Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska
LUDOBÓJSTWO dokonane przez UKRAIŃCÓW na POLAKACH
Opisy zbrodni (dane za okres 1943–1947)
Miejscowość
II Rzeczpospolita
Dolina
pow. Dolina, woj. stanisławowskie
współcześnie
rej. Dolina, obw. Stanisławów/Iwano-Frankiwsk, Ukraina
Zbrodnie
Sprawcy:
Ukraińcy
Ofiary:
Polacy
Ilość ofiar:
min.:
188
max.:
188
Sprawcy:
Niemcy i Ukraińcy
Ofiary:
Polacy
Ilość ofiar:
min.:
48
max.:
48
wydarzenia
nr ref.:
01153
data:
1943.03–1943.06
(wiosna)
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
Odbył się pogrzeb 40 Polaków okrutnie pomordowanych w okolicy miasteczka.
źródło: Żurek Stanisław, „75 rocznica ludobójstwa – maj 1943, wiosna 1943”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
40
min. 40
max. 40
nr ref.:
02973
data:
1943.09.05
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
05.09.43 r. zostali zamordowani: Adamczyk i.n. z domu Jaklińska; Kozina i.n., leśniczy; Podoliński i.n., lekarz i jego żona; Rogalski i.n.; Rudnicki i.n.; Zyzda i.n.
źródło: Żurek Stanisław, „75.rocznica ludobójstwa: wrzesień 1943”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
źródło: prof. dr hab. Jankiewicz Leszek S., „Uzupełnienie do listy strat ludności polskiej podanej przez Stanisława Jastrzębskiego dla województwa lubelskiego (2004)”; w: Listowski Witold (red.), „Ludobójstwo OUN-UPA na Kresach Południowo-Wschodnich”, w: Kędzierzyn-Koźle 2016, t. 8
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
6
min. 6
max. 6
nr ref.:
03326
data:
1943.10.02
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
2 X 43 Dolina. Porwany inżynier Józef Wowka, ciało odnaleziono.
źródło: Żurek Stanisław, „75.rocznica ludobójstwa – październik 1943”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
źródło: „1944. luty - marzec - Wykazy mordów i napadów na ludność polską sporządzone w RGO we Lwowie na podstawie meldunków przekazanych z terenu”; w: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław, w: nr 16722/2, s. 219—253
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
1
min. 1
max. 1
nr ref.:
03392
data:
1943.10.12
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
12.10. wieczorem zamordowano pod Doliną w drodze z przedmieścia Doliny Podliwcze do Rachinia robotnika Gruszczyńskiego, lat 31, kawaler. Wracał wcześnie wieczorem z pracy w kopalni nafty w Podliczu do domu. Znaleziono go 13.10 rano ze związanymi rękami.
źródło: Żurek Stanisław, „75.rocznica ludobójstwa – październik 1943”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
źródło: „1943, 23 października - Pismo PolKO w Stryju do Delegata RGO we Lwowie dotyczące napadów na ludność polską”; w: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław, w: nr 16721/2, s. 15
Ukraińcy zamordowali 31‑letniego Polaka, Gruszczyńskiego.
źródło: Żurek Stanisław, „75.rocznica ludobójstwa – październik 1943”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
1
min. 1
max. 1
nr ref.:
03945
data:
1943.12.24
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
Podaję nazwisko cioci mojej babci, która wraz z rodziną została zamordowana przez UPA w Wigilię 1943r. we wsi Dolina k. Stryja – Maria Bolechowska z d. Kowarzyk, (córka Franciszka Kowarzyka i Elżbiety z d. Wolf), Franciszek Bolechowski i ich dzieci. Prócz tego jej siostra Joanna z d. Kowarzyk została wywieziona na Sybir z rodziną i tam zginęli.
źródło: Żurek Stanisław, „75. rocznica ludobójstwa – grudzień 1943”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
źródło: Pluta Wioletta
Sz. Siekierka, H. Komański, E. Różański nie wymieniają wsi Dolina w pow. Stryj. Podają natomiast, że w mieście powiatowym Dolina woj. stanisławowskie: „24 grudnia 1944 roku — w dzielnicy Nowiczka — na dom rodziny Bolechowskich napadła dziesięcioosobowa grupa banderowców. W tym czasie przebywała tam polsko–ukraińska rodzina Szeteniewiczów. Napastnicy kazali jej wyjść z mieszkania, a domowników zamordowali. Wówczas zginęli: Bolechowski Michał, Bolechowska Maria, Bolechowski Sławomir, Bolechowski Józef, Sojka (i.n.), lat 23 — sąsiad, został zastrzelony obok bramy domu Bolechowskich. Z rodziny Bolechowskich zostali ciężko ranni: Benedykt i Władysław. Uznani przez bandytów za martwych — ocaleli. Obu rannych przechowała w swoim domu miejscowa Ukrainka, narzeczona Benedykta, ratując im w ten sposób życie”.
