaliszdziś: pow. Kalisz miasto, woj. wielkopolskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
⋄ gimnazjum — prawd.; być może Gimnazjum Żeńskie

uczennica — Wieluńdziś: gm. Wieluń, pow. Wieluń, woj. łódzkie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]
⋄ szkoła powszechna

biografia (zasoby własne)

kliknij by zaznajomić się ze szczegółami biografii w naszych zasobachkliknij by zaznajomić się ze szczegółami biografii w naszych zasobach

inni związani
szczegółami śmierci

BUKOWSKIKliknij by wyświetlić biogram Leopold, DAŃKOWSKIKliknij by wyświetlić biogram Piotr Edward, DROŹDZIKKliknij by wyświetlić biogram Piotr, PRZYWARAKliknij by wyświetlić biogram Piotr, ROZMUSKliknij by wyświetlić biogram Wincenty, SOSINKliknij by wyświetlić biogram Józef, SZEMBEKKliknij by wyświetlić biogram Franciszek Włodzimierz, SZOTTKliknij by wyświetlić biogram Franciszek Michał

miejsca i wydarzenia
opisy

KL Auschwitz: Niemiecki niem. Konzentrationslager (pl. obóz koncentracyjny) KL i niem. Vernichtungslager (pl. obóz zagłady) VL Auschwitz w okolicy Oświęcimia, założony przez Niemców 27.01.1940 na ówczesnym terytorium Niemiec (najpierw w niem. Provinz Schlesien — Prowincji Śląsk; a od 1941 niem. Provinz Oberschlesien — Prowincja Górny Śląsk). KL Auschwitz był początkowo obozem głównie dla Polaków, od 1942 stał się miejscem zagłady europejskich Żydów. W skład kompleksu obozów koncentracyjnych KL Auschwitz wchodził znajdujący się zaraz obok niem. Vernichtungslager (pl. obóz zagłady) VL Auschwitz II Birkenau, gdzie Niemcy zamordowali nawet do ponad miliona ludzi, głównie Żydów, w komorach gazowych. W samym KL Auschwitz ok. 30,000 więźniów Niemcy zamordowali śmiertelnymi zastrzykami. Do 1941 zabijano dożylnymi zastrzykami stężonego perhydrolu, eteru, wody utlenionej, lub benzyny. Później stosowano dosercowy zastrzyk — igłą długości ok. 10 cm — 10‐15 ml 30% roztworu fenolu C6H5OH (nabywanego od niemieckiego koncernu IG Farben, a precyzyjniej od wchodzącej w jego skład firmy Bayer, i do dziś stosowanego przez firmę Bayer AG m.in. do produkcji aspiryny), który zabijał w ciągu 15 sekund. Przez KL Auschwitz przeszło ponad 400 kapłanów i osób zakonnych, z których ok. 40% zostało zamordowanych (większość z nich to Polacy). (więcej na: en.auschwitz.org.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2012.11.23]
, www.meczennicy.pelplin.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.07.06]
)

Regierungsbezirk Kattowitz: Po polskiej klęsce w kampanii 09.1939, będącej rezultatem paktu Ribbentrop‐Mołotow i stanowiącej pierwszy etap II wojny światowej, i rozpoczęciu w części Polski okupacji niemieckiej (w drugiej, wschodniej części Polski rozpoczęła się okupacja rosyjska), Niemcy podzielili okupowane polskie terytorium na pięć głównych obszarów (i kilka mniejszych). Największy przekształcili w niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), przeznaczone wyłącznie dla Polaków i Żydów i stanowiące część tzw. niem. Großdeutschland (pl. Wielkie Niemcy). Z dwóch utworzyli odrębne nowe prowincje. Dwa pozostałe przyłączyli do już istniejących niemieckich prowincji. Jednym z nich był polski Górny Śląsk, który już 08.10.1939, dekretem przywódcy niemieckiego Adolfa Hitlera (formalnie zaczął obowiązywać 26.10.1939), został wcielony do Niemiec jako niem. Regierungsbezirk Kattowitz (pl. Rejencja katowicka) i wszedł w skład niem. Provinz Schlesien (pl. Prowincja Śląsk) z siedzibą we Wrocławiu. 01.04.1940 niem. Regierungsbezirk Kattowitz powiększony został o kilka przedwojennych powiatów niemieckich, a 18.01.1941 utworzono nową niemiecką prowincję niem. Provinz Oberschlesien (pl. Prowincja Górny Śląsk), który poza niem. Regierungsbezirk Kattowitz objął także Opolszczyznę. Od 26.10.1939, czyli powstania rejencji obowiązywało w niej prawo państwa niemieckiego, to samo co w Berlinie. Główną osią polityki rejencji, której obszar Niemcy uznali za niem. „Ursprünglich Deutsche” (pl. „rdzennie niemieckie”), mimo iż tylko ok. 6% mieszkańców jej przedwojennej polskiej części stanowili Niemcy, było niem. „Entpolonisierung” (pl. „odpolszczenie”), czyli przymusowa germanizacja. Głównym mechanizmem było wprowadzenie niem. Deutsche Volksliste (pl. folkslista) DVL, niemieckiej listy narodowościowej, która miała precyzować przynależność narodową mieszkańców rejencji. Najliczniejszą grupą, która zaznaczano w przeprowadzonych przymusowych rejestracjach, była Grupa 3, osób, które określiły się jako „Ślązacy” (w 1943 ok. 41%), oraz osoby pozostające poza DVL (ok. 36%). Ta ostatnia grupa przeznaczona była docelowo na deportację do niem. Generalgouvernement (do czego masowo nie doszło, bo niemiecki przemysł potrzebował niewolniczej siły roboczej). Grupa 3, uznawana przez Niemców za możliwych do zniemczenia, podlegała pewnym ograniczeniom prawnym, i obowiązywała ją m.in. służba w wojsku niemieckim Wehrmacht. Dzieci mogły się uczyć tylko po niemiecku. Wobec ludności polskiej prowadzono politykę terroru. Działał specjalny sąd policyjny, kontrolowany przez niem. Geheime Staatspolizei (pl. Tajna Policja Państwowa), i.e. Gestapo, przed którym stanęło ok. 4,000‐5,000 osób. Za lata 1942‐1945 zweryfikowano ponad 2,000 z nich, z czego 1,890 skazano na kary śmierci, w tym 286 w publicznych egzekucjach. Tysiące osób zamordowano w czasie tzw. «Intelligenzaktion Schlesien», w tym 300‐650 polskich nauczycieli i ok. 61 polskich kapłanów katolickich. Na terenie rejencji znajdował się niemiecki obóz koncentracyjny i obóz zagłady KL Auschwitz, w którym Niemcy więzili ok. 1,100,000 Żydów (mordując ok. 1,000,000, i.e. ok. 90% z nich) oraz ok. 140,000 Polaków (mordując ok. 70,000, i.e. ok. 50% z nich). Po zakończeniu działań zbrojnych II wojny światowej nadzorca prowincji niem. Provinz Schlesien, niem. Reichsstatthalter (pl. Namiestnik Rzeszy) i niem. Gauleiter (pl. naczelnik okręgu) niemieckiej partii narodowo–socjalistycznej, Fritz Brecht, popełnił samobójstwo. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2024.06.24]
)

Kraków (Montelupich): Krakowskie więzienie karne, w czasie okupacji zarządzane przez Niemców — od 28.02.1941 przez niem. Geheime Staatspolizei (pl. Tajna Policja Państwowa), zwane potocznie Gestapo. W latach 1940‐1944 przeszło przez nie 50,000 więźniów, głównie Polaków i Żydów. Część z nich przetransportowano dalej, zazwyczaj do obozu koncentracyjnego KL Auschwitz, część została zamordowana jeszcze w więzeniu. Po zakończeniu działań wojennych więzienie wykorzystywane przez UB — polską jednostkę rosyjskiego NKWD — jako więzienie dla polskiej partyzantki niepodległościowej, z których część zesłano do więzień i niewolniczych obozów pracy w Rosji. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.08.17]
)