źródło: Żurek Stanisław, „75. rocznica ludobójstwa – grudzień 1943”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
źródło: Siekierka Szczepan, Komański Henryk, Różański Eugeniusz, „Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie stanisławowskim”, w: Wrocław 2008, s. 21
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
5
min. 5
max. 5
nr ref.:
04214
data:
1943
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
Pod koniec 1943 roku policjanci ukraińscy z Niemcami rozstrzelali około 40 Polaków oraz około 8 Ukraińców za pomoc udzielaną Żydom.
źródło: Żurek Stanisław, „75. rocznica ludobójstwa – grudzień 1943”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
sprawcy
Niemcy i Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
48
min. 48
max. 48
nr ref.:
04800
data:
1944.01
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
[Ukraińcy] uprowadzili do lasu w rejon wsi Łopianka Stanisława Tomasiewicza i tam go zamordowali.
źródło: Żurek Stanisław, „Kalendarium ludobójstwa – styczeń 1944”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
1
min. 1
max. 1
nr ref.:
05101
data:
1944.02.22
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
22.02.1944 r. zostali zamordowani: inż. Wowk Józef, ciało odnaleziono; Romanowski i.n.
źródło: Żurek Stanisław, „Kalendarium ludobójstwa – luty 1944”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
źródło: prof. dr hab. Jankiewicz Leszek S., „Uzupełnienie do listy strat ludności polskiej podanej przez Stanisława Jastrzębskiego dla województwa lubelskiego (2004)”; w: Listowski Witold (red.), „Ludobójstwo OUN-UPA na Kresach Południowo-Wschodnich”, w: Kędzierzyn-Koźle 2016, t. 8
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
2
min. 2
max. 2
nr ref.:
05947
data:
1944.03
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
Ukraińcy zamordowali 4 Polaków, w tym małżeństwo, oraz ciężko poranili młodą dziewczynę (sądzili, że nie żyje).
źródło: Żurek Stanisław, „Kalendarium ludobójstwa – marzec 1944”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
4
min. 4
max. 4
nr ref.:
06999
data:
1944.05.06
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
Upowcy napadli na przedmieściu na Polaków „dopuszczając się niesłychanych gwałtów na młodych Polakach, a następnie paląc zabitych”. Zamordowano ok. dwudziestu osób. Studenta Politechniki Lwowskiej, Wiktora Bidzińskiego, uprowadzili do pobliskiego zagajnika i tam go torturowali, między innymi wydłubali mu oczy i obcięli genitalia, Michałowi Leskiewiczowi wycięli język i genitalia.
źródło: Żurek Stanisław, „Kalendarium ludobójstwa – maj 1944”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
źródło: Motyka Grzegorz, „Ukraińska partyzantka 1942-1960”, w: Rytm, Warszawa 2003, s. 389
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
20
min. 20
max. 20
nr ref.:
07453
data:
1944.06.26
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
Ukraińcy zamordowali Antoniego Szwabowicza.
źródło: Żurek Stanisław, „Kalendarium ludobójstwa – czerwiec 1944”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
1
min. 1
max. 1
nr ref.:
07590
data:
1944.07.13
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
Banderowcy zamordowali 40 Polaków, w tym w dzielnicy Odenica 4‑osobową rodzinę Kremerów, w dzielnicy Zniesienie uprowadzili Stanisława Leśkiewicza z synem Michałem do lasu, tam obcięli im genitalia i języki.
źródło: Żurek Stanisław, „Kalendarium ludobójstwa – lipiec 1944”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
40
min. 40
max. 40
nr ref.:
08554
data:
1944.11
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
Według meldunków podziemia polskiego w listopadzie 1944 r. w województwie stanisławowskim lwowskim zginęło 173 osoby (Dolina — 5).
źródło: Żurek Stanisław, „Kalendarium ludobójstwa – listopad 1944”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
źródło: Hryciuk Grzegorz, „Akcje UPA przeciwko Polakom po ponownym zajęciu Wołynia i Galicji Wschodniej przez Armię Czerwoną w 1944 roku”; w: Libionka Dariusz, Motyka Grzegorz (red.), „Antypolska akcja OUN—UPA 1943—1944. Fakty i interpretacje”, Państwowe Archiwum Obwodu Lwowskiego, w: DALO, 5001/2/32, Warszawa 2002, k. 74
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
5
min. 5
max. 5
nr ref.:
08656
data:
1944.12.20
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
Ukraińcy zastrzelili zakonnicę „józefitkę” Adelę Augustynę Pawłowicz, gdy wracała z dyżuru od chorych.