Zakopane (Palace): Areszt śledczy i więzienie zorganizowane przez niemiecką niem. Geheime Staatspolizei (pl. Tajna Policja Państwowa), i.e. Gestapo, w pensjonacie „Palace” przy ul. Chałubińskiego 7, w kurorcie Zakopane, u podnóża Tatr. Funkcjonowały od początku niemieckiej okupacji w 10.1939 do 01.1945. Miejsce masowych mordów i okrutnych tortur — ofiary bito, katowano, wieszano — wielu Polaków. Szacuje się, że w areszcie „Palace” przetrzymywano ok. 2,000 więźniów, z których 400 Niemcy zamordowali, część w samym areszcie, część na cmentarzu w Suchej Dolinie w Zakopanem. Pozostałych więźniów przewożono do obozów koncentracyjnych, głównie KL Auschwitz, gdzie większość zginęła. (więcej na: z-ne.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.12.19]
)

Pomoc Żydom: W czasie II wojny światowej na okupowanych ziemiach polskich Niemcy zabronili udzielania pomocy Żydom pod karą śmierci. M.in. 15.10.1941 niem. Generalgouverneur (pl. Generalny Gubernator) niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), i.e. GG, Hans Frank, wydał „3. rozporządzenie o ograniczeniach pobytu w Generalnym Gubernatorstwie”, w którym w § 1 oznajmiał iż: „1) Żydzi, którzy bez upoważnienia opuszczają wyznaczoną im dzielnicę, podlegają karze śmierci. Tej samej karze podlegają osoby, które takim Żydom świadomie dają kryjówkę”; oraz „2) Podżegacze i pomocnicy podlegają tej samej karze jak sprawca, czyn usiłowany karany będzie jak czyn dokonany. W lżejszych wypadkach można orzec ciężkie więzienie lub więzienie”. Owo rozporządzenie uszczegółowiane bywało przez przywódców dystryktów GG. I tak 10.11.1941 niem. Gouverneur (pl. Gubernator) niem. Distrikt Warschau (pl. Dystrykt warszawski) w GG, Ludwig Fischer, który wydał obwieszczenie, w którym oznajmiał, iż: „żyd, który w przyszłości opuści nieuprawniony wyznaczoną mu dzielnicę mieszkaniową, będzie karany śmiercią”. I dodawał: „Tej samej karze podlega ten, kto takim żydom udziela świadomie schronienia lub im w inny sposób pomaga (np. przez udostępnienie noclegu, utrzymania, przez zabranie na pojazdy wszelkiego rodzaju itp.)”. W praktyce oznaczało to, że odpowiedzialność za ukrywanie Żydów ponosili nie tylko właściciele lokali, lecz także wszystkie osoby tam przebywające, czyli na ogół rodzina ukrywającego. Gdy na przełomie 1941/1942 Niemcy rozpoczęli realizację ludobójczego planu niem. Endlösung der Judenfrage (pl. Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej), gdy trwała wywózka Żydów z getta w Warszawie do niem. Vernichtungslager (pl. obóz zagłady) VL Treblinka, polska pisarka, Zofia Kossak–Szczucka, wystosowała 11.08.1942 apel „Protest!”, wydany w prasie konspiracyjnej w nakładzie 5,000 egzemplarzy. Pisała:. „Świat patrzy na tę zbrodnię, straszliwszą niż wszystko, co widziały dzieje i — milczy […] Tego milczenia dłużej tolerować nie można. Jakiekolwiek są jego pobudki — jest ono nikczemne. Wobec zbrodni nie wolne pozostawać biernym. Kto milczy w obliczu mordu — staje się wspólnikiem mordercy. Kto nie potępia — ten przyzwala. Zabieramy przeto głos my, katolicy — Polacy. Uczucia nasze względem żydów nie uległy zmianie. Nie przestajemy uważać ich za politycznych, gospodarczych i ideowych wrogów Polski. Co więcej, zdajemy sobie sprawę z tego, iż nienawidzą nas oni więcej niż Niemców […] Świadomość tych uczuć jednak nie zwalnia nas z obowiązku potępienia zbrodni […] Kto tego nie rozumie, kto dumną, wolną przyszłość Polski śmiałby łączyć z nikczemną radością z nieszczęścia bliźniego — nie jest przeto ani katolikiem, ani Polakiem!”. „Protest” podpisany był przez „Front Odrodzenia Polski”, i.e. FOP, tajną organizację katolicką, stanowiącą kontynuację Akcji Katolickiej podczas okupacji niemieckiej. 27.09.1942 Polskie Państwo Podziemne, największa organizacja oporu w okupowanej przez Niemców Europie, z inicjatywy Zofii Kossak–Szczuckiej i Wandy Krahelskiej–Filipowicz, członka Polskiej Partii Socjalistycznej, powołała Tymczasowy Komitet Pomocy Żydom. 04.12.1942 w jego miejsce powołano Radę Pomocy Żydom przy Delegaturze Rządu RP na Kraj, pod kryptonimem „Konrad Żegota”. Setki kapłanów i duchowieństwa, mimo zagrożenia życia, pomocy Żydom udzielało. Wielu poniosło śmierć.

Generalgouvernement: Po polskiej klęsce w kampanii 09.1939, będącej rezultatem paktu Ribbentrop‐Mołotow i stanowiącej pierwszy etap II wojny światowej, i rozpoczęciu w części Polski okupacji niemieckiej (w drugiej, wschodniej części Polski rozpoczęła się okupacja rosyjska), Niemcy podzielili okupowane polskie terytorium na pięć głównych rejonów. W dwóch z nich utworzyli nowe niemieckie prowincje, dwie wcielili do innych prowincji. Natomiast piąta część potraktowana została odrębnie, i w sensie politycznym odtwarzać miała niemiecki pomysł z 1915 (po klęsce Rosjan w bitwie pod Gorlicami w 05.1915 w czasie I wojny światowej) utworzenia polskiej enklawy w ramach Niemiec. Nielegalna w sensie prawa międzynarodowego, i.e. konwencji haskiej, i publicznego, zarządzana przez Niemców wedle odrębnych praw — specjalnie ustanowionych dla polskich niem. Untermenschen (pl. podludzie) — do czasu ofensywy rosyjskiej w 1945 stanowiła część niem. Großdeutschland (pl. Wielkie Niemcy). Do 31.07.1940 zwana formalnie niem. Generalgouvernement für die besetzten polnischen Gebiete (pl. Generalne Gubernatorstwo dla okupowanych ziem polskich) — później już tylko niem. Generalgouvernement (pl. Generalne Gubernatorstwo), tak jak w latach 1915‐1918. Od 07.1941, czyli po niemieckim ataku 22.06.1941 na uprzedniego sojusznika Rosjan, w jego skład wchodził też dystrykt Galicja, czyli polskie przedwojenne południowo–wschodnie województwa. Wobec Polaków i Żydów stosowano specjalne prawo karne, umożliwiające dowolne wymierzanie kary śmierci niezależnie od wieku „sprawcy”, sankcjonujące stosowanie odpowiedzialności zbiorowej. Po zakończeniu działań zbrojnych II wojny światowej rząd niem. Generalgouvernement uznano za organizację przestępczą, a jego przywódcę, gubernatora Hansa Franka, za zbrodniarza i stracono. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2024.12.13]
)