źródło: Żurek Stanisław, „Kalendarium ludobójstwa – grudzień 1944 i «w 1944 roku»”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
1
min. 1
max. 1
nr ref.:
08682
data:
1944.12.24
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
[Ukraińcy] zamordowali 53 Polaków; spalili wszystkie domy polskie w dzielnicach Odenisa i Zniesienie. M.in. zamordowany został Franciszek Wajman z żoną Jadwigą i synem Józefem oraz jego brat Karol. W dzielnicy Nowiczka wiadomo o zamordowaniu 4–osobowej rodziny Olechowskich. Wielu Polaków zostało ciężko rannych. Na murach kościoła parafialnego pojawiły się plakaty i hasła: „Polacy do Polski, bo tu wasza mogiła”.
źródło: Żurek Stanisław, „Kalendarium ludobójstwa – grudzień 1944 i «w 1944 roku»”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
53
min. 53
max. 53
nr ref.:
08938
data:
1944
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
(nadleśnictwo)
Został zamordowany przez bandę Ukraińców nadleśniczy, inż. leśnik Erazm Strzetelski ur. 1911 r.
źródło: Żurek Stanisław, „Kalendarium ludobójstwa – grudzień 1944 i «w 1944 roku»”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
źródło: portal: Żyć w ciekawych czasach – Lwów przed wojną i w czasie wojny — internet: httpwwwzycwciekawychczasach.blogspot.com [dostępny: 2010.03.01]
Mój pradziadek Kazimierz Strzetelski jeszcze od czasów przed I wojną światową był leśniczym. Najpierw w Kwaszeninie koło Dobromila, a potem został przeniesiony do Kadobnej, niedaleko Kałusza […] Czerech braci mojego dziadka zginęło z rąk ukraińskich nacjonalistów. Najstarszy syn Juliusz, urodzony w roku 1901 ukończył VIII Gimnazjum im. Króla Kazimierza we Lwowie […] W czasie wojny z bolszewikami, służył w oddziale łączności, a po zakończeniu działań wojennych, z ramienia władz polskich, został komisarzem spisowym w okręgu kałuskim „Ogólnopolskiego spisu ludności i zwierząt gospodarskich” rozpoczętym we wrześniu 1921 roku […] Tak właśnie w październiku 1921 we wsi Wierzchnia w powiecie Kałuskim, został zamordowany skrytobójczo przez ukraińskich nacjonalistów najstarszy syn Kazimierza – Juliusz Strzetelski […] „Erazm (Ercio) — to kolejny syn Kazimierza. To o nim właśnie wspomina w swoich opowiadaniach pani Ewa Fulińska Nadachowska. Erazm urodzony w 1911 roku ukończył XI Gimnazjum we Lwowie w roku 1931 i podjął studia na Wydziale Lasowym Politechniki Lwowskiej. Podobnie jak jego ojciec Kazimierz chciał być leśniczym. Ukończywszy studia został inżynierem leśnikiem i tuż przed wybuchem II wojny objął nadleśnictwo w okolicach Doliny, gdzie zginął zamordowany przez banderowców w 1944 roku”.
źródło: Żurek Stanisław, „Kalendarium ludobójstwa – grudzień 1944 i «w 1944 roku»”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.02.04]
źródło: dr Strzetelski Piotr, „Leśniczy z Kadobnej koło Kałusza i jego synowie” — internet: piotrstrzetelski.blogspot.com [dostępny: 2011.02.01]
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
1
min. 1
max. 1
nr ref.:
11018
data:
1946.05.17–1946.05.18
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
W mieście Dolina woj. stanisławowskie [w nocy z 17 na 18.05.1946] upowcy zastrzelili 4 Polaków: rodziców z córką i jej mężem; ocalał ciężko ranny syn Stanisław Kumięga, który przyjechał do Polski w marcu 1953 roku.
źródło: Żurek Stanisław, „Kalendarium ludobójstwa – maj 1946 oraz wiosna 1946”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2021.06.10]
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
4
min. 4
max. 4
nr ref.:
11512
data:
1947.01.12
lokalizacja
opis
dane ogólne
Dolina
UPA zamordowała 3–osobową rodzinę polską Wajmanów z 17‑letnim synem.
źródło: Turko Maria, wspomnienia; w: Siekierka Szczepan, Komański Henryk, Różański Eugeniusz, „Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie stanisławowskim”, w: Wrocław 2008
źródło: Żurek Stanisław, „Kalendarium ludobójstwa – rok 1947”; w: portal: Wołyń — internet: wolyn.org [dostępny: 2022.03.02]
sprawcy
Ukraińcy
ofiary
Polacy
ilość
w tekście:
3
min. 3
max. 3
Autorzy niniejszego opracowania informują, że każda korespondencja wysłana na podany poniżej adres portalu Genocidium Atrox może zostać opublikowana — verbatim w całości lub części, wraz z podpisem — chyba że zawierać będzie explicite odnośne zastrzeżenie. Adres Emajl nie będzie publikowany.
Jeśli na Państwa urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlookopisane m.in. w Wikipedii — by skontaktować się z Kustoszem/Administratorem i wysłać korespondecję proszę spróbować wybrac link poniżej:
LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORA
Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:
jako temat podając:
GENOCIDIUM ATROX: DOLINA