Ribbentrop‐Mołotow: Ludobójczy rosyjsko‐niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. W sensie politycznym pakt był próbą przywrócenia status quo ante sprzed 1914, z jednym wyjątkiem, a mianowicie „handlową” wymianą tzw. „Królestwa Polskiego”, wchodzącego w 1914 w skład Imperium Rosyjskiego, na Galicję Wschodnią (dzisiejszą zachodnią Ukrainę), w 1914 należącą do Imperium Austro‐Węgierskiego. Galicję, ze Lwowem, mieli przejąć Rosjanie, „Królestwo Polskie” — pod nazwą Generalnego Gubernatorstwa — Niemcy. Wybuchła w rezultacie „wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu — wsparte zdradą formalnych sojuszników Polski, Francji i Niemiec, które 12.09.1939 na wspólnej konferencji w Abbeville, zdecydowały o nieudzielaniu pomocy zaatakowanej Polsce i niepodejmowaniu działań zbrojnych wobec Niemiec (co było złamaniem zobowiązań traktatowych z Polską) — zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy‐Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane «Intelligenzaktion», w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko‐niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30]
)

Encykliki Piusa XI: Wobec powstania w Europie dwóch systemów totalitarnych, które zdawały się ze sobą konkurować, acz więcej było między nimi podobieństw niż sprzeczności, papież Pius XI wydał w 03.1937 (w ciągu 5 dni) dwie encykliki. W wydanej 14.03.1938 „Mit brennender Sorge” (pl. „Z palącą troską”) potępił narodowy socjalizm panujący w Niemczech. Pisał: „Kto idąc za wierzeniami starogermańsko — przedchrześcijańskimi, na miejsce Boga osobowego stawia różne nieosobowe fatum, ten przeczy mądrości Bożej i Opatrzności […], kto wynosi ponad skalę wartości ziemskie: rasę albo naród, albo państwo, albo ustrój państwa, przedstawicieli władzy państwowej albo inne podstawowe wartości ludzkiej społeczności, […] i czyni z nich najwyższą normę wszelkich wartości, także religijnych, i oddaje się im bałwochwalczo, ten […] daleki jest od prawdziwej wiary w Boga i od światopoglądu odpowiadającego takiej wierze”. 19.03.1937 wydał „Divini Redemptoris” (pl. „Boski Odkupiciel”), w której poddał krytyce komunizm rosyjski, materializm dialektyczny i teorię walki klas. Pisał: „Komunizm pozbawia człowieka wolności, a więc duchowej podstawy wszelkich norm życiowych. Odbiera osobie ludzkiej całą jej godność i wszelkie moralne oparcie, z którego pomocą mogłaby się przeciwstawić naporowi ślepych namiętności […] To nowa ewangelia, którą bolszewicki i bezbożny komunizm głosi jako orędzie zbawienia i odkupienia ludzkości”… Pius XI domagał się poddania stanowionego prawa ludzkiego naturalnemu prawu Bożemu, zalecał wcielanie w życie ideału państwa i społeczeństwa chrześcijańskiego, i wzywał katolików do oporu. Dwa lata później narodowo socjalistyczne Niemcy i komunistyczna Rosja porozumiały się i wywołały II wojnę światową. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28]
, pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2023.05.28]
)

źródła

osobowe:
swzygmunt.knc.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2012.11.23]
, metryki.genealodzy.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2025.09.17]

bibliograficzne:
„Martyrologium duchowieństwa polskiego pod okupacją niemiecką w latach 1939‐1945”, o. Szołdrski Władysław CSSR, Rzym 1965
pierwotnych (oryginalnych) zdjęć:
www.osu.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2020.06.02]
, ursulines.union.romaine.catholique.frKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2020.06.02]
, www.sprokiciny.rabawyzna.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.12.04]
, www.harmeze.franciszkanie.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.03.21]
, www.szczecin.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.09.21]

LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORA

Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. w WikipediiPatrz:
pl.wikipedia.org
 — proszę spróbować wybierając link poniżej:

LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORAKliknij i spróbuj wywołać własnego klienta poczty E–majlowej

Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:

ADRES EMAJL

jako temat podając:

MARTYROLOGIUM: STASZEWSKA Helena

Powrót do przeglądania życiorysu: